Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Notitie gemeente Leiden over de groei van de luchtvaart

Datum nieuwsfeit: 25-01-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

Keywords: Schiphol, TNLI, luchtvaart

Vluchten kan niet meer

Discussienotitie van de gemeente Leiden over Leiden en de groei van de luchtvaart

_________________________________________________________________

1. INLEIDING

De ontwikkelingen rond Schiphol en de groei van de luchtvaart naderen het zoveelste hoogtepunt.

Het kabinet neemt waarschijnlijk nog dit jaar een belangrijk besluit en daarom laaien de discussies hoog op. Vanuit allerlei sectoren wordt aandacht gevraagd voor zowel de noodzaak van de groei als de randvoorwaarden die er aan die groei gesteld zouden moeten worden.

Wat de discussie echter lastig maakt is dat het hele beleidstraject ten aanzien van Schiphol nog voortdurend in beweging is. Belangrijke beleidsnotas als de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening en projecten als de Gebiedsuitwerking Leiden-Haarlem-Amsterdam zijn pas volgend jaar klaar, en er zijn nog nauwelijks conclusies te trekken uit de problematiek rond de geluidsnormen. Ondanks uitgebreid onderzoek ontbreekt de informatie die voor de besluitvorming juist zo belangrijk lijkt te zijn. Desondanks probeert deze notitie specifiek vanuit de positie van Leiden een aantal duidelijke lijnen uit te zetten in de discussie over Schiphol. Daarbij wordt slechts beperkt ingegaan op de zin of noodzaak van de verdere groei van de luchtvaart. Er wordt vanuit gegaan dat het niet aan Leiden is om de definitieve keuze te maken ten aanzien van de groei of locatie van de luchtvaart. De landelijke politiek zal de verdere besluitvorming hierover moeten afhandelen.

De gemeente krijgt echter wel direct te maken met de uitkomsten van die keuze. In deze notitie zijn daarom een aantal voorwaarden en uitgangspunten beschreven, die Leiden zou moeten innemen in de discussie rond de luchtvaart. Wat zijn de voor- en nadelen voor Leiden bij de groei van de luchtvaart? Hoe wegen die verschillende belangen tegen elkaar op? Moet Leiden protesteren bij herconfiguratie van Schiphol als blijkt dat de overlast in Leiden toeneemt, maar over heel Nederland gezien afneemt? Om in te gaan op een aantal van deze wezenlijke kwesties wordt in deze notitie eerst een overzicht gegeven van de recente beleidsontwikkelingen en onderzoeks-resultaten. Vervolgens wordt ingegaan op de specifieke aspecten en afwegingen die de luchtvaart kent in de betrokken sectoren: economie, milieu, veiligheid, ruimtelijk beleid en infrastructuur. De positie van Leiden staat daarin centraal. Tenslotte worden vanuit deze afwegingen de voorwaarden en uitgangspunten geformuleerd.

2. STAND VAN ZAKEN

In de Integrale Beleidsvisie over de toekomst van de luchtvaart van Nederland uit december 1997 spreekt het kabinet zich uit voor een verdere groei van de luchtvaart boven de volumegrenzen van de PKB Schiphol en Omgeving (1995). Voorwaarden waaronder Schiphol kan groeien zijn een balans tussen milieu en economie en het binnen aanvaardbare grenzen blijven van het beslag op de ruimte. Het kabinet geeft aan in eerste instantie een verdere groei van de luchtvaart te kunnen opvangen door selectief beleid (keuzes betreffende het type vluchten) en door het optimaal benutten van de mogelijkheden op Schiphol. Onderzoek moet aangeven hoe en waar nieuwe infrastructuur voor de luchtvaart kan worden aangelegd, indien mocht blijken dat ondanks selectiviteit, optimalisatie en herconfiguratie van Schiphol de gewenste groei van het luchtverkeer op de lange termijn niet alleen op Schiphol kan worden afgehandeld. Het gaat hierbij in principe om aanvullingen op de beschikbare capaciteit van Schiphol. Het onderzoek vormt het begin van een procedure die gericht is op een partiële herziening van de PKB Schiphol. In het Regeerakkoord (juli 1998) staat dat voor het einde van het jaar een voorstel aan de Kamer voor te leggen inzake een aanvullende locatiekeuze, waarvoor een PKB/MER-procedure zal worden opgestart. Mogelijk zal dit nog in dit jaar gebeuren, op de laatste dag voor het kerstreces.

Dit jaar zijn er in relatie tot Schiphol twee omvangrijke exercities van beleidsvoorbereiding uitgevoerd: het TNLI-traject en de Gebiedsuitwerking Leiden-Haarlem-Amsterdam. Het onderzoek naar de opvangmogelijkheden van de verwachte groei van de Nederlandse luchtvaart is ondergebracht in het project Toekomstige Nederlandse Luchtvaart Infrastructuur (TNLI). Doel: het zicht krijgen op de mogelijkheden voor selectieve doorgroei op Schiphol op de middellange termijn, en voor de lange termijn de door het kabinet aangegeven locaties te onderzoeken ten aanzien van ruimtelijke inpassing en inrichting:
* Schiphol in combinatie met een overloop-luchthaven (Maasvlakte of Flevoland);


* Schiphol in combinatie met een satellietluchthaven in de Noordzee;
* Schiphol stand alone optie.

In de onderzoeken is gekeken naar verschillende groeiscenarios en varianten voor de verdeling van passagiers en vracht over meerdere luchthavens. De groeiscenarios gaan uit van twee, door het Centraal Plan bureau ontwikkelde varianten van economische groei. Global competition houdt in een hoge doorgroei: 800.000 vliegbewegingen ofwel 100 miljoen passagiers per jaar. European coordination houdt in een beperkte doorgroei: 650.000 vliegbewegingen ofwel 70 miljoen passagiers per jaar. De varianten zijn veelal uitgedrukt in vliegbewegingen vanwege het feit dat het vervoer van passagiers en vracht steeds meer geïntegreerd wordt en juist de vliegbeweging relevant is voor onder meer geluidsoverlast en capaciteit. De genoemde getallen lijken gezien het aantal passagiers op Schiphol van bijna 350.000 vliegbewegingen in 1997, op het eerste gezicht torenhoog. Dat valt echter wel mee: met een (laag ingeschatte) gemiddelde groei van 4% groei kent Schiphol rond 2011 al zon 60 miljoen passagiers. Ter vergelijking: in 1997 kende de luchthaven een groei van 11,1%.

Voor de varianten zijn in het TNLI-project de volgende mogelijke groeiscenarios onderzocht:
* doorgroei naar 650.000: alles op Schiphol, dan wel deels op overloop- of satelliet;
* doorgroei naar 800.000: alles op Schiphol, dan wel een verdeling Schiphol overloop/satelliet van 80-20%, 60-40% of 30-70%.

Kenmerkend voor de locatie- en aanvullende themastudies (op het gebied van bijvoorbeeld geluid, natuur, economie en verkeer) is dat ze gebaseerd zijn op allerlei aannames en globale cijfers. Een MER-procedure zou voor een van de opties aanvullende en meer gedetailleerde informatie moeten opleveren. Toch kunnen een aantal voorzichtige conclusies uit de verkennende studies worden getrokken.

Schiphol in combinatie met een overloop-luchthaven

In de TNLI-studie zijn de Flevopolder en de Maasvlakte als mogelijke opties voor een overloop-luchthaven onderzocht. De term overloop-luchthaven verwijst naar een concept waarbij op Schiphol de hub-functie (d.w.z. snelle, aansluitende verbindingen tussen vluchten) geconcentreerd blijft en de nieuwe luchthaven niet hub-gebonden vliegverkeer (zoals luchtvracht en vakantievervoer) aan zich bindt. Kenmerkend is dus een scheiding van vliegverkeer en -activititeiten, die min of meer onafhankelijk van elkaar kunnen opereren. Cruciaal voor de uitvoering van het concept zijn dan ook de mogelijkheden om een deel van de passagiers- en de vrachtmarkt van elkaar los te koppelen. Aangezien luchtvracht in steeds grotere mate wordt gecombineerd met passagierstoestellen, worden de mogelijkheden hiertoe in de studies in eerste instantie beperkt geacht. Mocht bij nader onderzoek dit concept toch realistisch en wenselijk blijken, dan kan een deel van het vliegverkeer van Schiphol afvloeien naar de nieuwe locatie (in dit geval Flevopolder of Maasvlakte). De afname van het aantal vluchten op Schiphol zelf zou mogelijk de geluidscontouren kunnen reduceren, waardoor er in de regio rond de luchthaven beperkte mogelijkheden ontstaan voor woningbouw. Beide overloop-locaties scoren goed in bereikbaarheid en regionale werkgelegenheidseffecten. De belangrijkste beperkingen liggen in de toename van geluidbelasting voor de omgeving en luchtvaart-technische problemen (zoals de inpasbaarheid van banen, weeromstandigheden, hinder van vogels en doorgroeimogelijkheden).

Schiphol stand alone optie

De maximale capaciteit van het huidige banenstelsel op Schiphol met een vijfde baan bedraagt circa 600.000 vliegbewegingen. Er blijken mogelijkheden te zijn om dit verkeersvolume af te wikkelen binnen de afspraken die in de PKB zijn vastgelegd. Wel zijn er flinke wijzigingen nodig in onder meer de vlootsamenstelling (minder lawaaiige vliegtuigen), stijg- en landtechnieken, afname van nacht-vluchten, etc.. Verdere vergroting van de capaciteit is alleen mogelijk als de luchthaven, zowel met betrekking tot het banenstelsel als de bestaande gebouwen, ingrijpend wordt her-ontworpen. Mede afhankelijk van de technologische ontwikkeling in de toekomst kan een doorgroei worden gemaakt tot 800.000 vliegbewegingen. Dit houdt echter een schaalsprong in die bijzonder complex en eigenlijk niet realistisch is. Zo is het bouwlogistiek bijzonder lastig om tussen de bedrijven door de luchthaven op een zo drastische wijze aan te passen dat het dit aantal vliegbewegingen kan verwerken. Ook nemen de geluidsoverlast (en daarmee de contouren) en de luchtverontreiniging door het vliegverkeer dermate rigoureus toe, dat dit naar de huidige maatschappelijke maatstaven volstrekt onwenselijk lijkt. De ruimtelijke ontwikkelingsperspectieven laten bij die groei zulke omvangrijke gevolgen zien (toename van verkeer, verdere verstedelijking) dat de leefbaarheid in de regio het grootste slachtoffer wordt.

Schiphol in combinatie met een satellietluchthaven

De satelliet-optie houdt een concept in waarbij naast de bestaande luchthaven een tweede luchthaven wordt ontwikkeld die (een deel van) zowel het hub als niet-hub gebonden vliegverkeer opvangt. Beide locaties (in dit geval Schiphol en een eiland in de Noordzee, mogelijk voor Noordwijk) opereren in relatie met elkaar, en het vliegverkeer en -activiteiten op beide locaties zijn in dit concept niet gescheiden. Ook als (nog) niet wordt besloten tot de aanleg van het eiland en Schiphol mag doorgroeien naar (maximaal) 600.000 vliegbewegingen, heeft Schiphol met de Noordzee als mogelijk-heid achter de hand een sterke troef in de concurrentieslag met andere luchthavens in Europa.

Het aantal vliegbewegingen op Schiphol kan in geval van aanleg van het eiland krimpen tot 250.000 vliegbewegingen, en zal als stadsvliegveld benut kunnen blijven als hoofdingang van de luchthaven en best uitgeruste en bereikbare knooppunt van de Randstad. In het geval van vergaande uitplaatsing van het banenstelsel zouden andere ruimtelijke functies (recreatie, woningbouw) rond Schiphol mogelijk zijn. De afstand tot de kust is een belangrijke variabele voor de geluids- en visuele overlast van het vliegverkeer van het eiland. De ontsluiting van de satelliet naar Schiphol via een shuttle-verbinding met al dan niet een stop (mogelijk ter hoogte van Warmond) heeft directe gevolgen: een deel van de ruimtelijke en economische activiteiten zal zich direct rond de stop spreiden.

Gebiedsuitwerking Leiden-Haarlem-Amsterdam

Ongeveer gelijktijdig met TNLI wordt het project Gebiedsuitwerking Leiden-Haarlem-Amsterdam uitgevoerd, met als doel tot een of meerdere kansrijke ontwikkelingsrichtingen te komen als basis voor het identificeren van projecten op korte en lange termijn (tot 2030). De resultaten dienen als input voor onder meer de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, die volgend jaar zal verschijnen en het ruimtelijk beleid vanaf 2010 uiteenzet. In de Gebiedsuitwerking wordt zoveel mogelijk geprobeerd een verbinding te leggen met de resultaten van de TNLI-exercities. De groei van Schiphol heeft grote effecten op de bereikbaarheid en de leefbaarheid van de regio rond Schiphol. Aan de andere kant oefent de mainport-ambitie een grote aantrekkingskracht uit op bedrijven. Uit onderzoek blijkt dat deze economische groei voornamelijk neerslaat in de directe omgeving van Schiphol en binnen een straal van 30 tot 40 kilometer van de luchthaven.

In de Gebiedsuitwerking zijn in relatie met de groei van de luchtvaart twee ruimtelijke strategieën ontwikkeld:
* Airport City staat voor concentratie van (met name economische) functies rond Schiphol. De extreme ontwikkeling van de economische aantrekkingskracht van Schiphol heeft in deze strategie een multifunctionele verdichting van het gebied tot gevolg, maar met alle negatieve gevolgen voor de bereikbaarheid vandien. De omliggende regios voorzien met name in de opvang van de gerelateerde woonbehoefte.
* Randstad Airport staat voor de verspreiding van alle niet luchthaven-gebonden functies naar de omliggende regios. In deze strategie worden werklocaties voor deze functies gevestigd binnen een straal van 40 km rond Schiphol, waardoor de omringende regios en steden in economische zin mee-profiteren van de aanwezigheid van de luchthaven. Deze strategie doet een zwaar beroep op het openbaar bestuur om deze ontwikkelingen te reguleren, maar ontwikkelt een symbiose op het gebied van bereikbaarheid en economie tussen Schiphol en de Randstad.

3. LEIDEN EN LUCHTVAART

De impact van de groei van de luchtvaart is groot en overlapt verschillende sectoren. Keuzes op het gebied van economie, milieu en veiligheid, ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur dienen dan ook zorgvuldig met elkaar te worden afgewogen.

Voorop staat dat indien gekozen wordt voor een verdere groei van de luchtvaart, deze gericht moet zijn op selectieve ontwikkeling. Het serieus nemen van de randvoorwaarden verbonden aan die ontwikkeling, houdt in dat er bepaalde keuzes en maatregelen moeten worden genomen. Die keuzes en maatregelen moeten de milieugevolgen van vliegverkeer beperken op een manier waardoor geprofiteerd kan blijven worden van een kwaliteitsluchthaven, oftewel een multimodaal en kennisintensief knooppunt met een optimale bereikbaarheid. Centraal bij de maatregelen staat de bevordering van de concurrentiepositie van andere vervoerswijzen ten opzichte van het vliegverkeer. Gedacht kan worden aan een (internationaal door te voeren) heffing op kerosine en BTW, realisatie van hogesnelheidstreinen voor de substitutie van korte afstandsvluchten, en vergaande Europese afspraken over de tarieven voor passagiers en vracht voor vliegtuigen, treinen en autoverkeer.

Economie

Nederland is sterk afhankelijk van de internationale ontwikkelingen, onder andere vanwege de exportgerichte, open economie. De internationale luchtvaart speelt binnen die economie een strategische betekenis. Het behoud van die functie is dan ook evident: ook Leiden profiteert als stad aan de rand van de strategische zone van de aantrekkingskracht van Schiphol. De economische effecten van de groei van de luchtvaart laten zich met name uiten in directe en indirecte werkgelegenheid (bedrijvigheid die al dan niet afhankelijk is van de aanwezigheid van een grote internationale luchthaven), en daarnaast in toegevoegde waarde: de vestiging van internationale (hoofd)kantoren en distributiecentra, congresfuncties en toerisme.

Voor Leiden en de Leidse regio zijn zowel de (in)directe werkgelegenheid als de toegevoegde waarde van belang. Van het totaal van 46.200 directe banen zijn 8.200 werknemers woonachtig in Zuid-Holland, waarvan het overgrote deel in de regio Rijnland. Van de 96 duizend indirecte banen (toeleveringsbedrijven) worden er 15 duizend vervuld door werknemers woonachtig in Zuid-Holland. Leiden heeft ook als vestigingsstad veel baat bij de nabije ligging van Schiphol. Op het Bio-Science Park, de locatie Leiden Centraal en bedrijventerreinen als Roomburg hebben zich bedrijven gevestigd als Symantec, Centocor en JVC die nadrukkelijk hebben gekozen voor een locatie op korte afstand van een grote luchthaven. Schiphol genereert dus veel werkgelegenheid en toegevoegde waarde voor Leiden.

De economie van Leiden heeft dan ook belang bij de verdere groei van Schiphol. Het Randstad Airport-concept is (mede door de stijgende grondprijzen en groeiende mobiliteit op en rond Schiphol) nu reeds duidelijk merkbaar, wat gunstig uitpakt voor Leiden en andere omliggende steden. Het betekent het behoud van werkgelegenheid en vooral een doorgroei van bedrijvigheid in de Leidse regio. Het totaal aantal directe en indirecte werknemers op en ten gunste van Schiphol stijgt in de TNLI-scenarios ten opzichte van 1995 met ongeveer 25-30%. Hoewel ook in de andere scenarios de directe werkgelegenheid (op Schiphol en dus in Leiden) groeit, scoort de Noordzee zowel ten aanzien van het absoluut aantal banen als de uitstraling naar de Leidse regio (als vestigingsstad) het hoogst. Onzekerheden zijn er bij dit perspectief ten aanzien van het woonklimaat, toerisme en recreatie, onder meer door mogelijke overbelasting van de Oost-West route. Door het verder benutten van het Randstad Airport-concept kan een rationele spreiding van distributie- en overige bedrijvigheid worden gerealiseerd. Die spreiding zou kunnen bijdragen aan een minder sterk geconcentreerde mobiliteit, wat de bereikbaarheid van Schiphol en de omringende regios in belangrijke mate bevordert. Leiden kan in die zin verder blijven inspelen op de goede locatie aan de rand van de strategische Schipholzone.

Milieu

De aanwezigheid van Schiphol veroorzaakt negatieve milieu-aspecten: luchtverontreiniging, stank, CO2-emissie, onveiligheid en geluidsoverlast. De eerste drie zijn problemen van een meer algemene aard, en raken Leiden niet specifiek. In het algemeen is van belang dat deze aspecten met behulp van breed ingezette maatregelen worden teruggedrongen, onder meer door "schonere" vliegtuigen en het stimuleren van een evenwichtigere verdeling tussen vervoerswijzen. Op de laatste twee milieu-aspecten, externe veiligheid en geluidsoverlast, wordt hier meer specifiek ingegaan.

Bij de beschrijving van externe veiligheid worden de risicos (c.q. de onveiligheid) van vliegverkeer gedefinieerd als de kans (per jaar) dat iemand op een bepaalde locatie overlijdt aan de gevolgen van een vliegtuigongeval. Die kans is met behulp van rekenmodellen uitgedrukt in zo geheten "IR-contouren", die rond het banenstelsel van Schiphol zijn getrokken. Zo ligt de 10-5-contour (kans van een op 100 duizend per jaar) direct in het verlengde van de start- en landingsbanen, welke slechts marginaal groeit bij een toename van het aantal vliegbewegingen. Het risico buiten de wat ruimere 10-6-contour mag voor de aldaar verblijvende personen op zichzelf als aanvaardbaar worden beschouwd. Voor Leiden en omgeving, die buiten deze contouren liggen, geldt dan ook dat de aanwezigheid en verdere groei van de luchtvaart niet of nauwelijks van invloed is op de (on)veiligheid.

Geluidsoverlast speelt voor Leiden en de regio bij de groei van luchtverkeer wel een belangrijke rol.

In de afgelopen jaren is het aantal klachten uit de Leidse regio gestegen van ruim 4.000 in 1995 naar meer dan 6.500 klachten in 1997. Het lastige van geluidshinder is echter dat er geen eenduidige maat voor bestaat en de discussie tot op heden geen bevredigende resultaten heeft opgeleverd. Want wat is geluidshinder, en wanneer wordt het geluidsoverlast? Wettelijk wordt voor vliegverkeer de geluidbelasting buiten uitgedrukt in Ke (Kosteneenheden), en in woningen in Laeq.

Globaal geldt bij een geluidbelasting van 35 Ke ernstige hinder bij 25% bij de inwoners van het gebied, bij 20-35 Ke geldt dit voor 10-25%. Onder de 20 Ke wordt geen noemenswaardige hinder verondersteld. Voor geluidsbelasting binnen geldt de norm Laeq dat s nachts niet hoger mag zijn dan 26 d(B)A, wat aangeeft dat 15-20% slaapverstoring ondervindt. In de huidige PKB Schiphol mogen tijdens het vierbanenstelsel (tot 2003) maximaal 15.100, en vanaf 2003 (vijfbanenstelsel) maximaal 10.000 woningen in de 35 Ke-contour liggen. Bovendien moet het aantal mensen, dat ernstige hinder ondervindt binnen de 20 Ke-contour dan wel slaapverstoring ondervindt door nachtvluchten, lager zijn dan het aantal in 1990. Dit betekent een standstill vanaf 1995 en een reductiedoelstelling van 34% in woningen vanaf 2003.

Voor de Ke-norm geldt dat dit een dosis-maat is, waarvan de rekenperiode zich over een jaar uitstrekt en correctiefactoren kent voor de verschillende perioden van een etmaal (zo wordt nachtelijk vliegverkeer met een factor 10 doorgerekend, en andere perioden met een lagere factor). Tevens is er het merkwaardige gegeven dat voor vliegtuiglawaai de nacht om 06.00 uur al ophoudt. De Ke-norm is niet rechtstreeks te vergelijken met een dB(A)-norm, die geldt voor industrie- en wegverkeer. Als de dB(A)-norm voor vliegtuiglawaai zou worden toegepast, zou een contour ontstaan die de 35 Ke ver overschrijdt. Zo viel Leiden in 1990 (ver) buiten de 35 Ke-contour en (net) buiten de 20 Ke-contour, maar geheel tussen de 55 en 50 dB(A)-contour. De Ke lijkt een verouderde parameter voor hinder te zijn die volstrekt niet afdoende is in de aanpak van de geluidsproblematiek.

De haalbaarheid van de milieunormen zal bij een verdere groei van het luchtverkeer alleen maar meer twijfels oproepen dan nu al het geval is. De aanleg van een tweede (en evt. een derde) Kaagbaan, die gericht is op de Leidse regio en het gebied in geluidshinder het meest beïnvloedt, dient dan ook af te hangen van de nieuw voor Schiphol te ontwikkelen normen. Het aantal overkomende vliegtuigen zal in elk geval sterk toenemen en op zich zal dit de hinderbeleving vergroten. Hinder is echter een subjectieve beleving en het is dan ook zeer lastig hiervoor een norm te bedenken. Wanneer de pieken zouden afnemen (geen lawaaiige vliegtuigen meer) en de nacht tot 07.00 uur wordt verlengd lijkt de voorzichtige hypothese gerechtvaardigd dat de hinderbeleving daardoor afneemt. Er wordt dan ruimte geschapen om het gemiddelde Laeq enigszins te laten toenemen, waardoor meer vliegbewegingen mogelijk zijn. Een meer gefundeerde en rechtvaardige oplossing ligt echter in het loslaten van de geluidsnormering in Ke, en een zelfde dB(A)-norm toe te passen voor luchtvaartlawaai als die voor industrie- en wegverkeer geldt. In EU-verband is men bezig zon maat te ontwikkelen: de Lden-norm. Deze is afgestemd op de normen van industrie- en verkeerslawaai en zou op een zo kort mogelijke termijn binnen de Europese Unie moeten worden toegepast. De toepassing van de Lden-norm gaat uit van geluidsmetingen in plaats van de huidige berekeningen wat de beheersbaarheid van de problematiek bevordert. Een overstijging van de huidige geluidsoverlast door de groei van de luchtvaart, gemeten in een dB(A)-norm of een equivalent daarvan, is voor Leiden niet acceptabel. Het is bovendien zeer ongewenst als bij herconfiguratie van Schiphol (wijzigen van het banenstelsel) zou blijken dat binnen de milieunormen andere geluidscontouren ontstaan die nadelig zijn voor Leiden of mogelijke uitbreidingslocaties.

Ruimtelijk beleid

De ruimtelijke ontwikkeling van Leiden op korte en lange termijn is door het bereiken van de grenzen van het Groene Hart, de bufferzone en het vliegveld Valkenburg voor een groot deel afhankelijk van de Tweede Kamer. Het Kabinet heeft aangegeven in 1999 met een Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening te komen, waarin de nieuwe hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid zullen worden uitgezet. Ten aanzien van de ruimtelijke inrichting als gevolg van en in relatie met Schiphol zijn de uitkomsten van de Gebiedsuitwerking voor Leiden van belang. Uit de Gebiedsuitwerking komt naar voren dat voor het gebied twee ontwikkelingsrichtingen kansrijk zijn, namelijk Stadslandschap en Landschapsstad. Beide richtingen zijn mede afhankelijk van de mate en vorm van de groei van de luchtvaart, en gaan uit van een intensivering en verdichting van de steden. Stadslandschap zet daarnaast in op wonen en werken in lage dichtheden in het landschap. Landschapsstad gaat uit van reconstructie van het stedelijk gebied met woningverlies (m.n. naoorlogse stadswijken) wat wordt aangevuld door nieuwe stedelijke kernen in het groen. De keuze voor een van beiden, en de daarmee de ruimtelijke (on)mogelijkheden, hangt direct samen met de mate van groei van de luchtvaart. Ook de onzekerheid of steden erin slagen - door optimalisering van het grondgebruik - de verstedelijkingsdruk op de regio voldoende weten te verminderen is hierbij van belang.

Ten aanzien van de uitwerking voor ruimtelijke ontwikkelingen door de groei van de luchtvaart vallen voor wat betreft Leiden vooral de overeenkomsten op in dezelfde noodzakelijke maatregelen. Voor de verdere ontwikkeling van Leiden dienen vooral tijdig en in samenhang enkele structurele projecten versneld te worden gerealiseerd. Het op lange termijn tot stand brengen van een tussen-boezem als ingrijpende aanpassing en verbetering van het watersysteem en versterking van de groene kwaliteit in (vooral de rand van) het Groene Hart zijn hier belangrijke elementen. Ook dient geïnvesteerd te worden in bereikbaarheid door verbetering en aanleg van hoogwaardig regionaal openbaar vervoer, en de verbindingen tussen rail- en weginfrastructuur (knooppunten). In het Airport City-model zal de nadruk voor Leiden met name liggen in de opvang van de woningbehoefte, het model Randstad-Airport laat ook een verdere behoefte aan werkgebieden zien. Van belang zijn vooral herstructurering en sanering binnen wijken, behoud en versterking van kennisgerichte technologie (Bio-sciencepark), en het tijdig creëren van verdere ruimte voor de vestiging van bedrijven op belangrijke knooppunten (zoals bedrijfsterrein Grote Polder en Polder Achthoven). Voor het behoud en verbetering van de kwaliteit van het stedelijk gebied moet worden ingezet op hoogwaardige woonmilieus en voldoende recreatiemogelijkheden, noodzakelijkerwijs met een aanvulling van het compacte stad-beleid door verstedelijking in de regio. Zo zal in 2005 een grote bouwlocatie beschikbaar moeten komen om de toenemende woningbehoefte op te vangen. Groei van de luchtvaart vormt voor Leiden een ontwikkeling die ruimtelijk in principe inpasbaar lijkt, maar noodzakelijkerwijs gepaard zou moeten gaan met diverse investeringen en maatregelen.

Infrastructuur en mobiliteit

Vanuit Leids perspectief zijn er verschillende aspecten op het gebied van verkeer en mobiliteit te onderscheiden. Onmiskenbaar leidt de groei tot een toename van de belasting van het openbaar vervoer. De huidige treinverbinding Amsterdam-Schiphol-Leiden-Den Haag is reeds zwaar belast en vertragingsgevoelig, hoewel de komst van de HSL waarschijnlijk een groot deel van deze druk zal kunnen opvangen. De bevordering van de concurrentiepositie van andere vervoerswijzen ten opzichte van het vliegverkeer dient voorop te staan. Daarom dient voldoende geïnvesteerd te worden in de capaciteit en kwaliteit van het openbaar vervoer om substitutie zo kansrijk mogelijk te maken. Desondanks zal groei van Schiphol leiden tot een directe toename van de groei van de automobiliteit in de Leidse regio. De A4 en de A44 alsmede de verschillende provinciale wegen zullen drukker worden. Verdere verbreding van de wegen nog meer dan nu reeds voorzien, lijkt daarmee voor de hand te liggen. Tenslotte is er de toename van het verkeer dat indirect aan Schiphol toe is te schrijven. Indien de huidige locatie van Schiphol verder wordt geïntensiveerd gaat dit gepaard met een ruimtelijke intensivering van de omgeving, dus ook de Leidse regio. In het algemeen valt een vergroting van de mobiliteitsbehoefte voor zowel openbaar vervoer als autoverkeer te verwachten. Uiteraard is de omvang van de problematiek verbonden met de mate van groei van de luchthaven op het gebied van passagiers en vracht.

Bereikbaarheid en mobiliteit zijn eerder noodzakelijke dan sturende elementen in de discussie. Een gedifferentieerde ontwikkeling staat of valt met de gegarandeerde bereikbaarheid en toegankelijkheid.

Die bereikbaarheid betreft vooral de verdere uitbouw van het regionale openbaar vervoer en een gedifferentieerd stelsel van multimodale knooppunten (met stedelijke elementen) binnen de Leidse regio. De uitvoering van de infrastructurele werken die in het nieuwe Meerjarenprogramma Infrastructuur (MIT) en het Provinciale Streekplan zijn opgenomen dient derhalve in elk geval versneld tot stand te komen (met als belangrijkste de Rijn-Gouwelijn en een spoorverdubbeling van de huidige lijn Leiden-Alphen, en een auto-ontsluiting in lijn met de mogelijke ontwikkeling van Valkerhout of een satelliet in de Noordzee). Daarnaast lijkt het onvermijdelijk dat bij een verdere groei van de huidige locatie Schiphol rijstroken aan wegvakken zullen moeten worden toegevoegd, en het regionale en nationale verkeer op de A4 dient te worden gescheiden.

4. VOORWAARDEN EN UITGANGSPUNTEN

De gemeente Leiden dient de volgende uitgangspunten en voorwaarden te verbinden aan keuzes ten aanzien van de groei van de luchtvaart op de korte en lange termijn:
* Om de (met name niet-noodzakelijke) groei van het vliegverkeer te beteugelen is de bevordering van de concurrentiepositie van andere vervoerswijzen, zowel ten aanzien van het vlieg- als het landzijdige verkeer dat de luchtvaart oproept, van groot belang.


* Niettemin dient rekening te worden gehouden met een verdere groei van het luchtverkeer. Leiden heeft veel baat bij de aanwezigheid van Schiphol maar benadrukt de risicos die opdoemen

voor de regio als die groei uitsluitend wordt geaccommodeerd op Schiphol. Nader onderzoek naar een vliegveld voor de kust zal moeten uitwijzen of uitplaatsing van al het vliegverkeer een realistische optie is;


* Het opstarten van de PKB-procedure dient gericht te zijn op een duurzame verbetering van de problematiek rond Schiphol. Het besluit moet een anticiperend karakter hebben, en de intentie om zo snel mogelijk een blijvende, bevredigende oplossing te bieden voor de groei van de luchtvaart. Het besluit mag niet een impliciet excuus vormen om Schiphol voorlopig maar te laten doorgroeien totdat andere mogelijkheden bekend, en de grenzen daadwerkelijk bereikt zijn;


* Besluiten omtrent de uitbreiding of herconfiguratie van Schiphol kunnen niet worden genomen zonder te beschikken over objectieve geluidscriteria. Het principe van geluidszonering op basis van Ke dient te worden losgelaten en een zelfde norm als de dB(A)-norm die voor industrie- en wegverkeer dient te worden toegepast voor luchtvaartlawaai. Impliciet betekent dat toepassing van geluidsmetingen in plaats van de huidige berekeningen, wat de beheersbaarheid van de geluidsproblematiek bevordert;


* Een overstijging van de huidige geluidsoverlast door de groei van de luchtvaart, gemeten in de dB(A)-norm of een equivalent daarvan, is voor Leiden niet acceptabel. Ook het ontstaan van andere geluidscontouren bij herconfiguratie of uitbreiding van Schiphol binnen de milieunormen, maar die nadelig uitpakken voor Leiden, is niet acceptabel;


* Randstad Airport is als concept het meest gunstig om een rationele spreiding van distributie- en overige bedrijvigheid in de regio te realiseren. Gelijktijdig bevordert dit model een evenwichtige economische groei, wat de bereikbaarheid van Schiphol en de omringende regios zou kunnen bevorderen. Dit model dient voor bij herconfiguratie en/of uitbreiding van Schiphol voor de indirecte werkgelegenheid blijvend als maatstaf te worden gehanteerd;


* Bij verdere groei van de luchtvaart dienen de mogelijkheden te worden geschapen om tijdig en in samenhang structurele projecten te realiseren in de Leidse regio. Deze projecten betreffen voor het behoud van de bereikbaarheid een versnelde uitvoering van de maatregelen die zijn opgenomen in het MIT en het Streekplan, waaronder de aanleg van regionaal openbaar vervoer (Rijn-Gouwelijn en spoorverdubbeling Leiden-Alphen). Op korte termijn (rond 2005) dient daarnaast een bouwlocatie beschikbaar te komen om de toenemende woningbehoefte op te kunnen vangen, en voor bedrijfsvestiging moet verdere ruimte worden gecreëerd op gunstige locaties bij knooppunten.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

actuele persberichten

Markten tijdens Sinterklaasintocht en Winterbeleving in Mill
Op zaterdag 12 november zal Sinterklaas samen met zijn Pieten weer voet aan wal zetten in Nederland. Traditioneel komt hij...

Tweederde Nederlandse huishoudens heeft triple- of quadplay abonnement
Circa 66% van de Nederlandse huishoudens beschikt over een abonnement bij 1 provider waarbij internet, tv en bellen worden afgenomen....

Internationaal evenement voor vertrouwenstechnologieen
TRUSTECH (inclusief CARTES) - een internationaal evenement voor vertrouwenstechnologieen - presenteert uitzonderlijk programma 2016 PARIJS-(BUSINESS WIRE)- Nieuwe naam, nieuwe targets,...

Meer passagiers voor Nederlandse luchthavens, maar omzet groeit niet
Schiphol bestaat 100 jaar. De luchthaven ligt op koers om dit jaar 60 miljoen passagiers te bereiken. Met dit mogelijke...

Alcoa: News: News Releases: Alcoa Inc. Announces Closing of Debt Off..
NEW YORK--(BUSINESS WIRE)--Alcoa Inc. (NYSE:AA) ("Alcoa") announced today that Alcoa Nederland Holding B.V. (the "Issuer"), a wholly owned subsidiary of...

Nieuw bedrijf Med4You.nl helpt patiënt aan regie
Op 1 oktober aanstaande start voormalig zorg-ict bestuurder Hans Hagoort het bedrijf Med4You.nl. Med4You.nl wil zich met haar activiteiten richten...

Smartmatic lanceert TIVI - systeem voor online verkiezingen
Smartmatic lanceert TIVI - veilig en verifieerbaar systeem voor online verkiezingen LONDON-(BUSINESS WIRE)- Smartmatic heeft vandaag de lancering van TIVI...

D-Day voor Daycar.nl - Auto voor de deur wordt wagenpark van de wijk
We zijn op weg naar een nieuwe samen-beweging, waarin de deelauto innoveert. De laatste ontwikkeling is Daycar. Door leenschaamte te...

Na 30 jaar brengt Marian Backus haar debuut Schoksgewijs opnieuw uit
Schoksgewijs gaat over Ans, zij is een heel onzeker, bang, afhankelijk gehandicapt meisje. Haar leven heeft zich vanaf haar tweede...

'Reclameverbod op Binaire Opties en CFD's werkt averechts'
De aankondiging van minister Dijsselbloem dat hij van plan is reclame voor risicovolle financiële beleggingsinstrumenten te verbieden, heeft geleid tot...

Aanhuisgebracht.nl gaat online boodschappen voor verswinkels bezorgen
Om de speciaalzaken te helpen in de online strijd om boodschappen te bezorgen heeft Aanhuisgebracht.nl een landelijk online platform ontwikkeld...

Podium onder de Dom wint Nederlandse finale Copa Jerez
De Nederlandse finale van de Copa Jerez, de internationale sherry-spijscompetitie voor restaurantprofessionals, is gewonnen door het team van restaurant Podium...

Actie Alleszelf.nl en ANBO brengt diensten ouderen in kaart
Voor het eerst in Nederland kunnen ouderen zélf diensten aanmelden waarmee ze langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Hiervoor organiseren...

Laag aantal energiezuinige huizen in Amsterdam
Een energielabel voor huizen is in 2010 ingevoerd en sinds 2015 verplicht voor elke woning. Het label laat zien hoe...

Israël Christelijk Nieuws Netwerk met een hart voor Israël op kabeltv
Vanaf 1 oktober 2016 zendt IsraelCNN elke zaterdagavond uit om 20.00 uur op de Kabel-TV via de Christelijke zender Family7....

23 wijnlanden in finale 28e Proefschrift Wijnconcours
Ruim 250 finalewijnen afkomstig uit 23 wijnlanden stonden zondag 25 september op de proeftafels van het 28e Proefschrift Wijnconcours. 27...

Danielle Van 't Schip Oonk brengt Loveable Light naar Melbourne
“Het vinden van vrede in jezelf leidt tot de ontwaking van je innerlijke rust die een stroom van liefde teweeg...

Loveable Light van start gegaan als statement tegen haat in de wereld
Vandaag is officieel de eerste aktie van Loveable Light van start gegaan, een initiatief van Annelies George (Basaiia) uit Bussum....

Het Spoorwegmuseum krijgt een Apenkop
Ruim 50 jaar was de Mat ’64, in de volksmond ook wel Apenkop genoemd, een bekende verschijning op het Nederlandse...

Savelberg wine collection for auction with a value of 500.000 euro
In Amsterdam on Sunday 25th September the Henk Savelberg Collection of Fine and Rare wines is held for auction with...

Nieuw Snor-boek: Het Winter BBQ-boek
Weer of geen weer, barbecueën kan altijd. Sterker nog, dat is juist extra leuk als het weer niet meteen voor...

Snorfestival op nieuwe locatie in Utrecht
Boeklanceringen saai? Niet bij Uitgeverij Snor! Snor lanceert haar nieuwste titels en chocolade tijdens het tweedaagse Snorfestival in de spiksplinternieuwe...

Nieuw Snor-boek Lievelingssprookjes
Blauwbaard, de Gelaarsde Kat, het Meisje met de zwavelstokjes. Sprookjes blijven tot de verbeelding spreken met verhalen over bedrog, liefde...

Uitgeverij Snor opent pop-up Snorfabriek
Een jaar lang creatieve workshops, boeklanceringen, etentjes, mobiele werkplekken, café-restaurant, galerie, winkel, atelier, zeefdrukkerij en uitgeverij. Dat is de pop-up...

Werknemers Alexion als vrijwilligers aan de slag voor Global Day
Werknemers Alexion al vrijwilligers aan de slag voor eerste Global Day of Service NEW HAVEN, Connecticut-(BUSINESS WIRE)- Alexion Pharmaceuticals, Inc....

Louis Bonduelle Foundation steunt tien jaar onderzoek met beurs
Onderzoek gezocht: Louis Bonduelle Foundation steunt tien jaar onderzoek met beurs VILLENEUVE D'ASCQ, Frankrijk-(BUSINESS WIRE)- Onderzoek is van cruciaal belang...

Zuid-Afrikaanse film- en muziekavond bij Pllek
Op vrijdag 23 september vindt de vierde en laatste editie van Pllek Going Places plaats. Onder de titel Afrolijk wordt...

Moeders van jonge kinderen ondervinden meeste vakantie stress
Volgens Synovate heeft 46 procent van de Nederlanders last van een vakantiedip bij de terugkeer naar werk. Maar veel moeders...

Sprankelende juwelencollecties in Oisterwijk
Liefhebbers van bijzondere juwelen, sieraden en horloges houden 25 t/m 27 november 2016 vrij voor “Het Juweel Oisterwijk” in Gallery...

Aantal ontslagprocedures bijna gehalveerd na invoering WWZ
1 juli 2015 is de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) ingevoerd. De WWZ heeft onder meer ten doel het ontslagrecht...

Alcoa: News: News Releases: Alcoa Inc. Announces Pricing of Debt Off..
NEW YORK--(BUSINESS WIRE)--Alcoa Inc. (NYSE:AA) ("Alcoa") announced today that Alcoa Nederland Holding B.V. (the "Issuer"), a wholly owned subsidiary of...

DeOnlineDrogist.nl opnieuw de grootste online drogist
DeOnlineDrogist.nl is opnieuw de grootste online drogist van Nederland, zo blijkt uit de Twinkle100. Deze jaarlijkse ranglijst toont de grootste...

Mobiel.nl opent servicepunt in Utrecht
Mobiel.nl, de grootste onafhankelijke aanbieder van smartphones en mobiele abonnementen in Nederland, opende op 20 september een servicepunt op Europaplein...

2 miljoen online boodschappers in 2017
Ruim één op de zes Nederlanders koopt in 2017 eten en drinken bij een online supermarkt. Het merendeel van de...

Krimpen aan den IJssel en Beek en Donk zijn Groenste Stad en Dorp 2016
In het Isala theater in Capelle aan den IJssel zijn vandaag tijdens de Nationale Groendag Krimpen aan de IJssel en...

LINTEC vernieuwt website en catalogus voor internationaal publiek uit
LINTEC vernieuwt website en geeft catalogus voor internationaal publiek uit TOKYO-(BUSINESS WIRE)- LINTEC Corporation heeft in juli 2016 een Engelstalige...

Quintiq en Wereldvoedselprogramma: een wereld zonder honger
Quintiq en Wereldvoedselprogramma: samenwerking voor een wereld zonder honger `S-HERTOGENBOSCH, Nederland-(BUSINESS WIRE)- Quintiq en het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde...

Nieuwe financiering voor SecurityMatters vooraanstaande investeerders
Nieuwe financiering voor SecurityMatters van vooraanstaande investeerders EINDHOVEN, Nederland-(BUSINESS WIRE)- SecurityMatters, een toonaangevende aanbieder van geavanceerde cyberbeveiliging voor industriele aansturingssystemen,...

Rapportcijfer voor landschap in 2015 gedaald tot onder de 6
Nederlanders waarderen het landschap in hun directe leefomgeving steeds lager. In 2015 is deze waardering gedaald tot een rapportcijfer van...

Maritime Single Window geopend met software van Koninklijke Dirkzwager
De software van Dirkzwager is als eerste in Nederland aangesloten op het Maritime Single Window, het platform voor de elektronische...

Samen genieten op La Table sfeerbeurs
La Table sfeerbeurs is al meer dan 20 jaar hèt lifestyle-event van Nederland dat niemand wil missen! Bezoekers komen van...

Kidsclub Spoorwegmuseum noteert duizendste lid
De kidsclub van Het Spoorwegmuseum, de Rail Rookies, passeerde deze maand de magische grens van 1000 leden. Dit bevestigt de...

Displaydata benoemt Piet Coelewij tot niet-uitvoerende bestuurder
Displaydata benoemt Piet Coelewij tot niet-uitvoerende bestuurder BRACKNELL, Verenigd Koninkrijk-(BUSINESS WIRE)- Displaydata kondigt met blijdschap aan dat Piet Coelwij is...

Belangrijkste veranderingen zorgverzekering in 2017 (infographic)
Op Prinsjesdag zijn de belangrijkste wijzigingen in de zorg en zorgverzekering voor 2017 door de Rijksoverheid bekend gemaakt. Wat wordt...

Inepro’s SCR708 RFID-lezer past altijd
Inepro introduceert de nieuwste contactloze kaartlezer met een grote leesafstand en snelle uitlezingen. De SCR708 is Inepro’s nieuwste RFID-lezer en...

Begroting 2017 voldoet niet op alle onderdelen aan Europese regels
Begroting 2017 voldoet niet op alle onderdelen aan de Europese begrotingsregels Dinsdag 20 september 2016 De Nederlandse begroting voor 2017...

eBook: living with idiopathic pulmonary fibrosis
Life with IPF - an eBook INGELHEIM, Germany-(BUSINESS WIRE)- A diagnosis of IPF is news that few patients want to...

Extra drukte en meer nationaliteiten Texel vanwege Lonely Planet top10
Eind mei werd het Waddeneiland Texel door bekende internationale reisgids Lonely Planet in haar top-10 van Europese plekken die je...

Alcoa: News: News Releases: Alcoa Inc. Announces Proposed Debt Offer..
NEW YORK--(BUSINESS WIRE)--Alcoa Inc. (NYSE:AA) ("Alcoa") announced today a proposed offering of senior notes (the "Notes") by Alcoa Nederland Holding...

Spoorwegmuseum krijgt koninklijk tintje tijdens Prinsjesdag
Iedere derde dinsdag van de maand organiseert Het Spoorwegmuseum een Plusdag met een speciaal inhoudelijk programma voor senioren en andere...