Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Toespraak Nederlandsche Bank over spanning in beleid EMU

Datum nieuwsfeit: 26-01-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

De Nederlandsche Bank NV
Afdeling Externe betrekkingen en voorlichting

De spanning tussen centraal en decentraal beleid in de EMU

Toespraak door drs. H.J. Brouwer, directeur van de Nederlandsche Bank, ter gelegenheid van de door het Onderzoekscentrum Financieel Economisch Beleid georganiseerde discussiemiddag over de betekenis van de EMU voor het nationale beleid op dinsdag 26 januari 1999 te `s-Gravenhage.

Inleiding
De start van de EMU met de introductie van de girale euro was een groot succes. Nog jaren na het afsluiten van het Verdrag van Maastricht in 1991 heerste er bij velen ongeloof over het verwezenlijken van de EMU, maar mede dankzij het vastleggen van 1 januari 1999 als uiterste datum waarop de EMU gerealiseerd moest zijn, is het gelukt.

In reactie op het grote enthousiasme over de introductie van de girale euro is van diverse kanten al gepleit om de voor 2002 geplande introductie van de chartale euro te vervroegen. Hoe sympathiek het idee op zichzelf ook klinkt, de girale euro-introductie is juist zo'n succes dankzij de zorgvuldige voorbereiding ervan. Ook bij de introductie van de chartale euro moet zorgvuldigheid voorop staan. Het versnellen van de invoering van euromunten en -biljetten stuit op technische bezwaren. Bij de productie van euromunten en -bankbiljetten kunnen we ons geen onnodige risico's veroorloven.

Voordat ik bij de kern van mijn verhaal kom, wil ik één algemene opmerking maken. In abstracto is het voeren van monetair en economisch beleid niet veel meer of minder dan het onder randvoorwaarden optimaliseren van beleidsuitkomsten. In de discussie over de betekenis van de EMU voor het nationale beleid ligt de nadruk dan al snel op de randvoorwaarden die de EMU aan het nationale beleid stelt. Maar we moeten niet vergeten dat de EMU gunstige beleidsuitkomsten waarschijnlijker maakt, al was het alleen maar omdat andere landen zich ook aan de voorwaarden moeten houden. Laat ik een voorbeeld noemen. In het verleden hebben fluctuaties in de koers van de dollar en de yen ten opzichte van de D-mark herhaaldelijk voor problemen in het EMS gezorgd. Dat de financiële turbulentie van een paar maanden geleden niet heeft geleid tot spanningen binnen het EMS, valt rechtstreeks te herleiden tot de EMU.

De plaats van de centrale bank in de nationale beleidsdiscussie Natuurlijk is het monetaire beleid naar zijn aard sterk gericht op de eurozone als geheel. Specifiek monetair beleid voor afzonderlijke landen ontbreekt, net zoals specifiek monetair beleid voor provincies ontbrak. Het generieke karakter van het monetaire beleid stelt echter eisen aan het economische beleid in individuele landen. In de structuur van het Europees Stelsel van Centrale Banken is het de taak van de nationale centrale banken om het monetaire beleid in de nationale context toe te lichten. Het is evenzeer de taak van de ncb om in opiniërende en adviserende zin de consistentie tussen het centraal vastgestelde monetaire en het nationaal te voeren economische beleid te bevorderen. Een belangrijk nieuw kanaal hiervoor zal, in overeenstemming met de nieuwe Bankwet 1998, het verschijnen van de president van de Nederlandsche Bank in het parlement zijn. Maar er zijn ook oude vertrouwde kanalen, zoals de dialoog tussen de Nederlandsche Bank en het Ministerie van Financiën en de participatie van de Bank in de SER en de CEC. In deze bijdrage concentreer ik me op de potentiële spanningen tussen het centrale monetaire beleid en het wisselkoersbeleid enerzijds en het nationale economische beleid anderzijds. Het woord spanning heeft een negatieve connotatie. Maar een beetje spanning kan ook positief werken. Veel individuen presteren beter onder druk. Mijn ervaring is, dat dat ook geldt voor het voeren van beleid. Een beetje spanning houdt je scherp en levert vaak een boeiende discussie op. En gek genoeg, levert het ook vaak nieuwe argumenten op.

Monetair en wisselkoersbeleid
De grootste veranderingen die de EMU teweegbrengt liggen op het terrein van het monetaire beleid en het wisselkoersbeleid1. Nederland is het stabiele anker van de D-mark kwijt. Daar staat tegenover dat de euro een stabiele munt belooft te worden en dat de Nederlandsche Bank een stoel heeft in de Raad van Bestuur van de ECB. In de Raad van Bestuur wordt het monetaire beleid van de eurozone bepaald. In het Verdrag van Maastricht is vastgelegd dat prijsstabiliteit de primaire doelstelling is van het monetaire beleid. Onverminderd het doel van prijsstabiliteit zal het Europees Stelsel van Centrale Banken het economische beleid in de Gemeenschap ondersteunen. Dit is fundamenteel anders dan bij de Fed, die beide taken veel meer op gelijke voet moet nastreven. Prijsstabiliteit is in het najaar gedefinieerd als een jaar-op-jaar toename van de geharmoniseerde consumentenprijsindex van maximaal 2%. Voor alle duidelijkheid: een blijvende daling van het algemeen prijspeil is dus niet in overeenstemming met prijsstabiliteit. Maar een enkele uitschieter van de inflatie buiten de zone van 0 tot 2% hoeft de prijsstabiliteitsdoelstelling niet in gevaar te brengen, aangezien prijsstabiliteit een doelstelling voor de middellange termijn is. Voor het bereiken van deze doelstelling kent het ESCB een belangrijke plaats toe aan de groei van de geldhoeveelheid2. Daarvoor is een referentiewaarde van 4,5% per jaar bepaald. In aanvulling hierop houdt het ESCB rekening met een reeks van indicatoren die nadere informatie kunnen geven over de ontwikkeling van de inflatie. Deze strategie biedt voldoende flexibiliteit om de regime shift die de start van de EMU is, goed te kunnen opvangen. Zeker in de eerste periode van de EMU gaat de bekende uitspraak op dat het voeren van monetair beleid meer een kunst is dan een wetenschap. Het heeft nog het meest weg van jazz: het is improviseren, maar improviseren op bekende thema's. Als na verloop van tijd betere statistieken beschikbaar zijn en de ECB haar eigen track record heeft opgebouwd, zal de strategie nog eens heroverwogen kunnen worden.

Met een monetaire bril op zijn twee soorten potentiële spanningen te ontwaren: intern binnen het ESCB en extern tussen het monetaire en het overige beleid. Binnen het ESCB speelt dat de nationale centrale banken uiteenlopende culturen kennen. Het duidelijkst komt dit naar voren in de verschillende tradities ten aanzien van de onafhankelijkheid van de politiek. Van nature zijn centraal bankiers echter sterk voorstander van onafhankelijkheid en aanpassing aan de autonome positie van het ESCB heeft geen enkele centraal bankier moeite gekost. Ook dankzij de jarenlange samenwerking van nationale centrale banken in diverse internationale gremia bestaat een sterk gemeenschappelijk fundament. Het gevaar van interne spanningen is al met al niet groot3. Hooguit zal er enige beleidsconcurrentie tussen de centrale banken van het Stelsel optreden bij het bevorderen van de nationale financiële centra.

Dan nu de externe spanningen verbonden met het monetaire beleid en het wisselkoersbeleid. Sommige externe spanningen zijn inherent aan het one size fits all-karakter van monetair beleid. Zij die de dienstplicht hebben meegemaakt zullen zich herinneren dat het leger voor rekruten maar twee maten kent: te ruim en te krap. Met monetair beleid is het net zo. Omdat het monetaire beleid zich richt op de gemiddelde condities in de eurozone, is het louter toeval als het precies passend is voor ieder land. Dit komt door verschillen in conjuncturele fase van de lidstaten, doordat zich economische schokken kunnen voordoen, zoals een olieprijsschok met uiteenlopende consequenties voor verschillende landen en doordat het monetaire beleid niet in alle landen op dezelfde wijze doorwerkt. Verschillen in de doorwerking of de monetaire transmissie betreffen zowel de time lag tussen de monetaire maatregel en het effect ervan op de reële economie als de mate van doorwerking van het effect. Ik wil overigens nog wel benadrukken dat de verschillen met voorheen niet overdreven groot zijn. In conjunctureel opzicht groeien de landen van de eurozone steeds meer naar elkaar toe. En ook vroeger sloot het monetaire beleid vaak niet precies aan bij de nationale economische ontwikkeling. Geen land kon immers de rente uitsluitend op binnenlandse gronden bepalen, ook Duitsland niet.

Tenslotte kunnen zich beleidsgerelateerde spanningen tussen het monetaire beleid en het wisselkoersbeleid en het economische beleid voordoen. Te denken valt aan problemen rond de overheidsfinanciën of de perceptie bij politici dat de wisselkoers onevenwichtig is. Eén en ander kan zich uiten in politieke druk op de ECB om de rente te verlagen en in pogingen om een actief wisselkoersbeleid te gaan voeren. Druk op het rentebeleid kan echter snel in conflict komen met de onafhankelijke positie van de ECB. Aan wisselkoersbeleid wil ik eigenlijk niet veel woorden vuilmaken. Terecht is afgesproken alleen wisselkoersbeleid te voeren in uitzonderlijke omstandigheden. De Europese politiek heeft een rol in het formuleren van het eventuele wisselkoersbeleid, maar de operationele uitvoering berust uitsluitend bij de ECB. Wisselkoersinterventies liggen daarmee exclusief op het terrein van de ECB.

Beschouwd vanuit het monetaire beleid is de wisselkoers van de euro een belangrijke indicator, maar de wisselkoers kan geen doelstelling zijn. De doelstelling voor het monetaire beleid is immers al bepaald, namelijk prijsstabiliteit. Het simultaan verwezenlijken van twee verschillende doelstellingen met één beleidsinstrument is niet mogelijk. Het formuleren van bijvoorbeeld target zones voor de wisselkoers als additionele doelstelling is dus niet op zijn plaats. Omdat ook aan Amerikaanse kant weinig enthousiasme te bespeuren valt voor target zones, zullen ze er vermoedelijk ook niet komen.

In het vervolg van deze bijdrage bespreek ik hoe spanningen tussen het monetaire beleid en het wisselkoersbeleid aan de ene kant en het economische beleid aan de andere kant kunnen worden opgevangen. Nederland heeft al een jarenlange ervaring met een de facto monetaire unie met Duitsland. Omdat het Nederlandse beleidsrecept internationaal ook veel lof oogst, ga ik na of dat recept de standaard zou kunnen vormen voor andere eurolanden.

Budgettair beleid
Monetair beleid kan alleen effectief zijn als het wordt ondersteund door gezond budgettair beleid. Dat stelt eisen aan de overheidsschuld en het overheidstekort. Een hoge staatsschuld kan het moeilijker maken om een renteverhoging door te voeren, omdat daardoor de rentelasten van de overheid stijgen. In de EMU is echter belangrijker dat excessieve begrotingstekorten in de lidstaten een potentiële bron van spanning vormen met het monetaire beleid. In dat geval dreigt een negatieve spill-over in de vorm van een hogere rente die ook de niet `zondigende' lidstaten treft. Ik hoef maar in herinnering te brengen welke forse kapitaalmarktrentestijging wij voor onze kiezen kregen als gevolg van de door de hereniging veroorzaakte begrotingstekorten in Duitsland in het begin van de jaren negentig. Consequente naleving van het Stabiliteitspact moet dit gevaar bezweren. In het pact is afgesproken dat de tekorten verder worden teruggebracht tot nul of zelfs tot overschotten, wat ruimte zou bieden aan het laten werken van automatische stabilisatoren in de begroting. Op dit moment hebben de nationale overheden die ruimte nog niet. Berekeningen door de OESO4 laten zien dat om op middellange termijn (5 jaar) met 90% waarschijnlijkheid niet door het 3% tekortplafond heen te schieten, de structurele tekorten niet hoger mogen zijn dan 1% (Nederland, Oostenrijk, België) terwijl in sommige gevallen zelfs een aanzienlijk overschot vereist is (Finland). Dit bevestigt de wijsheid van het pact om naar begrotingsevenwicht te streven. Het kan alleen maar worden betreurd dat 1998 voor de meeste lidstaten in dit verband als een verloren jaar moet worden beschouwd. Dat geldt ook voor Nederland. Het gemiddelde overheidstekort voor de hele eurozone bleef vorig jaar vrijwel gelijk op circa 2 ½% bbp. Voor Nederland is de consequentie helaas dat de eerstkomende jaren nog geen ruimte is om de automatische stabilisatoren volledig hun werk te laten doen.

Arbeids- en productmarkten
Volgens sommigen - ik bespeur dit de laatste tijd bij Duitse beleidsmakers - is structuurbeleid een modieus verschijnsel dat niet al te serieus genomen hoeft te worden. Vaak zijn het dezelfde personen die pleiten voor actief monetair beleid ter bevordering van de werkgelegenheid. Het behoeft geen betoog dat ik die visie niet deel. Soepel werkende factor- en productmarkten zijn een vereiste voor een goed functioneren van de EMU. Zij moeten een deel van de aanpassing overnemen waarvoor vroeger het nationale monetaire beleidsinstrument kon worden ingezet. Dit geldt in het bijzonder voor de arbeidsmarkt waar Europa met zijn hoge werkloosheid een forse inhaalslag moet maken. Het ideaalbeeld van een Europese arbeidsmarkt is bovendien nog ver weg. Goed werkende arbeidsmarkten in Europa zijn ook van belang om de hoge werkloosheid in veel landen van de Unie te helpen verminderen. Terechte onvrede over de werkloosheid kan door politici worden aangegrepen om druk op het monetaire beleid van de ECB uit te oefenen, vooral wanneer overdreven verwachtingen worden gekoesterd van de mogelijkheden van het monetaire beleid in dit opzicht. Recente voorbeelden daarvan hoef ik u niet te noemen. De juiste manier om deze spanning weg te nemen is voort te gaan op de weg van hervorming van arbeidsmarkt en sociale zekerheid5. Nederland heeft met zijn vernieuwing van ziektewet en WAO, het toestaan van flexibele vormen van werk en meer gedifferentieerde loonvorming laten zien dat dit een effectieve weg is. Dit hoeft niet gepaard te gaan met de invoering van een type samenleving dat niet past bij de Europese verhoudingen. Vergeten wordt dan dat wij in de jaren vijftig en zestig er ook in zijn geslaagd volledige werkgelegenheid te bieden. Ik ben dan ook niet pessimistisch gestemd. Wel moeten we ons bewust zijn dat het flexibeler maken van markten een weerbarstige zaak is en een lange adem vergt. OESO-onderzoek laat zien dat het ook vaak aankomt op de samenhang tussen maatregelen en dat beleid over een breed front meer kans van slagen biedt6. Het lijkt er overigens op dat dit ook geldt voor de interactie tussen arbeidsmarktbeleid en het bevorderen van goed werkende productmarkten. De feiten wijzen uit dat landen met sterk gereguleerde productmarkten zich vaak kenmerken door starre arbeidsmarktverhoudingen. Deregulering van productmarkten schept nieuwe kansen op werk en kan helpen blokkades door gevestigde belangen tegen arbeidsmarkthervormingen te doorbreken.

Kapitaalmarkt
Ook kapitaalmarkten spelen een belangrijke rol bij het opvangen van spanningen tussen het centrale en decentrale beleid in de EMU. Belangrijke voordelen heeft de EMU vooral voor het vastrentende kapitaalmarktsegment. De sublimatie van nationale deelmarkten tot één EMU-brede kapitaalmarkt levert voor de euro-obligatiemarkt diepte en liquiditeit op. De ontwikkeling van deze markt gaat snel. Overheden vormen op deze markt de grootste partij en die geven in de EMU-landen vanaf 1 januari van dit jaar alleen nog schuld in euro uit. Daarnaast heeft ook een aantal grote bedrijven al emissies in euro aangekondigd. In feite komt het erop neer dat bestaande trends op kapitaalmarkten als internationalisering en schaalvergroting worden bespoedigd. Het gevolg is een beter werkende kapitaalmarkt, waardoor de kapitaalmarkt zijn faciliterende rol voor andere markten beter kan vervullen. Illustratief voor de ontwikkeling op kapitaalmarkten is dat de eerste Nederlandse staatslening in euro's een rentevergoeding kent van slechts 3,75% bij een looptijd van 10,5 jaar. Vorig jaar lag de couponrente voor een vergelijkbare staatslening nog boven 5%. De EMU en vooral ook het vertrouwen in blijvend lage inflatie en een gunstige economische ontwikkeling in ons land liggen hieraan ten grondslag.

Voor de flexibiliteit van een economie is de markt voor risicokapitaal een extra belangrijk segment van de kapitaalmarkt. Soms klagen ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf dat onvoldoende risicokapitaal beschikbaar is. Vooral startende ondernemingen zouden moeilijk aan financieringsmiddelen kunnen komen. Natuurlijk verdient de beschikbaarheid van risicokapitaal de aandacht van beleidsmakers. Maar we moeten de problemen niet overdrijven. Vanwege het bestaan van grote risico's en hoge informatiekosten bij het verstrekken van risicokapitaal is de problematiek verklaarbaar. Bovendien komt de Nederlandse financiële sector uit divers onderzoek als goed functionerende sector naar voren7. Als voldoende risicokapitaal beschikbaar blijft, zal het MKB kunnen blijven floreren. Deze sector is vooral succesvol door de hoge mate van flexibiliteit die hij van nature heeft. De flexibiliteit van het MKB geeft het een bijzondere rol in het nationale aanpassingsproces bij spanningen met het monetaire beleid.

Slot
Ter afronding sta ik nog even stil bij de vraag hoe in algemene zin de spanning tussen het centrale monetaire beleid en het wisselkoersbeleid en het decentrale economische beleid kan worden verminderd, of zelfs positief kan worden gebruikt. Vaak pleit men in dit verband voor beleidscoördinatie. Veel beleidsmaatregelen kunnen echter op het niveau van het individuele land aangrijpen. Zoals Van Wijnbergen in zijn nieuwjaarsartikel in ESB heeft gesignaleerd8, is het opvallend dat het doorgaans de landen met een achterstand zijn die een lans breken voor beleidscoördinatie. Deze landen lijken verstoppertje te willen spelen met slecht binnenlands beleid. Mijn uitgangspunt is dat beleidscoördinatie alleen te prefereren valt, wanneer het substantiële positieve externe effecten oplevert of negatieve externe effecten beperkt. Bij geringe externe effecten wegen deze voordelen vaak niet op tegen de coördinatiekosten. In elk geval mag de met de mond beleden internationale beleidscoördinatie het nemen van adequate beleidsmaatregelen op nationaal niveau niet in de weg staan. Uit mijn bijdrage is naar voren gekomen dat het Nederlandse beleidsrecept op een aantal terreinen diverse buurlanden tot voorbeeld kan strekken. Als spanningen tussen centraal en decentraal beleid optreden, moet dat een prikkel vormen om dit voorbeeld snel te volgen. Het relatieve Nederlandse succes onderstreept het belang van een arbeidsmarkt met een hoog aanpassingsvermogen voor een economie die blootstaat aan externe schokken. Maar we zijn er nog lang niet: bij de bestrijding van arbeidsongeschiktheid bevindt Nederland zich met 900.000 arbeidsongeschikten in de Europese bezemwagen. Ook moet ons land nog flinke stappen zetten naar een begrotingspositie die, in overeenstemming met het Stabiliteitspact, `close to balance' is. Nederland heeft dus nog mogelijkheden genoeg om de potentiële spanning tussen monetair en economisch beleid te gebruiken als stimulans voor beleidsaanpassingen.

Zoals gevraagd, vat ik mijn betoog samen in enkele stellingen:

Het beleidsrecept van de Nederlandse Kok is geen wondermiddel, maar bevat wel gezonde elementen voor veel andere euro-landen.

De spanning die het centrale monetaire beleid voor het decentrale economische beleid kan oproepen moet positief worden aangewend, als stimulans voor structurele aanpassingen.

Target zones leiden eerder tot instabiliteit dan tot stabiliteit in de wisselkoersverhoudingen.

Terug 1. Uitgebreider weergegeven in H.J. Brouwer, Het monetaire beleid van de hoedster van de euro, in: H. Jager (red.), De EMU in breed perspectief, Preadviezen van de Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde, oktober 1997.
Terug 2. J.M. Berk en A.C.F.J. Houben, De monetaire beleidsstrategie, ESB, 22-1-1999.
Terug 3. Vergelijk P.A.D. Cavelaars, Het besluitvormingsproces in de ECB-Raad, ESB, 5-6-1998.
Terug 4. In een intern document ten behoeve van het seminar "Macroeconomic and structural policies for a successful monetary union" gehouden op 14 januari 1999.
Terug 5. Zie P.A.G. van Bergeijk, Bij de geboorte van het euro-gebied, ESB, 22-1-1999.
Terug 6. OECD, Implementing the OECD Jobs strategy: member countries experience, mei 1997.
Terug 7. Zie bijvoorbeeld H.P. Huizinga, Zijn Nederlandse banken efficiënt?, ESB, 13-3-1998.
Terug 8. S.J.G. van Wijnbergen, Naar nieuwe internationale spelregels?, ESB, 6-1-1999.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

actuele persberichten

Israël Christelijk Nieuws Netwerk met een hart voor Israël op kabeltv
Vanaf 1 oktober 2016 zendt IsraelCNN elke zaterdagavond uit om 20.00 uur op de Kabel-TV via de Christelijke zender Family7....

23 wijnlanden in finale 28e Proefschrift Wijnconcours
Ruim 250 finalewijnen afkomstig uit 23 wijnlanden stonden zondag 25 september op de proeftafels van het 28e Proefschrift Wijnconcours. 27...

Danielle Van 't Schip Oonk brengt Loveable Light naar Melbourne
“Het vinden van vrede in jezelf leidt tot de ontwaking van je innerlijke rust die een stroom van liefde teweeg...

Loveable Light van start gegaan als statement tegen haat in de wereld
Vandaag is officieel de eerste aktie van Loveable Light van start gegaan, een initiatief van Annelies George (Basaiia) uit Bussum....

Het Spoorwegmuseum krijgt een Apenkop
Ruim 50 jaar was de Mat ’64, in de volksmond ook wel Apenkop genoemd, een bekende verschijning op het Nederlandse...

Savelberg wine collection for auction with a value of 500.000 euro
In Amsterdam on Sunday 25th September the Henk Savelberg Collection of Fine and Rare wines is held for auction with...

Nieuw Snor-boek: Het Winter BBQ-boek
Weer of geen weer, barbecueën kan altijd. Sterker nog, dat is juist extra leuk als het weer niet meteen voor...

Snorfestival op nieuwe locatie in Utrecht
Boeklanceringen saai? Niet bij Uitgeverij Snor! Snor lanceert haar nieuwste titels en chocolade tijdens het tweedaagse Snorfestival in de spiksplinternieuwe...

Nieuw Snor-boek Lievelingssprookjes
Blauwbaard, de Gelaarsde Kat, het Meisje met de zwavelstokjes. Sprookjes blijven tot de verbeelding spreken met verhalen over bedrog, liefde...

Uitgeverij Snor opent pop-up Snorfabriek
Een jaar lang creatieve workshops, boeklanceringen, etentjes, mobiele werkplekken, café-restaurant, galerie, winkel, atelier, zeefdrukkerij en uitgeverij. Dat is de pop-up...

Werknemers Alexion als vrijwilligers aan de slag voor Global Day
Werknemers Alexion al vrijwilligers aan de slag voor eerste Global Day of Service NEW HAVEN, Connecticut-(BUSINESS WIRE)- Alexion Pharmaceuticals, Inc....

Louis Bonduelle Foundation steunt tien jaar onderzoek met beurs
Onderzoek gezocht: Louis Bonduelle Foundation steunt tien jaar onderzoek met beurs VILLENEUVE D'ASCQ, Frankrijk-(BUSINESS WIRE)- Onderzoek is van cruciaal belang...

Zuid-Afrikaanse film- en muziekavond bij Pllek
Op vrijdag 23 september vindt de vierde en laatste editie van Pllek Going Places plaats. Onder de titel Afrolijk wordt...

Moeders van jonge kinderen ondervinden meeste vakantie stress
Volgens Synovate heeft 46 procent van de Nederlanders last van een vakantiedip bij de terugkeer naar werk. Maar veel moeders...

Sprankelende juwelencollecties in Oisterwijk
Liefhebbers van bijzondere juwelen, sieraden en horloges houden 25 t/m 27 november 2016 vrij voor “Het Juweel Oisterwijk” in Gallery...

Aantal ontslagprocedures bijna gehalveerd na invoering WWZ
1 juli 2015 is de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) ingevoerd. De WWZ heeft onder meer ten doel het ontslagrecht...

Alcoa: News: News Releases: Alcoa Inc. Announces Pricing of Debt Off..
NEW YORK--(BUSINESS WIRE)--Alcoa Inc. (NYSE:AA) ("Alcoa") announced today that Alcoa Nederland Holding B.V. (the "Issuer"), a wholly owned subsidiary of...

DeOnlineDrogist.nl opnieuw de grootste online drogist
DeOnlineDrogist.nl is opnieuw de grootste online drogist van Nederland, zo blijkt uit de Twinkle100. Deze jaarlijkse ranglijst toont de grootste...

Mobiel.nl opent servicepunt in Utrecht
Mobiel.nl, de grootste onafhankelijke aanbieder van smartphones en mobiele abonnementen in Nederland, opende op 20 september een servicepunt op Europaplein...

2 miljoen online boodschappers in 2017
Ruim één op de zes Nederlanders koopt in 2017 eten en drinken bij een online supermarkt. Het merendeel van de...

Krimpen aan den IJssel en Beek en Donk zijn Groenste Stad en Dorp 2016
In het Isala theater in Capelle aan den IJssel zijn vandaag tijdens de Nationale Groendag Krimpen aan de IJssel en...

LINTEC vernieuwt website en catalogus voor internationaal publiek uit
LINTEC vernieuwt website en geeft catalogus voor internationaal publiek uit TOKYO-(BUSINESS WIRE)- LINTEC Corporation heeft in juli 2016 een Engelstalige...

Quintiq en Wereldvoedselprogramma: een wereld zonder honger
Quintiq en Wereldvoedselprogramma: samenwerking voor een wereld zonder honger `S-HERTOGENBOSCH, Nederland-(BUSINESS WIRE)- Quintiq en het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde...

Nieuwe financiering voor SecurityMatters vooraanstaande investeerders
Nieuwe financiering voor SecurityMatters van vooraanstaande investeerders EINDHOVEN, Nederland-(BUSINESS WIRE)- SecurityMatters, een toonaangevende aanbieder van geavanceerde cyberbeveiliging voor industriele aansturingssystemen,...

Rapportcijfer voor landschap in 2015 gedaald tot onder de 6
Nederlanders waarderen het landschap in hun directe leefomgeving steeds lager. In 2015 is deze waardering gedaald tot een rapportcijfer van...

Maritime Single Window geopend met software van Koninklijke Dirkzwager
De software van Dirkzwager is als eerste in Nederland aangesloten op het Maritime Single Window, het platform voor de elektronische...

Samen genieten op La Table sfeerbeurs
La Table sfeerbeurs is al meer dan 20 jaar hèt lifestyle-event van Nederland dat niemand wil missen! Bezoekers komen van...

Kidsclub Spoorwegmuseum noteert duizendste lid
De kidsclub van Het Spoorwegmuseum, de Rail Rookies, passeerde deze maand de magische grens van 1000 leden. Dit bevestigt de...

Displaydata benoemt Piet Coelewij tot niet-uitvoerende bestuurder
Displaydata benoemt Piet Coelewij tot niet-uitvoerende bestuurder BRACKNELL, Verenigd Koninkrijk-(BUSINESS WIRE)- Displaydata kondigt met blijdschap aan dat Piet Coelwij is...

Belangrijkste veranderingen zorgverzekering in 2017 (infographic)
Op Prinsjesdag zijn de belangrijkste wijzigingen in de zorg en zorgverzekering voor 2017 door de Rijksoverheid bekend gemaakt. Wat wordt...

Inepro’s SCR708 RFID-lezer past altijd
Inepro introduceert de nieuwste contactloze kaartlezer met een grote leesafstand en snelle uitlezingen. De SCR708 is Inepro’s nieuwste RFID-lezer en...

Begroting 2017 voldoet niet op alle onderdelen aan Europese regels
Begroting 2017 voldoet niet op alle onderdelen aan de Europese begrotingsregels Dinsdag 20 september 2016 De Nederlandse begroting voor 2017...

eBook: living with idiopathic pulmonary fibrosis
Life with IPF - an eBook INGELHEIM, Germany-(BUSINESS WIRE)- A diagnosis of IPF is news that few patients want to...

Extra drukte en meer nationaliteiten Texel vanwege Lonely Planet top10
Eind mei werd het Waddeneiland Texel door bekende internationale reisgids Lonely Planet in haar top-10 van Europese plekken die je...

Alcoa: News: News Releases: Alcoa Inc. Announces Proposed Debt Offer..
NEW YORK--(BUSINESS WIRE)--Alcoa Inc. (NYSE:AA) ("Alcoa") announced today a proposed offering of senior notes (the "Notes") by Alcoa Nederland Holding...

Spoorwegmuseum krijgt koninklijk tintje tijdens Prinsjesdag
Iedere derde dinsdag van de maand organiseert Het Spoorwegmuseum een Plusdag met een speciaal inhoudelijk programma voor senioren en andere...

Teleurstellend advies aan Hoge Raad over nertsenfokverbod
In een advies aan de Hoge Raad stelt de Procureur Generaal dat het Hoger Beroep van de Nederlandse Staat tegen...

Direct de kwaliteit van de zorg meten met Opinionmeter
De Consumer Quality-index (CQ-index), ontwikkeld om klanttevredenheid in de gezondheidszorg te meten, is log en traag. De metingen liggen ver...

Update HP treft gelukkig maar enkele modellen
De laatste paar dagen stond in het teken van HP updates welke huismerk cartridges zou blokkeren. Wij zijn hier ingedoken...

Vetzuurcombinatie ondersteunt leesvaardigheid schoolkinderen
Een combinatie van omega 3- en 6-vetzuren ondersteunt de leesvaardigheid van doorsnee schoolkinderen. Vooral kinderen die moeite hebben om zich...

Bevrijdingsfestival en Kindervrijmarkt in Groesbeek
Zondag 18 september a.s. is het weer tijd voor het jaarlijkse Bevrijdingsfestival bij het Nationaal Bevrijdingsmuseum in Groesbeek. Dit jaar...

Open Joodse Gemeente Klal Israël benoemt nieuwe rabbijn Nathans
Afgelopen maart riep de Open Joodse Gemeente Klal Israël kandidaten op voor de vacature van rabbijn. Deze gemeente, de enige...

Ieder(in) wil een maximum voor wat mensen zelf aan zorg moeten betalen
Zorgkosten mensen met een beperking in vijf jaar geëxplodeerd De zorgkosten zijn in vijf jaar verdubbeld voor mensen die veel...

Zuidafrika's eerste zwarte profwielrenner in Utrecht
Songezo Jim, de eerste zwarte Zuidafrikaanse profwielrenner, is zaterdag 17 september in Utrecht om in drie verschillende fietsrondes geld in...

Stoomspektakel in Het Spoorwegmuseum
Ieder jaar in september viert Het Spoorwegmuseum de verjaardag van de spoorwegen met een sfeervol evenement: Stoom! Op 17 en...

Vloggende rapper krijgt dagvaarding voor belediging agenten
Vloggende rapper krijgt dagvaarding voor belediging agenten Breda, 16 september 2016 Vloggende rapper krijgt dagvaarding voor belediging agenten De eerder...

Vitality Manager van het Jaar 2016
Op een prachtige locatie, Domus Medica te Utrecht, is afgelopen dinsdag 13 september Gert-Jan Aleman gekozen tot Vitality Manager van...

Nieuwe Snor- kaartenbox Kus kus en 99 andere kaarten
Een kaartje om iemand sterkte te wensen, een hart onder de riem te steken, te feliciteren, of om te laten...

Door een update van HP zijn huismerk cartridges niet meer bruikbaar
Veel eigenaren van een HP printer ervaren op dit moment problemen met hun printer. Via social media en via de...

Servoy 8.1 to Ship on Sept. 16th
Servoy announced today the latest release of their platform, Servoy 8.1. Utilizing User Experience feedback as its focal point (or...