Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Hoge productie Nederlandse industrie rond crisisjaren

Datum nieuwsfeit: 28-01-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

Rijks Universiteit Groningen


Hoge productie nederlandse industrie rond crisisjaren en wereldoorlogen

"De gangbare opvatting dat de Nederlandse industrie na de Tweede Wereldoor- log in puin zou hebben gelegen blijkt na systematisch onderzoek een mythe", aldus economisch-historicus Herman de Jong. "De Nederlandse industrie produceerde opvallend goed, juist rond de als somber te boek staande periodes van de beide wereldoorlogen en de crisis van de jaren dertig". Drs. H.J. de Jong voerde als eerste een langetermijnanalyse uit van de economische ontwikkeling van de Nederlandse industrie tijdens de eerste helft van de twintigste eeuw. Hij promoveert op 28 januari 1999 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Pas sinds 1945 verzamelt het CBS inkomens- en productiecijfers van de Nederlandse economie. Daardoor bestond er tot nu toe geen duidelijk beeld van de langetermijnontwikkeling van de diverse sectoren van Nederlandse economie in de twintigste eeuw. De Jong reconstrueert voor de ontbrekende periode voor de sector industrie de jaarlijkse productiecijfers, de werkge- legenheid en de productiviteit per werknemer. Hierdoor kan hij in zijn economisch-historisch proefschrift een langetermijnanalyse en een interna- tionaal vergelijkende analyse maken van de ontwikkeling van de Nederlandse verwerkende industrie tussen 1913 en 1965. In deze periode was de industrie de snelst groeiende sector van de Nederlandse economie.

Gevolgen Eerste Wereldoorlog
De Nederlandse industrie blijkt sterk van de Eerste Wereldoorlog geprofi- teerd te hebben. Nederland bleef neutraal. In het niet-neutrale buitenland viel de productie terug of werd omgezet in militaire productie. De buiten- landse concurrentie viel dus weg en er ontstonden voor Nederland nieuwe markten. Bedrijven als Philips maakten hierdoor enorme winsten, waarmee nieuwe investeringen werden gedaan die leidden tot verregaande mechanisa- tie. Na de oorlog werd onder druk van de vakbeweging de achturige werkdag ingevoerd. Efficiencyverhogende maatregelen waren het resultaat. Hierdoor groeide, naast de productie, vooral ook de productiviteit van de Nederland- se industrie.

Spectaculair herstel na Tweede Wereldoorlog
Nog steeds bestaat de opvatting dat de Nederlandse industrie in de Tweede Wereldoorlog veel te lijden heeft gehad van de Duitse bezetting. Pas na de oorlog zou deze spectaculair hersteld zijn, en zelfs tot haast onverklaar- bare bloei zijn gekomen. Men zoekt de oorzaken van dit wonderbaarlijke herstel in de Marshall-hulp en de industrialisatiepolitiek van de Neder- landse regering. De werkelijkheid blijkt anders, volgens De Jong. Zo werd bijvoorbeeld de metaalindustrie in het laatste oorlogsjaar wel aangetast, maar bij veel metaalbedrijven is een jaar na de oorlog de productie alweer hoger dan voor de oorlog. Dat komt doordat men de productie tot ver in de oorlog heeft kunnen voortzetten. Bovendien kon met name de metaalindustrie zelfs behoorlijk groeien, deels omdat men aan Duitsland leverde. Dit gold ook voor andere bedrijfstakken in de industrie. In deze context is het spectaculaire herstel na de oorlog veel beter te begrijpen.

Groei productiviteit
Arbeidsproductiviteit vormt in het proefschrift van De Jong een centraal begrip. Verkorting van de werkdag en de crisis van de jaren dertig leidden tot sterke productiviteitsstijgingen. Grote overheidsbemoeienis en lage lonen bereikten het tegendeel. In de eerste jaren van de crisis steeg de productiviteit tot spectaculaire hoogten, volgens De Jong doordat de lonen relatief hoog bleven: "Een van de verrassende uitkomsten van mijn onderzoek is dat er een heel ander beeld van de jaren dertig uit ontstaat. Ons beeld van die periode is er een van jaren van rampspoed, zeer grote werkeloos- heid, grote problemen om de economie aan de gang te houden. Die werkeloos- heid was natuurlijk vreselijk, maar daar staat tegenover dat fabrieken inventief werden, nieuwe wegen insloegen en moderniseerden."

Overheidsbemoeienis slecht voor productiviteit
De Jong constateert dat in perioden van grote overheidsbemoeienis de productiviteit terugliep. De rol van de overheid is volgens hem nog nooit zo sterk geweest als aan het eind van de jaren dertig en veertig. De regering probeerde werkgelegenheid ook in zwakke sectoren in stand te houden. Met handelsmaatregelen werden delen van de industrie tegen de crisis beschermd. In de oorlog reguleerden de autoriteiten de productie. Daarnaast gold er een ontslagverbod, wat leidde tot een enorme productivi- teitsdaling. Bij de industrialisatiepolitiek van na de Tweede Wereldoorlog werden vooral de lonen laag gehouden, waardoor de lage productiviteit werd bestendigd. Pas in het begin van de jaren zestig, toen de lonen sterk gingen stijgen, werden ondernemers geprikkeld om arbeidsvervangende inves- teringen te doen. Volgens De Jong valt een parallel te trekken met het heden: "Een te lange fase van lage loonniveaus geeft ondernemers te weinig prikkels om vernieuwend bezig te zijn. Het zogenaamde poldermodel, waarvan het succes mede berust op lage lonen, maakt ondernemers weinig inventief. Het succes ervan is daarom eindig".

Curriculum vitae
Herman de Jong (Groningen, 1958) studeerde geschiedenis in Groningen. Na zijn studie werkte hij een aantal jaren bij Shell. Hij verrichtte zijn promotieonderzoek als universitair docent bij de vakgroep Algemene Economie van de Rijksuniversiteit Groningen en bij de landelijke onderzoekschool N.W. Posthumus Instituut. De titel van zijn proefschrift luidt: De Neder- landse industrie 1913-1965. Een vergelijkende analyse op basis van de productiestatistieken. Handelsuitgave: Nederlands Economisch Historisch Archief, Amsterdam, 1999, ISBN 90 574 021 X, prijs fl. 65,-. Promotor is prof.dr. R.R. Fremdling.

Noot voor de pers
Nadere informatie: Dienst Interne en Externe Betrekkingen, tel. (050)363 54 46

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

actuele persberichten

Danielle Van 't Schip Oonk brengt Loveable Light naar Melbourne
“Het vinden van vrede in jezelf leidt tot de ontwaking van je innerlijke rust die een stroom van liefde teweeg...

Loveable Light van start gegaan als statement tegen haat in de wereld
Vandaag is officieel de eerste aktie van Loveable Light van start gegaan, een initiatief van Annelies George (Basaiia) uit Bussum....

Het Spoorwegmuseum krijgt een Apenkop
Ruim 50 jaar was de Mat ’64, in de volksmond ook wel Apenkop genoemd, een bekende verschijning op het Nederlandse...

Savelberg wine collection for auction with a value of 500.000 euro
In Amsterdam on Sunday 25th September the Henk Savelberg Collection of Fine and Rare wines is held for auction with...

Nieuw Snor-boek: Het Winter BBQ-boek
Weer of geen weer, barbecueën kan altijd. Sterker nog, dat is juist extra leuk als het weer niet meteen voor...

Snorfestival op nieuwe locatie in Utrecht
Boeklanceringen saai? Niet bij Uitgeverij Snor! Snor lanceert haar nieuwste titels en chocolade tijdens het tweedaagse Snorfestival in de spiksplinternieuwe...

Nieuw Snor-boek Lievelingssprookjes
Blauwbaard, de Gelaarsde Kat, het Meisje met de zwavelstokjes. Sprookjes blijven tot de verbeelding spreken met verhalen over bedrog, liefde...

Uitgeverij Snor opent pop-up Snorfabriek
Een jaar lang creatieve workshops, boeklanceringen, etentjes, mobiele werkplekken, café-restaurant, galerie, winkel, atelier, zeefdrukkerij en uitgeverij. Dat is de pop-up...

Werknemers Alexion als vrijwilligers aan de slag voor Global Day
Werknemers Alexion al vrijwilligers aan de slag voor eerste Global Day of Service NEW HAVEN, Connecticut-(BUSINESS WIRE)- Alexion Pharmaceuticals, Inc....

Louis Bonduelle Foundation steunt tien jaar onderzoek met beurs
Onderzoek gezocht: Louis Bonduelle Foundation steunt tien jaar onderzoek met beurs VILLENEUVE D'ASCQ, Frankrijk-(BUSINESS WIRE)- Onderzoek is van cruciaal belang...

Zuid-Afrikaanse film- en muziekavond bij Pllek
Op vrijdag 23 september vindt de vierde en laatste editie van Pllek Going Places plaats. Onder de titel Afrolijk wordt...

Moeders van jonge kinderen ondervinden meeste vakantie stress
Volgens Synovate heeft 46 procent van de Nederlanders last van een vakantiedip bij de terugkeer naar werk. Maar veel moeders...

Sprankelende juwelencollecties in Oisterwijk
Liefhebbers van bijzondere juwelen, sieraden en horloges houden 25 t/m 27 november 2016 vrij voor “Het Juweel Oisterwijk” in Gallery...

Aantal ontslagprocedures bijna gehalveerd na invoering WWZ
1 juli 2015 is de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) ingevoerd. De WWZ heeft onder meer ten doel het ontslagrecht...

Alcoa: News: News Releases: Alcoa Inc. Announces Pricing of Debt Off..
NEW YORK--(BUSINESS WIRE)--Alcoa Inc. (NYSE:AA) ("Alcoa") announced today that Alcoa Nederland Holding B.V. (the "Issuer"), a wholly owned subsidiary of...

DeOnlineDrogist.nl opnieuw de grootste online drogist
DeOnlineDrogist.nl is opnieuw de grootste online drogist van Nederland, zo blijkt uit de Twinkle100. Deze jaarlijkse ranglijst toont de grootste...

Mobiel.nl opent servicepunt in Utrecht
Mobiel.nl, de grootste onafhankelijke aanbieder van smartphones en mobiele abonnementen in Nederland, opende op 20 september een servicepunt op Europaplein...

2 miljoen online boodschappers in 2017
Ruim één op de zes Nederlanders koopt in 2017 eten en drinken bij een online supermarkt. Het merendeel van de...

Krimpen aan den IJssel en Beek en Donk zijn Groenste Stad en Dorp 2016
In het Isala theater in Capelle aan den IJssel zijn vandaag tijdens de Nationale Groendag Krimpen aan de IJssel en...

LINTEC vernieuwt website en catalogus voor internationaal publiek uit
LINTEC vernieuwt website en geeft catalogus voor internationaal publiek uit TOKYO-(BUSINESS WIRE)- LINTEC Corporation heeft in juli 2016 een Engelstalige...

Quintiq en Wereldvoedselprogramma: een wereld zonder honger
Quintiq en Wereldvoedselprogramma: samenwerking voor een wereld zonder honger `S-HERTOGENBOSCH, Nederland-(BUSINESS WIRE)- Quintiq en het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde...

Nieuwe financiering voor SecurityMatters vooraanstaande investeerders
Nieuwe financiering voor SecurityMatters van vooraanstaande investeerders EINDHOVEN, Nederland-(BUSINESS WIRE)- SecurityMatters, een toonaangevende aanbieder van geavanceerde cyberbeveiliging voor industriele aansturingssystemen,...

Rapportcijfer voor landschap in 2015 gedaald tot onder de 6
Nederlanders waarderen het landschap in hun directe leefomgeving steeds lager. In 2015 is deze waardering gedaald tot een rapportcijfer van...

Maritime Single Window geopend met software van Koninklijke Dirkzwager
De software van Dirkzwager is als eerste in Nederland aangesloten op het Maritime Single Window, het platform voor de elektronische...

Samen genieten op La Table sfeerbeurs
La Table sfeerbeurs is al meer dan 20 jaar hèt lifestyle-event van Nederland dat niemand wil missen! Bezoekers komen van...

Kidsclub Spoorwegmuseum noteert duizendste lid
De kidsclub van Het Spoorwegmuseum, de Rail Rookies, passeerde deze maand de magische grens van 1000 leden. Dit bevestigt de...

Displaydata benoemt Piet Coelewij tot niet-uitvoerende bestuurder
Displaydata benoemt Piet Coelewij tot niet-uitvoerende bestuurder BRACKNELL, Verenigd Koninkrijk-(BUSINESS WIRE)- Displaydata kondigt met blijdschap aan dat Piet Coelwij is...

Belangrijkste veranderingen zorgverzekering in 2017 (infographic)
Op Prinsjesdag zijn de belangrijkste wijzigingen in de zorg en zorgverzekering voor 2017 door de Rijksoverheid bekend gemaakt. Wat wordt...

Inepro’s SCR708 RFID-lezer past altijd
Inepro introduceert de nieuwste contactloze kaartlezer met een grote leesafstand en snelle uitlezingen. De SCR708 is Inepro’s nieuwste RFID-lezer en...

Begroting 2017 voldoet niet op alle onderdelen aan Europese regels
Begroting 2017 voldoet niet op alle onderdelen aan de Europese begrotingsregels Dinsdag 20 september 2016 De Nederlandse begroting voor 2017...

eBook: living with idiopathic pulmonary fibrosis
Life with IPF - an eBook INGELHEIM, Germany-(BUSINESS WIRE)- A diagnosis of IPF is news that few patients want to...

Extra drukte en meer nationaliteiten Texel vanwege Lonely Planet top10
Eind mei werd het Waddeneiland Texel door bekende internationale reisgids Lonely Planet in haar top-10 van Europese plekken die je...

Alcoa: News: News Releases: Alcoa Inc. Announces Proposed Debt Offer..
NEW YORK--(BUSINESS WIRE)--Alcoa Inc. (NYSE:AA) ("Alcoa") announced today a proposed offering of senior notes (the "Notes") by Alcoa Nederland Holding...

Spoorwegmuseum krijgt koninklijk tintje tijdens Prinsjesdag
Iedere derde dinsdag van de maand organiseert Het Spoorwegmuseum een Plusdag met een speciaal inhoudelijk programma voor senioren en andere...

Teleurstellend advies aan Hoge Raad over nertsenfokverbod
In een advies aan de Hoge Raad stelt de Procureur Generaal dat het Hoger Beroep van de Nederlandse Staat tegen...

Direct de kwaliteit van de zorg meten met Opinionmeter
De Consumer Quality-index (CQ-index), ontwikkeld om klanttevredenheid in de gezondheidszorg te meten, is log en traag. De metingen liggen ver...

Update HP treft gelukkig maar enkele modellen
De laatste paar dagen stond in het teken van HP updates welke huismerk cartridges zou blokkeren. Wij zijn hier ingedoken...

Vetzuurcombinatie ondersteunt leesvaardigheid schoolkinderen
Een combinatie van omega 3- en 6-vetzuren ondersteunt de leesvaardigheid van doorsnee schoolkinderen. Vooral kinderen die moeite hebben om zich...

Bevrijdingsfestival en Kindervrijmarkt in Groesbeek
Zondag 18 september a.s. is het weer tijd voor het jaarlijkse Bevrijdingsfestival bij het Nationaal Bevrijdingsmuseum in Groesbeek. Dit jaar...

Open Joodse Gemeente Klal Israël benoemt nieuwe rabbijn Nathans
Afgelopen maart riep de Open Joodse Gemeente Klal Israël kandidaten op voor de vacature van rabbijn. Deze gemeente, de enige...

Ieder(in) wil een maximum voor wat mensen zelf aan zorg moeten betalen
Zorgkosten mensen met een beperking in vijf jaar geëxplodeerd De zorgkosten zijn in vijf jaar verdubbeld voor mensen die veel...

Zuidafrika's eerste zwarte profwielrenner in Utrecht
Songezo Jim, de eerste zwarte Zuidafrikaanse profwielrenner, is zaterdag 17 september in Utrecht om in drie verschillende fietsrondes geld in...

Stoomspektakel in Het Spoorwegmuseum
Ieder jaar in september viert Het Spoorwegmuseum de verjaardag van de spoorwegen met een sfeervol evenement: Stoom! Op 17 en...

Vloggende rapper krijgt dagvaarding voor belediging agenten
Vloggende rapper krijgt dagvaarding voor belediging agenten Breda, 16 september 2016 Vloggende rapper krijgt dagvaarding voor belediging agenten De eerder...

Vitality Manager van het Jaar 2016
Op een prachtige locatie, Domus Medica te Utrecht, is afgelopen dinsdag 13 september Gert-Jan Aleman gekozen tot Vitality Manager van...

Nieuwe Snor- kaartenbox Kus kus en 99 andere kaarten
Een kaartje om iemand sterkte te wensen, een hart onder de riem te steken, te feliciteren, of om te laten...

Door een update van HP zijn huismerk cartridges niet meer bruikbaar
Veel eigenaren van een HP printer ervaren op dit moment problemen met hun printer. Via social media en via de...

Servoy 8.1 to Ship on Sept. 16th
Servoy announced today the latest release of their platform, Servoy 8.1. Utilizing User Experience feedback as its focal point (or...

Mobiel.nl lanceert vernieuwde webshop
Op 10 september opende Mobiel.nl, de grootste onafhankelijke aanbieder van smartphones en mobiele abonnementen in Nederland, de deuren van zijn...

Bornem tot sociaalste gemeente van Vlaanderen gekroond
Twee maanden lang hebben Vlamingen hun stem kunnen uitbrengen op verschillende sociale projecten uit negen genomineerde gemeentes in het kader...