Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

PvdA-initiatief 'Aanpak van de WAO: de inzet van de PvdA'

Datum nieuwsfeit: 27-02-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

Partij van de Arbeid


PvdA-initiatief 'Aanpak van de WAO: de inzet van de PvdA'

26 februari 1999 PvdA-voorlichting

(Embargo tot 26 februari 17.00 uur)

Aanpak van de WAO:

de inzet van de PvdA

Inleiding

De beroepsbevolking is het afgelopen jaar opnieuw sterk gegroeid. Het is daarom niet zo gek dat ook het aantal WAO'ers weer toeneemt. Op dit moment telt Nederland bijna 900.000 mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Dat is ongeveer 10 procent van de beroepsbevolking.

WAO-ers aan de slag
Van de 900 duizend WAO'ers heeft een flink gedeelte (naar schatting rond de 200 duizend) ook nog een (gedeeltelijke) betaalde baan. Dit geldt voor ongeveer 200.000 mensen met een WAO-uitkering. Deze mensen maken duidelijk dat het streven om arbeidsongeschikten zoveel mogelijk te reïntegreren wel degelijk al resultaat heeft opgeleverd.
Maar het kan beter. En het moet ook beter. Nog te vaak belanden werknemers tegen hun zin in de WAO. Ze hebben het idee dat ze met betere arbeidsomstandigheden langer aan het werk hadden kunnen blijven. De werkdruk is soms zo hoog dat ziekte de enige uitkomst lijkt. Aangepast werk of aangepaste werktijden zou veel druk wellicht kunnen wegnemen. Werkgevers zijn echter niet altijd bereid of in staat zulke aanpassingen aan te brengen.

Overbelasting
Een derde van de WAO'ers heeft last van aandoeningen aan rug, schouders, handen, polsen en dergelijke. Door deze problemen met het bewegingsapparaat kunnen ze niet meer volledig werken. De oorzaak kan overbelasting zijn of puur slijtage vanwege gevorderde leeftijd.
Een andere groep van ongeveer een derde van de WAO'ers heeft last van psychische aandoeningen. Overbelasting in psychische zin kan de oorzaak zijn. Soms gaat het ook om aandoeningen die minder met het werk te maken hebben.

Arbeidsomstandigheden
Betere en veiliger werkomstandigheden kan voor beide categorieën WAO'ers een uitkomst zijn. Per bedrijfstak moet worden gezocht naar algemene maatregelen om te voorkomen dat nu nog gezonde werknemers op dezelfde manier last krijgen met hun gezondheid. Zo kunnen bijvoorbeeld normen worden opgesteld over het maximale gewicht dat werknemers mogen tillen. In de bouw is dat al gedaan. In de thuiszorg komen ze binnenkort.
Maar er zouden ook goede afspraken moeten komen over de meer ongrijpbare overbelasting. Hoeveel stress kunnen werknemers hebben? Ook daar zouden normen voor kunnen opgesteld. Hierbij moet eerder worden gedacht aan normen over werktijden of normen over hoe werknemers zelf invloed kunnen hebben op hun werkomstandigheden.

Preventief beleid
Dit preventieve beleid gericht op de arbeidsomstandigheden kan een effect hebben. De PvdA hecht daarom veel belang aan zo'n preventief beleid. De PvdA wil zulk preventief beleid desnoods via de Arbeidsomstandighedenwet opleggen. De Arbeidsinspectie kan hierop toezicht houden.

Ontslagverbod
Voor de werknemers die toch een beroep moeten doen op de WAO moet meer plek in het bedrijfsleven worden ingeruimd. Nu worden te vaak en te makkelijk WAO'ers ontslagen terwijl ze in eigen of een ander bedrijf nog aangepast werk hadden kunnen doen. In de wet REA is de mogelijkheid opgenomen om het bedrijfsleven te verplichten een gemiddeld percentage van 5 % arbeidsgehandicapten in dienst te hebben. Het zou mooi zijn als sociale partners met elkaar een beleid afspreken om die norm vrijwillig te halen. Vooruitlopend hierop moeten we overwegen een ontslagverbod in te stellen voor WAO'ers.

Achtergrond

In Nederland mag een werkgever niet naar willekeur een zieke werknemer ontslaan. Er is vergunning nodig van de directeur van het arbeidsbureau. De eerste twee jaar ziekteperiode mag ontslag in geen geval. Daarna alleen, als de werkgever kan aantonen dat hij geen aangepast werk beschikbaar heeft. De directeur van het arbeidsbureau moet altijd onderzoeken of de werkgever dat aangepast werk gezocht heeft. Ook als werkgevers ontslag vragen via de kantonrechter, moet, schrijft de wet voor, worden onderzocht of de werkgever aangepast werk heeft aangeboden. Die onderzoeksplicht stelt weinig voor. Een kwart van alle ontslagvergunningen die arbeidsbureaus behandelen (50 duizend), betreft werknemers die 'wegens ziekte' worden ontslagen. Elk jaar weer. Advocaten vertellen ons dat het papieren routine-onderzoekjes zijn. Niet alle WAO'ers verzetten zich tegen ontslag. Maar er zijn er genoeg die dat wel doen en er weinig mee opschieten. Zoals de man die in een snoepfabriek al 24 jaar emmers kleur- en smaakstof over het suikergoed giet en produktietrommels leegt. Hij is 44 jaar als hij uitvalt met rug-, nek- en schouderklachten. Na ruim een jaar ziektewet stellen verzekeringsarts en arbeidsdeskundige dat hij zijn oude werk niet meer kan doen en kennen hem een gedeeltelijke WAO-uitkering toe. De man maakt bezwaar. Als de fabriek bereid zou zijn kleinere emmertjes te gebruiken voor kleur- en smaakstoffen, dan kan hij op oude voet doorgaan. De arbeidsdeskundige gaat er niet op in. Terwijl de bezwaarprocedure loopt, vraagt de fabrikant ontslag aan. Op basis van het een jaar oude summiere rapport van de arbeidsdeskundige, concludeert de directeur van het arbeidsbureau dat de man niet terug kan keren in zijn oude werk en dus mag worden ontslagen. Weer iemand tegen zijn zin in de WAO/WW.

Zulke zaken vormen de grondslag voor ons pleidooi WAO'ers niet meer te laten ontslaan. De huidige ontslagbescherming faalt, dus zoeken we iets beters.

Een ontslagverbod hoeft werkgevers geen cent te kosten. Iedere werknemer die langdurig ziek wordt, krijgt een WAO-beoordeling. Is iemand volledig afgekeurd, dan krijgt zijn werkgever de WAO-uitkering en die sluist dat geld door naar de werknemer. Loon wordt niet meer betaald. Het voordeel is van sociale aard. De band tussen bedrijf en zieke/gehandicapte werknemer blijft bestaan. Als (gedeeltelijk) herstel optreedt, of als de werknemer van meet af aan deels arbeidsgeschikt wordt geacht, dan ontvangt de werkgever een gedeeltelijke WAO-uitkering en sluist dat geld door. Maar de werkgever moet ook loon betalen voor dat gedeelte dat iemand arbeidsgeschikt is. En als de werkgever dan toch deels loon moet betalen, kan hij net zo goed zorgen dat de werknemer er ook een arbeidsprestatie voor kan leveren.

Het voorstel verplicht beide partijen. De werkgever moet zijn arbeidsorganisatie aanpassen. Werknemers zijn gehouden zich te laten detacheren of elk aangeboden werk te accepteren. Werkgevers noch werknemers kunnen bij arbeidsconflicten meer 'schuilen' in ziekteverzuim.
Kleine werkgevers hebben weinig mogelijkheden voor aangepast werk, maar ze kunnen hun branche-organisaties inschakelen om pools of detacheringsbureau's in te zetten. Werkgevers, vooral de kleine, hebben meer verstand van ondernemen dan van reïntegratiebeleid en uitgebalanceerd personeelswerk. Vooral de kleine bedrijven moet daarom alle hulp worden geboden door arbodiensten en uitvoeringsinstellingen. Die moeten echt werk maken van reïntegratie.
Uitvoeringsinstellingen, vooral de arbodiensten die in het eerste ziektejaar betrokken zijn, lijken nog teveel gefixeerd op het ziekteproces van uitgevallen werknemers in plaats van op de vraag hoe iemand, ondanks zijn ziekte weer kan werken. Als die houding terrein wint, zal niet snel meer gebeuren wat een vertegenwoordiger overkwam bij wie kanker is geconstateerd. Drie maanden na zijn operatie - hij herstelt thuis van de gevolgen - krijgt hij van zijn arbodienst een "volledig reïntegratieplan" thuisgestuurd. Het blijkt een standaardformulier met drie aan te kruisen opties: kan terugkeren in eigen werk; kan terugkeren in ander werk; kan nooit meer werk hervatten. Zonder overleg met de herstellende vertegenwoordiger is de laatste optie aangetikt. Woedend belt zijn vrouw met de arbodienst. Een assistente stamelt: "gaat uw man wel weer aan het werk dan?"

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie