Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Seminar: Geldproblemen fnuiken hoger onderwijs in Afrika

Datum nieuwsfeit: 21-04-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Nuffic

PERS

Den Haag, 16 april 1999

Haags seminar zoekt uitwegen voor verarmende universiteiten

Geldproblemen fnuiken het hoger onderwijs in Afrika

Op woensdag 21 en donderdag 22 april vindt in de aula van het Institute of Social Studies te Den Haag een internationale conferentie plaats over de financiering van het hoger onderwijs in Afrika. Deelnemers zijn experts, voornamelijk uit het continent zelf, en een aantal Nederlandse deskundigen. Het Nederlands hoger onderwijs heeft een direct belang bij het thema. Met financiële steun van Ontwikkelingssamenwerking biedt het een aantal Afrikaanse universiteiten hulp bij hun ontwikkeling. De traditie op dit gebied is al meer dan een kwart eeuw oud.

De eerste dag draagt het karakter van een besloten expert meeting. De resultaten van die dag worden de volgende dag aan de orde gesteld op een openbaar seminar, waarvoor tevens als gastsprekers zijn uitgenodigd dr. Peter Maassen, directeur van het Centre for Higher Education Policy Studies (CHEPS) van de Universiteit Twente, Ruth Kagia van de Werldbank, João de Deus Rogado Salvador Pinheiro, oud-lid van de Europese Commissie en Ko Richelle, directeur generaal Internationale Samenwerking van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Voor de organisatie tekenen de Nederlandse Organisatie voor Internationale Samenwerking in het Hoger Onderwijs NUFFIC en het CHEPS.

Het hoger onderwijs in Afrika heeft in ieder geval kwantitatief een grote ontwikkeling doorgemaakt. In vrijwel elk land is tegenwoordig minstens een universiteit te vinden, die duizenden studenten opleidt in een veelheid van vakken. Maar de kwaliteit laat veelal nog te wensen over. Dat is voor een belangrijk deel een financieel probleem. De universitaire budgetten bedragen gemiddeld slechts enkele procenten van wat in Nederland gebruikelijk is. En dan worden de instellingen de laatste twintig jaar ook nog geconfronteerd met bezuinigingsrondes. Maar er bestaan ook problemen rond de interne efficiency: bureaucratie en het ontbreken of slecht functioneren van management information systems staan een goede sturing van menige instelling in de weg. Dit klemt te meer, omdat de economische en politieke ontwikkeling van zoveel Afrikaanse landen met heftige schokken gepaard gaat. Het valt niet mee daar adequaat op te reageren.

Pessimisme
In het begin van de jaren negentig leidde een en ander tot zoveel pessimisme bij donoren, dat openlijk de vraag gesteld werd, of ontwikkelingshulp voor hoger onderwijs wel zin had. Het zou beter zijn alle hulp te concentreren op het lager onderwijs. Inmiddels beantwoorden de meeste belangrijke donororganisaties, de Wereldbank voorop, deze vraag ontkennend. Een goed onderwijsstelsel ook op lagere niveaus kan zich niet ontwikkelen, als er niet tegelijk gebouwd wordt aan het academisch topniveau. Onlangs bracht de Wereldbank een uitvoerig rapport uit, waarin werd aangetoond, hoe belangrijk kennis en kennisverwerving zijn voor de ontwikkeling van de Derde Wereld.

In Nederland heeft overigens de ontwikkelingshulp aan het hoger onderwijs in Afrika nooit ter discussie gestaan. De hulp die ons land verleent, besteedt echter de laatste jaren steeds meer aandacht aan ondersteuning op het gebied van management en beheer.

Zwakke financiële basis
Daarbij blijft het probleem van de zwakke financiële basis van de gemiddelde Afrikaanse universiteit recht overeind staan. Zo krijgen fondsen, die verworven worden via ontwikkelingsrelaties met verschillende landen, een relatief veel te grote betekenis. Universiteiten worden zo te afhankelijk van het buitenland en dat is precies het omgekeerde van waar ontwikkelingshulp voor bedoeld is. Hoe kunnen die ontwikkelingsgelden effectiever worden ingezet? Dat is de belangrijkste achterliggende vraag van de Haagse conferentie. Maar dat kan alleen maar gebeuren, als ze wordt besproken in de context van de totale financiering van het Afrikaans hoger onderwijs. En als daar direct andere elementen, zoals management en beheer bij worden betrokken. Uit de position papers en de andere documenten die ter voorbereiding van de conferentie zijn vervaardigd, kan nu al worden vastgesteld in welke richting de gedachtenwisseling zal gaan.

Nieuwe partnerschappen
Gezien de armlastigheid van de gemiddelde Afrikaanse overheid zal een universiteit zelden structureel aan kwaliteitsverbetering kunnen doen, als ze geheel afhankelijk blijft van staatsfinanciën. Ze zal nadrukkelijker dan ooit op zoek moeten gaan naar andere investeerders, naar stakeholders die bet belang van de instelling voor zichzelf inzien en bereid zijn op allerlei terreinen nieuwe partnerschappen aan te gaan. Om daar een gunstig klimaat voor te scheppen moeten universiteiten zich dan niet isoleren, maar juist actief deelnemen aan allerlei lokale en regionale netwerken, laten merken dat zij de kennis in huis hebben om samen met instellingen of gemeenschappen in hun omgeving problemen op te lossen.

Cultuuromslag
Dat vergt nogal een cultuuromslag, zoals Europese universiteiten merken die voor dezelfde koers gekozen hebben. Zou het mogelijk zijn ontwikkelingshulp ten behoeve van het hoger onderwijs in Afrika meer te richten op het ondersteunen van zulke processen? Of zitten daar onvermoede haken en ogen aan? Dat is een van de vragen die aan het internationale team van deskundigen zal worden voorgelegd.

De conferentie is mede bedoeld als input voor de fundamentele beleidsdiscussies die zich tegenwoordig afspelen op het Ministerie van Buitenlandse Zaken, waar minister Herfkens bezig is met een herstructurering van de totale Nederlandse ontwikkelingsinspanning.

Noot voor de redactie,

Noot voor redacties

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie