Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: Jongeren overtreden gemakkelijk regels

Datum nieuwsfeit: 22-04-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Rijks Universiteit Groningen

nummer 48

13 april 1999

Vlaams onderzoek naar jongeren en sociale grenzen

JONGEREN OVERTREDEN GEMAKKELIJK REGELS THUIS EN OP SCHOOL

Alle jongeren hebben wel eens de neiging om informele regels te overtreden, bijvoorbeeld regels thuis of op school. Formele regels met juridische implicaties worden echter veel vaker door jonge delinquenten overschreden dan door hun niet-delinquente leeftijdsgenoten. Vergeleken met de Nederlandse situatie vertonen Vlaamse jongeren minder grensoverschrijdend gedrag dan Nederlandse jongeren. Het percentage jongeren dat met justitie in aanraking komt, is in beide landen evenwel ongeveer gelijk. Dit blijkt uit een onderzoek van drs. Hans Grietens, waarop hij op 22 april aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveert.

Normvervaging en jeugdcriminaliteit staan niet alleen in Nederland, maar ook in Vlaanderen in de belangstelling. Dit maakt de vraag actueel wat jongeren beweegt om de regels die hun opvoeders hen stellen te handhaven of te overschrijden. Aan de Rijksuniversiteit Groningen is daarom onder leiding van prof.dr. J.E. Rink, hoogleraar Orthopedagogiek, een onderzoek gestart naar de houding van jonge mensen tegenover sociale grenzen. Om een indruk te krijgen van culturele invloeden ten aanzien van sociale grenzen zijn onder andere wetenschappers uit Duitsland, Vlaanderen en Canada gevraagd om dit onderzoek in hun eigen land uit te werken.

Luisteren naar je moeder
Grietens verrichtte het Vlaamse onderzoek. Hij onderzocht de houding van schoolgaande jongeren van 12 tot 20 in het algemeen, maar ook de houding van jonge delinquenten. Hij stelde hen voor zich in te leven in tien fictieve situaties. Je loopt bijvoorbeeld een winkel binnen en hebt maar één aankoop gedaan. Bij de kassa zit niemand en ook in de omgeving is geen personeel te zien. Wat doe je? Je loopt door; je wacht; je legt je boodschap terug en loopt weg. Bij de groep jonge delinquenten is het percentage dat met de boodschap zou doorlopen, dus stelen, veel hoger dan bij de groep schoolgaande jongeren. Voor deze laatste groep is de formele regel "Je mag niet stelen" erg belangrijk. In een tweede voorbeeld is sprake van een thuissituatie. Je hebt met je moeder afgesproken om je kamer op te ruimen. Nu is er net een spannende film op de televisie. Wat doe je? Je ruimt toch op; je ruimt niet op; je overlegt om later op te ruimen. Veel jongeren laten grensoverschrijdend gedrag zien door niet op te ruimen. Het percentage grensoverschrijdend gedrag verschilt bij jonge delinquenten niet erg van schoolgaande jongeren. Wat wel opvalt is dat de laatste groep veel vaker kiest voor een onderhandelingsstrategie en probeert met de moeder af te spreken om na de film hun kamer op te ruimen. Bij jonge delinquenten blijft de keuze eerder beperkt tot 'wel doen’ of 'niet doen’.

Impulsief
Grietens vroeg in zijn onderzoek ook naar de motivatie van jongeren voor een bepaalde keuze. Opvallend is dat jonge delinquenten vooral met het ‘nu’ en het 'ik' bezig zijn en weinig toekomstgericht denken. Zij nemen hun beslissingen vaak impulsief, alleen omwille van direct eigenbelang. Op basis van zijn resultaten stelt Grietens voor om jonge delinquenten vooral te leren om te onderhandelen en directe belangenbevrediging uit te stellen. Ook zich leren terugtrekken uit een sociale situatie zonder daarbij grenzen te overschrijden, kan voor deze jongeren een eerste belangrijke stap voorwaarts betekenen. Kennis over verschillende strategieën is bij delinquente jongeren wel aanwezig, maar ze kunnen deze niet altijd toepassen. Ook is het van belang dat zij een inschatting leren maken van de consequenties van hun daden op de lange termijn.

Vlaamse cultuur
In vergelijking met Vlaamse jongeren hebben Nederlandse jongeren meer de neiging grensoverschrijdend gedrag te stellen. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de Vlaamse cultuur waarbij autoriteit en gezag vrij belangrijk zijn. Toch vertalen deze cijfers zich niet naar jeugdcriminaliteit. Het percentage jongeren dat met justitie in aanraking komt is in Nederland en Vlaanderen ongeveer even hoog. Wat ook opvalt is dat Nederlandse jongeren vaak meer gedragsalternatieven kennen dan Vlaamse jongeren, hoewel ze die in de praktijk niet altijd toepassen. De motivatie bij Nederlandse jongeren is vaker ik-gericht en gebaseerd op eigenbelang, de motivatie bij de Vlaamse jongeren is eerder gericht op het hier en nu. Vlaamse jongeren betrekken in hun motivatie ook vaker een bestaande regel ("Ik doe dit, omdat het zo hoort.") dan Nederlandse jongeren.

Curriculum Vitae
Drs. H.W.E. Grietens (Leuven, 1965) studeerde psychologie aan de Katholieke Universiteit Leuven. Na het behalen van zijn licentiaat werd hij wetenschappelijk medewerker aan de afdeling Orthopedagogiek aan deze universiteit. Hij promoveert bij prof.dr. J.E. Rink (RUG) en prof.dr. W. Hellinckx (KU Leuven). De titel van het proefschrift luidt Attitudes Towards Social Limits, Undersocialized Behavior and Self-Presentation in Young People. A Contribution to the Theoretical Framework and the Empirical Validation of the Reaction Pattern Research in Flanders. Het boek wordt uitgegeven door de Leuven University Press, ISBN 90 6186 946 3 in de reeks Studia Paedagogica, nr. 23.

Noot voor de pers
Voor nadere informatie: drs. H. Grietens, telefoon 00-32-1632-5744, fax 0032-1632 -5933, e-mail (hans.grietens@ped.kuleuven.ac.be) (werk).

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie