Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: 'Het milieu' niet langer heilig

Datum nieuwsfeit: 20-05-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Rijks Universiteit Groningen

nummer 61

11 mei 1999

'HET MILIEU' NIET LANGER HEILIG

Het Nederlandse milieubeleid verandert razendsnel. De rijksoverheid trekt zich terug ten gunste van lokale overheden. Tegelijkertijd worden de eisen, die een goede milieukwaliteit moeten garanderen, verlaagd. Dit betekent dat milieu onderdeel wordt van lokale afwegingen. Lokale overheden zijn echter druk doende met ruimtelijke en economische ontwikkelingen, waardoor het milieubelang onder druk komt te staan. Deze veranderingen in het milieubeleid zijn tevens een impliciete erkenning dat een 'schoon' Nederland fictie is. Tot deze gevolgtrekkingen komt Gert de Roo na een analyse van het Nederlandse milieubeleid. Hoewel hij de ontwikkelingen onvermijdelijk acht, pleit hij ervoor de centrale milieunormen niet geheel opzij te zetten. De Roo promoveert op 20 mei 1999 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Anders dan bij het traditioneel centraal opgelegde milieubeleid van de rijksoverheid, krijgen in het nieuwe decentrale milieubeleid de lokale overheden de ruimte om het milieubeleid zelf in te vullen. "Eén van de problemen hierbij is dat de milieubelangen bij planologische beslissingen afgewogen moeten worden tegen meerdere zwaarwegende andere belangen", zegt De Roo. "En dat betreft ingewikkelde afwegingen. Onder meer omdat er in Nederland tussen 1995 en 2005 een miljoen woningen worden gebouwd, en ook de industrie en het verkeer veel ruimte nodig hebben. Het gevaar dreigt dat lokale overheden deze afwegingen vaak in het voordeel van economische ontwikkelingen zullen laten uitvallen. Al is het alleen maar omdat de nadruk van lokale overheden sowieso meer op ontwikkeling ligt dan op bescherming."

Veel moeite

Een ander probleem van decentraal milieubeleid is, volgens De Roo, het gemis aan kennis en ervaring met het bedenken van lokaal milieubeleid. "De meeste gemeenten zijn tot nu toe gewend alleen maar milieubeleid uit te voeren. Gaan ze zelf milieubeleid ontwikkelen, dan zullen ze daar heel veel moeite mee krijgen". Positieve voorbeelden zoals Rotterdam, Amsterdam en Maastricht zijn vooralsnog een uitzondering.

Onderhandelbaar

De Roo ziet verschillende projecten van het afgelopen decennium als boodschappers bij uitstek van een sterk veranderend milieubeleid: Na 'Integrale Milieuzonering' als hoogtepunt van traditioneel centraal beleid, volgden decentrale projecten als ROM-gebiedenbeleid, Stad & Milieu, MIG voor geluidhinder en Bever voor bodemverontreiniging. Als gevolg van de decentrale wijze van plannen, zoals die in dergelijke projecten wordt voorgesteld, wordt het milieu in toenemende mate onderhandelbaar. Het is niet meer per se nodig te streven naar een door de rijksoverheid bepaalde milieunorm. "De bodem hoeft niet langer volledig schoon te zijn", aldus De Roo. "De regelgeving voor geluid staat op de helling en compensatie van bovenmatige milieubelasting is bespreekbaar geworden. Milieuhygiënische vraagstukken worden niet langer an sich, maar steeds meer in samenhang met andere lokaal spelende vraagstukken gezien."

Uitwassen

Hoewel De Roo kanttekeningen plaatst bij het decentrale milieubeleid, ziet hij wel degelijk de noodzaak in van aanpassing van de centrale regelgeving. "Het centrale milieubeleid heeft weliswaar jarenlang voor goede resultaten gezorgd. En internationaal deed Nederland het daarmee ook erg goed. Toch is het terecht dat het milieu tegenwoordig niet meer in die mate als voorheen voorrang krijgt boven alles. Want het milieubeleid van de rijksoverheid leidde soms tot merkwaardige uitwassen. Zo was er te weinig ruimte om van de centrale milieunorm af te wijken als die normen tot onredelijke situaties leiden. Je kunt het Leidseplein in Amsterdam nu eenmaal niet over een kam scheren met een rustige buitenwijk in Vlagtwedde. Ook het idee dat hele woonwijken zouden moeten wijken voor de milieunorm deed de aversie tegen de centrale milieunorm toenemen. Om die reden is het van belang dat er beleid wordt ontwikkeld waarin wel rekening gehouden wordt met plaatselijke omstandigheden".

Complexe problemen

In zijn proefschrift geeft De Roo ook een oplossing voor de door hem geconstateerde problemen. Hij maakt daarbij een onderscheid tussen eenvoudige, complexe en zeer complexe problemen. Eenvoudige problemen zouden dan opgelost moeten worden door centraal gestelde regels van de rijksoverheid, zodat niet voor elk klein probleem opnieuw het wiel moet worden uitgevonden. Terwijl problemen van complexere aard met meer lokale inbreng tot een oplossing moeten komen. De Roo: "In verreweg de meeste situaties is het milieu het meest bij een centrale norm gebaat. Pas als een lokale overheid aan kan tonen dat lokale invloed een meerwaarde heeft, zouden de teugels van de rijksregels gevierd kunnen worden. Dat laatste zou kunnen gebeuren bij problemen waarbij er verlies aan ruimtelijke kwaliteit dreigt, of waarbij er veel verschillende belangen tegelijkertijd aanwezig zijn, of waarbij sprake is van een groot aantal betrokkenen".

Curriculum vitae

Na in 1991 te zijn afgestudeerd als sociaal geograaf aan de Rijksuniversiteit Groningen is De Roo milieuplanning gaan doceren aan de faculteit der Ruimtelijke Wetenschappen van de RUG. De titel van zijn proefschrift is Planning per se, planning per saldo. Over conflicten, complexiteit en besluitvorming in de milieuplanning SDU Uitgevers Den Haag, 1999. ISBN 90 12 08720 1. 430 pag., ¦ 65,-. Promotor is prof.dr. H. Voogd.

Noot voor de pers

Voor meer informatie: drs. G. de Roo, telefoon: (050)363 38 95 (werk), e-mail: (g.de.roo@frw.rug.nl)

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie