Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Gehalte aan kooldioxide zakte dramatisch in Krijt-periode

Datum nieuwsfeit: 27-05-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

Embargo tot 27 mei 1999

Aanleiding voor ontstaan nieuwe plantengroep

20 mei 1999

Gehalte aan kooldioxide zakte dramatisch in Krijt-periode

Negentig miljoen jaar geleden, tijdens een periode van het Krijt, werden er 'plotseling' grote hoeveelheden kooldioxide (CO2) aan de atmosfeer onttrokken. De daling van de concentratie van het broeikasgas is een van de meest drastische veranderingen van de atmosferische samenstelling in de aardgeschiedenis. Onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) rapporteren dat in Nature van 27 mei. Zij vonden aanwijzingen voor de dramatische CO2-daling in gesteenten die nu zo'n 600 meter diep in de bodem begraven liggen voor de kust van Senegal, Noord-Afrika. Boormonsters hieruit bevatten de tot nu toe oudste sporen van 'moderne' plantengroepen.

De onderzoekers kwamen de drastische verlaging van het gehalte aan koolzuurgas op het spoor in gesteenten die werden opgeboord tijdens een vaartocht georganiseerd door het internationale Ocean Drilling Program, waaraan Nederland via de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) deelneemt. De boormonsters uit de sedimenten in de vijf kilometer diepe oceaan bleken chemische fossielen te bevatten die afkomstig zijn van landplanten. Waarschijnlijk werden deze door de wind naar de diepzee vervoerd.
Uit geochemisch onderzoek van de plantenresten blijkt dat er tijdens deze periode van het Krijt (het Cenomaan-Turoon gedoopt) een drastische verandering in de Noord-Afrikaanse plantengemeenschap heeft plaatsgevonden. In ongeveer dertigduizend jaar verdrongen planten, die op een actieve manier de hoeveelheid CO2 in hun bladeren kunnen verhogen (zgn. C4-planten), de tot dan dominante, maar primitievere planten. Bij deze planten is het de passieve diffusiesnelheid die de hoeveelheid CO2 in het blad bepaalt. Een dergelijke verandering is hoogst opmerkelijk omdat een actieve, energiekostende manier om CO2 te vast te leggen niet past in het broeikasklimaat van het Krijt. In het Krijt-milieu, met zijn vele malen hogere kooldioxideconcentraties dan nu, zijn immers de 'actieve' C4-planten in het nadeel.
De Texelse onderzoekers concluderen dan ook dat de verandering in het Noord-Afrikaanse ecosysteem alleen is te verklaren door een forse (40-80 procent), geologische gesproken abrupte afname van het broeikasgas. Zij denken daarbij aan een periode van zo'n zestigduizend jaar. De concentratie CO2 moet tot beneden 500 ppm zijn gezakt om C4-planten een overheersende rol te kunnen laten spelen. Waarschijnlijk heeft de forse daling de evolutie van planten versneld zodat er ruimte kwam voor planten die actief CO2 binden. Aanwijzingen voor de CO2-afname worden ook gevonden voor chemische fossielen van mariene algen onder andere afkomstig uit dezelfde sedimenten als waarin de resten van landplanten zijn aangetroffen.
De afname van het kooldioxide is volgens de onderzoekers een direct gevolg van de ontrekking van grote hoeveelheden koolstof aan de atmosfeer en de oceanen. Deze zou in gang zijn gezet doordat tijdens het Cenomaan-Turoon grote massa's organische koolstof werden begraven in de oceanen. De oorzaak van dit verschijnsel is nog onduidelijk, maar er zijn aanwijzingen dat veranderingen in oceaanstromingen leidden tot zuurstofloze omstandigheden in bepaalde zeegebieden, waardoor afgestorven algen niet werden afgebroken, maar in de bodem begraven werden.

Nadere informatie bij of bij dr. ir. Jaap Sinninghé Damste (NIOZ, Texel), tel. 0222 369550, fax 0222 319674, e-mail (damste@nioz.nl). drs. Marcel Kuypers (NIOZ, Texel), tel. 0222 369580, fax 0222 319674, e-mail (kuypers@nioz.nl).

99-15e

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie