Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Bijdrage SP aan debat Eurotop

Datum nieuwsfeit: 09-06-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Nieuws van de Socialistische Partij

TIP: Over de actuele landelijke activiteiten van de SP kun je alles lezen op de Actie-pagina. Daar kun je je ook opgeven om je steentje bij te dragen.

Debat Eurotop - eerste termijn Jan Marijnissen


09-06-99

De heer Marijnissen (SP): Voorzitter! Ik
begin met Kosovo. De ontwikkelingen dezer
dagen die iedereen in deze zaal waarschijnlijk
van minuut op minuut volgt, geven toch enige
hoop. De G8 is er nu uit. Ik heb er steeds
grote vraagtekens bij gezet of uitgerekend
de G8 het gremium moet zijn dat een doorbraak
forceert, maar wat doet het ertoe. Op het
moment dat er een situatie gecreëerd kan
worden waarin de Veiligheidsraad eindelijk
een resolutie kan aannemen, is dat vooruitgang. Wij hebben steeds gezegd dat het daarmee
had moeten beginnen in plaats van eindigen.
Op het moment dat er overeenstemming bestaat
met Joegoslavië over de terugtrekking van
de Joegoslavische troepen uit Kosovo is het
winst.
Ik wil van de gelegenheid gebruik maken
om mijn verbazing uit te spreken over de
cynische houding van de NAVO op dit moment.
Er is een akkoord, er wordt gesproken over
implementatie, we staan aan de vooravond
van een resolutie in de Veiligheidsraad,
maar er wordt toch onverminderd doorgegaan
met de bombardementen. De ratio daarachter
ontgaat mijn fractie geheel en al. Dat was
al toen het begon en dat is nu niet anders.
De heer Melkert (PvdA): Voorzitter! Vindt
de heer Marijnissen die cynische houding
een stuk cynischer dan die van Milosevic
die maar niet wil toegeven?
De heer Marijnissen (SP): Ik denk niet dat
het hier de plaats is om de hele problematiek
door te lopen; we hebben gisteren nog een
algemeen overleg gehad over Kosovo. Ik neem
aan dat de heer Melkert zich de moeite heeft
getroost om zich te verdiepen in het SP-standpunt aangaande de oorlog in Kosovo. Dan zou hij
moeten weten dat wij van het begin af aan
hebben gezegd dat de activiteiten van de
NAVO onrechtmatig zijn omdat er geen expliciete resolutie van de Veiligheidsraad aan ten
grondslag ligt en dat de acties van de NAVO
ongerechtvaardigd zijn in de zin dat ze niet
productief zijn. Ze zijn contraproductief;
ik kan dat op tal van punten aantonen. Ik
zal dat nu niet doen, maar de indruk van
mijn fractie is dat dooronderhandelen, Rambouillet III dus, meer in de rede had gelegen dan
het starten van bombardementen.
De heer Melkert (PvdA): De heer Marijnissen
heeft dus een hoge pet op van de rechtmatigheid en de productiviteit van het handelen van
Milosevic.
De heer Marijnissen (SP): Mevrouw de voorzitter! Op dit soort domme insinuaties ga ik liever
niet in.
De heer Melkert (PvdA): Ik vind het schandelijk dat de heer Marijnissen geen antwoord geeft
op mijn vraag wie hier het meest cynisch
is.
De heer Marijnissen (SP): Ik vind het schandelijk dat u met dit soort insinuaties komt, mijnheer
Melkert. Wie denkt u wel dat u bent? Mijn
fractie heeft keer op keer duidelijk gemaakt
dat zij het regime en de misdaden van Milosevic afwijst. Zij heeft het zelfs gesteund dat
hij voor het Internationaal Gerechtshof,
het Joegoslaviëtribunaal, verschijnt om zich
te verantwoorden. Wat zijn dit dan voor insinuerende vragen? Daar gaat het nu toch niet om. Onze
kritiek op de Nederlandse regering en de
NAVO-opstelling is gebaseerd op de onrechtmatigheid en de onproductiviteit van de acties.
De heer Melkert (PvdA): Geeft u nog een antwoord op mijn vraag? U beticht de NAVO van een
cynische houding. Wie is daar in Kosovo het
meest cynisch? Dat is toch Milosevic! Daar
kan toch geen misverstand over bestaan? Dat
is toch het probleem?
De heer Marijnissen (SP): Mijn verontwaardiging betreft niet zozeer de inhoud van uw opmerkingen als wel de insinuerende werking die ervan
uitgaat.
Natuurlijk is het regime van Milosevic een
en al cynisme, nog erger dan dat zelfs. Maar
hier spreken wij over onze eigen inzet, over
de inzet van de Nederlandse regering en de
inzet van de NAVO. Daar gaan wij over. Natuurlijk is Milosevic in deze hele oorlog de tegenstander. Daar is geen enkel verschil van mening over.
De heer Melkert (PvdA): En dus is uiteindelijk
het criterium dat doorslaggevend is of je
daar vooruitgang kunt boeken. Denkt u dat
die Veiligheidsraadsresolutie er zou zijn
gekomen zonder ingrijpen? V¢¢r het ingrijpen
was het niet mogelijk om tot een Veiligheidsraadsresolutie te komen, nu wel.
De heer Marijnissen (SP): Of dat niet mogelijk
was, is maar zeer de vraag. Er zijn amper
onderhandelingen geweest. Er zijn zoals u
weet in twee fasen onderhandelingen geweest
in Rambouillet. In de voorliggende Veiligheidsraadsresolutie zie ik dingen staan als: geen NAVO-troepen,
maar een internationale vredesmacht onder
VN-vlag. Ik zie dat het referendum waar het
UCK zo aan hechtte, verdwenen is. Het stond
nog wel in Rambouillet II maar niet meer
in de Veiligheidsraadsresolutie. Zo kan ik
nog een aantal voorbeelden noemen van dingen
die bij mijn fractie de indruk wekken dat
het beter ware geweest destijds de onderhandelingen voort te zetten en niet te starten met de
bombardementen.
Mevrouw de voorzitter! Hoe het verder ook
zij, de heer Melkert zal met mij onderschrijven dat de perspectieven die zich nu aan de internationale gemeenschap openbaren, hoopgevend zijn. Ik
mag hopen dat er niet binnen dagen, maar
binnen uren een einde komt aan dit rampzalige
conflict op de Balkan, zo dicht bij huis.
Mevrouw de voorzitter! Dan kom ik op Europa.
Aanstaande donderdag gaat Nederland weer
naar de stembus. Een aantal dagen later doen
de andere Europese landen dat ook. Meestal
zijn verkiezingen de hoogtijdagen van de
democratie, maar als het om Europa gaat,
is dat niet het geval. De verwachtingen zijn
dat ongeveer een kwart van de mensen de moeite
zal nemen de gang naar de stembus te maken
en een stem uit te brengen. Er is in het
algemeen al een trend van dalende opkomstcijfers bij verkiezingen, maar zo dramatisch laag
als bij de Europese verkiezingen zijn opkomstcijfers zelden. De laatste keer was de opkomst 34%
en nu wordt er minder dan 28% verwacht. Hoe
beoordeelt de minister-president die lage
opkomstcijfers en verwachtingen, met name
in het licht van de democratische legitimatie,
waarin naar ons idee niet in formele, maar
wel in materiële zin een gat aan het ontstaan
is? Ik ben ook benieuwd naar de analyse van
de minister-president van de oorzaken van
de lage opkomst. Is hij het met mij eens
dat Europa voor velen te abstract is, te
onbekend en dus onbekend en te ver weg? Heeft
de lage opkomst niet te maken met de schaal
en de samenstelling van Europa? De schaal
is te groot en de samenstelling is te divers.
De indruk van mijn fractie is dat er altijd
twee dingen zijn in de Europadiscussie die
om voorrang strijden. Aan de ene kant de
geo-economische belangen van de grote Europese
bedrijven en de geopolitieke belangen van
diegenen die Europa wereldwijd aan invloed
willen laten winnen en aan de andere kant
de belangen van diegenen die het bestuur
dicht bij de burgers willen laten, een transparant bestuur voorstaan, hechten aan controle op
de macht, kortom niet willen dat de democratie
wordt uitgehold.
Mevrouw de voorzitter! Velen -- en dat is
dezer dagen menigeen weer eens ter ore gekomen

-- associëren Europa met fraude, gesjoemel
en vriendjespolitiek. Ze hebben het er in
Brussel ook wel naar gemaakt: mevrouw Cresson,
europarlementariërs, politieke partijen en
structuurfondsen, waarbij de bestemming van
de gelden niet altijd even duidelijk is.
Recentelijk zijn er dan ook nog de berichten
over het Europees sociaal fonds. Zijn Europese
politici dan slechte mensen? Nee, mevrouw
de voorzitter, dat geloof ik niet. Ik geloof
wel dat menigeen een slechte politiek voorstaat, maar slechte mensen zijn het niet. Waar het
bij Europa om gaat, is dat de afstand tussen
burger en bestuur zo groot is, dat Europa
zo weinig transparant is, dat er d£s weinig
controle is van de burgers en de media. In
zo'n situatie kunnen fraude en gesjoemel
terrein winnen.
Mevrouw de voorzitter! In Keulen is besloten
weer een nieuwe IGC te doen starten. Natuurlijk wordt de agenda van die nieuwe IGC weer gevormd met voorstellen waarbij meer bevoegdheden
worden overgeheveld van de nationale staten
naar Brussel en van het intergouvernementele
deel, met name het buitenlandse beleid, Justitie en Binnenlandse Zaken, naar het communautaire
niveau. De noodzakelijke institutionele vernieuwingen waarover het kabinet spreekt in de brief,
zien wij niet zo een, twee, drie. Zaken die
ten tijde van Amsterdam niet geregeld konden
worden, komen nu weer aan de orde. Aan welke
zaken moeten wij dan denken?
Mevrouw de voorzitter! Ik kom aan het allerbelangrijkste van Keulen en dat is de Europese veiligheids-
en defensie-identiteit. De bedoeling is te
komen tot een eigen euroleger, niet voor
collectieve zelfverdediging -- dat blijft
de NAVO doen -- maar voor vredesmissies,
de zogenaamde Petersbergtaken. Voor grotere
operaties zou die defensie-identiteit gebruik
maken van NAVO-middelen, voor kleine ongecompliceerde operaties zou zij uit eigen middelen moeten
putten. Wat zijn ongecompliceerde operaties?
Welke eigen middelen kunnen dan worden ingezet? Nationale middelen van lidstaten, of komt
er een Europese capaciteit, een soort van
standing force? Krijgt de EU eigen middelen
voor dat euroleger? Omdat dit defensiebeleid
landen treft van binnen en buiten de Europese
Unie en van binnen en buiten de NAVO, doen
zich rare overlappen voor. Zo is er het probleem van de niet-EU- maar wel-NAVO-landen zoals
Turkije, Hongarije, Noorwegen, IJsland, Polen
en Tsjechië. Zij zouden hun NAVO-middelen
moeten uitlenen aan een EU-operatie zonder
dat zij daarover iets te zeggen hebben. Maar
geldt dat ook niet voor de VS en Canada?
Of betekent een Europese operatie met NAVO-middelen dat er geen VS- en Canadese NAVO-middelen
voor worden gebruikt? Wat is of wordt de
positie van de wel-EU- naar niet-NAVO-landen
zoals Oostenrijk, Zweden, Finland en Ierland?
Doen zij mee met deze identiteit? Wat is
hun bijdrage als een operatie met NAVO-middelen wordt ingezet? Hebben zij zeggenschap over
NAVO-middelen? Die landen zijn niet voor
niets geen NAVO-lid. Oostenrijk is zelfs
constitutioneel neutraal.
Dan de NAVO-raad. In de NAVO-raad is een
unanieme beslissing nodig voor het inzetten
van NAVO-middelen. Hoe gaat dat straks binnen
de EU? Wellicht met een gekwalificeerde meerderheid? Welke consequenties heeft dat dan voor de
afzonderlijke lidstaten die tegen stemmen
en het niet eens zijn met een bepaalde inzet
van dat nieuwe euroleger? Een discussie over
de onderwerpen die met een gekwalificeerde
meerderheid besloten kunnen worden, staat
immers op de agenda voor de IGC. Hebben grotere landen van de EU een grotere stem in zo'n
beslissing? Het verslag van het Duitse voorzitterschap heeft het alleen over een gepaste wijze van
beslissingen nemen. Wat is gepast? Wie controleert of sanctioneert zo'n inzet van een Europese
legermacht? Zijn dat uiteindelijk toch de
nationale parlementen of misschien het Europees Parlement? Treedt zo'n euroleger alleen op
onder VN-mandaat van de Veiligheidsraad of
beslist het zelf over zijn optreden, zoals
wij recentelijk bij de NAVO hebben gezien?
Volgens het verslag van het Duitse voorzitterschap is de EU gehouden aan de beginselen van het
VN-Handvest. Ook de NAVO heeft de acties
in Kosovo daarmee gerechtvaardigd.
Zeer vele vragen over dit nieuwe voorbeeld
van Europese integratie en opbouw van Europese
identiteit. Hoe gaat de samenwerking verder
met de Oost-Europese ex-Sovjet-Unielanden
als dit euroleger van de grond komt? De grootste zorg baart de SP-fractie dat wij er weer
een nieuwe militaire organisatie bij krijgen.
Het ziet ernaar uit dat het vredesdividend
uit de Koude Oorlog steeds verder weg raakt
en niet zal worden uitbetaald. Ik heb goed
naar de heren De Hoop Scheffer en Melkert
geluisterd, die zeggen dat het een reële
vraag is of de bezuinigingen moeten worden
heroverwogen. Ik vond het frappant wat de
heer Melkert zei: wat wij niet willen, is
dat wij de defensie-industrie in Europa een
injectie geven. Ik ben blij met die uitspraak.
Ik houd de heer Melkert voor dat in de verklaring van Keulen staat: "Hiertoe moet een continue
defensie-inspanning worden geleverd, moeten
de noodzakelijke aanpassingen worden uitgevoerd en moeten inzonderheid onze capaciteit inzake
inlichtingendiensten, strategisch vervoer,
bevelvoering en controle worden versterkt."
Even verder staat: "Wij erkennen voorts
de noodzaak van voortdurende inspanningen
met het oog op de versterking van de industriële en technologische defensiebasis, die wij
competitief en dynamisch wensen."
De heer Melkert (PvdA): De heer Marijnissen
moet mij goed citeren. Ik heb het erover
gehad dat de behoeften van de Europese defensie-industrie niet maatgevend mogen en kunnen zijn voor
de opbouw van de Europese capaciteit. Dat
je bij de opbouw van een capaciteit, die
je zelf bepaalt op grond van politieke en
militaire uitgangspunten, gebruik maakt van
de productie in Europa, lijkt mij voor de
hand liggend. Ik ben er ook voor dat daarin
samenwerking wordt gezocht.
De heer Marijnissen (SP): Als ik deze passages
lees, denk ik gelijk te hebben als ik zeg
dat het uitbetalen van het vredesdividend
weer verder weg dreigt te geraken. Wat te
denken bijvoorbeeld over een commandostructuur
die er zal moeten komen? Ik heb net een aantal
andere dingen genoemd die in de verklaring
worden opgesomd. Die zullen allemaal weer
geld kosten. Mijn fractie zou ervoor zijn
dat geld anders en beter te besteden.
Ik heb nog een paar vragen, onder andere
over Turkije, al door enkele andere sprekers
genoemd. Ik ben erg genteresseerd wat er
nu de reden van is dat de eensgezindheid
in Keulen is uitgebleven. Welke factoren
hebben daarbij een rol gespeeld?
Conclusie 27 heeft betrekking op het internationale financiële stelsel. Er staat een heel interessante zin in, waar ik graag nadere toelichting
op krijg: "In dit verband wijst hij" -- dat
is de Raad -- "erop dat er intensiever gewerkt
moet worden aan het vastleggen van doelmatiger
regels, om de private sector mede kosten
van turbulenties op de financiële markten
te laten betalen."
Dat is een erg intrigerende zin. Een nadere
toelichting zou ik ook graag krijgen bij
conclusie 28, over de schuldenlast van de
armste landen. Er worden nogal grote woorden
gebruikt. Ter verbetering van het schuldeninitiatief voor arme landen met zware schuldenlasten
wordt gepleit voor een bespoediging van de
verlichting van de schuldenlast voor die
arme landen en voor ambitieuze doelstellingen
met betrekking tot de omvang van de schuldenverlichting. Ik zou daarover graag meer details vernemen.
Mevrouw de voorzitter! De vercommercialisering
van de samenleving neemt hand over hand toe,
hoe je daar verder ook over mag denken. De
sponsoring rukt ook steeds verder op. Wie
schetst mijn verbazing als ik in de Volkskrant
van 7 juni lees dat de Europese top is gesponsord door Coca-Cola? Als je nu toch een sponsor
aanzoekt, zoek er dan eentje van enig allooi,
die ook nog iets met Europa heeft, en niet
zozeer met de Verenigde Staten. Graag verneem
ik van het kabinet wat de achtergrond was
van deze sponsoractiviteit.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie