Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Samenvatting publicatie Kleinschalig Ondernemen 1999

Datum nieuwsfeit: 17-06-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

EIM
Italiëlaan 33
Postbus 7001
2701 AA Zoetermeer
Tel. 079 341 36 34
Fax 079 341 50 24
E-mail (info@eim.nl)

Samenvatting Kleinschalig Ondernemen 1999

Vertraging van de afzetgroei in het MKB in 1999 en 2000

Voor 1999 wordt verwacht dat de volumegroei in het midden- en kleinbedrijf (MKB) zal teruglopen tot 2%. Bij alle afzetcategorieën (export-, consumptie-, intermediair- en investeringsafzet) treedt er een afzetgroeivertraging op. Omdat het vooral de exportgroei is die sterk terugvalt, ziet het ernaar uit dat het MKB een fractioneel hogere afzetstijging realiseert in 1999 dan het grootbedrijf: 2 versus 1,75%.

De verwachting is dat de export in 2000 weer aan zal trekken, wat zal leiden tot het aantrekken van de afzetgroei in dat jaar, zowel bij het MKB als het grootbedrijf. In het MKB zal de afzetstijging dan uit kunnen komen op 2,25%.

Toch nog 56.000 nieuwe banen in het MKB in 1999

Het aantal banen in het MKB neemt in 1999 met ruim 56.000 toe, en in het grootbedrijf met 37.000. De banencreatie blijft dit jaar nog redelijk omvangrijk omdat dit jaar, bij het verder teruglopen van de groei ten opzichte van eerdere jaren, de groei van de arbeidsproductiviteit in het bedrijfsleven bijzonder laag is.

Bij teruggaande conjunctuur vormt het MKB een stabiliserende factor in de werkgelegenheidsontwikkeling. De reden dat het MKB minder groeiafname laat zien dan het GB heeft twee oorzaken. De eerste is dat bij tegenvallende groei het uitzendwezen, dat vrijwel geheel tot het grootbedrijf behoort, daarop sterk reageert en al vlug een teruglopende groei van het aantal uitzenduren laat zien, ten tweede zijn de GB-sectoren veel sterker op de export gericht en zijn ze door de sterke internationale concurrentie gedwongen zich snel aan te passen.

De verwachting is dat het komende jaar de
arbeidsproductiviteitsontwikkeling een herstel zal laten zien. Bij een nauwelijks hogere afzetgroei betekent dit dat de banencreatie in 2000, vergeleken met die in 1999, zal afnemen. Verwacht wordt dat er komend jaar bij het MKB 37.000 nieuwe banen bij zullen komen, bij het grootbedrijf 20.000 nieuwe banen.

Winstmarges in het MKB lopen terug

Zowel in 1999 als in 2000 lopen de winstmarges in het MKB terug. De toename van de kostprijs per eenheid product kan in beide jaren niet doorberekend worden in de afzetprijzen. Afzetprijzen blijven zowel dit jaar als volgend jaar onder druk staan door een toenemende concurrentie op binnenlandse en buitenlandse markten. De relatief sterke toename van de loonkosten vormt de belangrijkste oorzaak voor de kostprijsstijging per eenheid product.

Dit jaar stijgt de loonsom per werknemer in het MKB met 3,6% Deze toename wordt mede bepaald door een stijging van de sociale lasten van werkgevers met gemiddeld een half procent, terwijl in 1998 de sociale lasten nog met een kwart procent afnamen. Komend jaar zal de loonvoet in het MKB met 1,7% toenemen, een stijging die hoofdzakelijk bepaald wordt door de contractloonstijging.

Nadat de winstgroei in 1998 met 8% nog gunstig uitpakte, zal dit jaar de winstgroei tot 1% terugvallen. Vooral de sectoren die sterk exportgericht zijn, zullen in 1999 een fors ongunstigere winstgroei vertonen. Verwacht wordt dat zowel de industrie als de groothandel dit jaar een sterke winstdaling zullen realiseren.

tabel 1 kerngegevens MKB, 1998 en 1999

1998

1999

2000

omschrijving

MKB niveau (x mld. gld.)

volumemutaties t.o.v. vorig jaar in %

omzet

777

2,00

2,25

afzet

401

2,00

2,25

waarvan:


- export

63

1,00

4,00


- consumentengoederen

90

3,00

2,25


- investeringsgoederen

66

0,25


-0,25


- intermediaire goederen

183

2,25

2,50

bruto toegevoegde waarde

191

2,00

2,25

loonsom

110

1,50

1,00

arbeidsproductiviteit

prijsmutaties per jaar in %

omzet

777


-0,25

0,00

afzet

401

0,00

0,00

loonvoet

110

3,75

1,75

mutaties per jaar in %

overige gegevens:


- winst uit onderneming (nominaal)

1,00

0,75


- reëel beschikbaar inkomen zelfstandigen


-0,5

1,5

niveau (x 1.000)

mutaties (x 1.000)

aantal banen MKB


2.500

56

37

aantal banen grote bedrijven


2.163

37

20

aantal banen overig


2.167

0

0

totaal aantal banen


6.830

93

57

Bron: EIM, Ramingen voor het particuliere bedrijfsleven, 1998-2000.

Reëel inkomen van zelfstandigen daalt dit jaar, volgend jaar weer stijging mogelijk

De ramingen voor 1999 en 2000 laten een gemiddelde groei van de winst uit onderneming voor zelfstandigen zien van respectievelijk 2,25 en 0,5%. Het reëel besteedbare inkomen kent in 1999 een daling van 0,5%. In 2000 stijgt het reëel besteedbare inkomen met 1,5%. In beide jaren is de wijziging van de ziektekostenpremies van grote invloed op de mutatie van het besteedbare inkomen.

Het beeld per sector blijkt te variëren. Het reëel besteedbare inkomen per zelfstandige in de industrie en de groothandel loopt in 1999 terug met respectievelijk 7,25 en 5,25%, een ontwikkeling die zich in de industrie in 2000 in lichtere mate voortzet. De industrie is met name sterk conjunctuurgevoelig waardoor het inkomen jaarlijks sterk kan fluctueren. In de bouw en de auto- en reparatiesector daarentegen wordt in 1999 een stijging van het reëel besteedbare inkomen gerealiseerd van respectievelijk 3 en 2,25 procent. In 2000 zullen het de zelfstandigen in de horeca en de detailhandel zijn die met respectievelijk 4 en 2,5% het beste resultaat boeken.

Nieuwe bedrijven scheppen veel nieuwe werkgelegenheid

Nieuwe bedrijven en kleine bedrijven zijn belangrijk voor de banengroei, en de laatste jaren is dat belang ook steeds toegenomen. De sectoren waar de meeste banen gecreëerd worden door nieuwe bedrijven zijn de zakelijke dienstverlening, die inmiddels al bijna een kwart van de banencreatie voor haar rekening neemt, en de groothandel en detailhandel met respectievelijk 15 en 12% van de banencreatie bij nieuwe bedrijven. De zakelijke dienstverlening is steeds belangrijker geworden, terwijl de groothandel en de detailhandel de laatste jaren relatief minder belangrijk zijn geworden voor de banencreatie.

Investeringen lopen terug

De investeringen in het MKB nemen af in de jaren 1999 en 2000. De afzwakking van de productiegroei en een verslechtering van de winstgevendheid zijn hiervoor de belangrijkste verklaringen. De investeringen van het MKB in gebouwen lopen in 1999 terug tot 4% (1998: 8,5%). De verwachting is dat de investeringen in gebouwen in 2000 zelfs met 0,75% zullen afnemen. Ook de investeringen in outillage lopen dit jaar fors terug, van 10,75% in 1998 naar 1% in 1999. Komend jaar zal de groei van de investeringen in outillage zich vermoedelijk op dit peil handhaven. De geweldige toename van de investeringen in transportmiddelen in 1998 (ruim 18%) heeft haar weerslag op het verloop van deze investeringen in 1999 en 2000. Bij het MKB lopen de investeringen in transportmiddelen in 1999 met 6,5% terug, komend jaar zullen deze investeringen verder teruglopen met 2,75%.

Meer mogelijkheden voor het MKB voor externe financiering

Het MKB is van oudsher in hoge mate afhankelijk van kredietverlening door banken. Niet alleen leidt dit bij MKB-bedrijven tot een lagere solvabiliteit, maar ook de rentekosten zijn doorgaans hoger dan bij grote ondernemingen. Grotere ondernemingen beschikken over meer alternatieven om kapitaal aan te trekken. Zo kan de bovenkant van de MKB-markt zich tot op zekere hoogte wenden tot
participatiemaatschappijen voor het aantrekken van risicodragend vermogen. De bedrijven aan de onderkant van de MKB-markt kennen deze mogelijkheid nauwelijks. Niettemin zijn in de afgelopen jaren de financieringsmogelijkheden voor bedrijven aan de onderkant van de markt langzamerhand verruimd. Een jong bedrijf kan naast de Tante Agaath-regeling tegenwoordig steeds meer een beroep doen op een informal investor.

Kleine bedrijven besteden minder aandacht aan millenniumproblematiek dan middelgrote bedrijven

Het nieuwe millennium nadert, en daarmee begint de tijd te dringen om mogelijke problemen die gepaard gaan met het jaar 2000 op te lossen. In de aanpak van het millenniumprobleem kan een aantal fasen worden onderscheiden, te weten: bewustwording, commitment, inventarisatie, planning, uitvoering en invoering. Uit de antwoorden van de ondernemers uit het MKB-beleidspanel kan het volgende worden geconcludeerd. Van alle MKB-bedrijven heeft eenderde àlle millenniumproblemen binnen het bedrijf opgelost, en meer dan 60% heeft al enige problemen aangepakt. Met name bedrijven in de financiële dienstverlening laten goede voortgangsresultaten zien. Bedrijven in de handel hebben echter nog een lange weg te gaan alvorens alle problemen zijn verholpen. Kleine bedrijven zijn duidelijk minder intensief bezig met de aanpak van het millenniumprobleem dan middelgrote bedrijven, maar hebben wel vaker àlle problemen reeds opgelost. Mogelijk dat de problematiek bij kleinere bedrijven minder groot of makkelijker oplosbaar is.

Ontwikkelingen per sector

De ontwikkelingen per sector kunnen verschillen van die in het MKB in zijn totaliteit. Om daar zicht op te krijgen, worden de belangrijkste ontwikkelingen voor elke sector afzonderlijk besproken.

tabel 2
toename van het aantal banen in het MKB in 1999 en 2000 (x 1.000)

sector

1999

2000

industrie

1

0

bouw

1


-3

groothandel

8

8

detailhandel

12

7

horeca

4

3

auto en reparatie

2

1

transport

4

2

zakelijke en overige dienstverlening

24

20

totaal

56

37

Bron: EIM, Ramingen voor het particuliere bedrijfsleven, 1998-2000.

tabel 3 toename van de omzet (% per jaar) in het MKB in 1999 en 2000

sector

1999

2000

industrie

0,50

2,00

bouw

1,75

0,50

groothandel

1,50

2,50

detailhandel

3,50

2,25

horeca

2,50

2,50

auto en reparatie

2,75

2,25

transport

2,75

3,00

zakelijke en overige dienstverlening

3,25

3,00

totaal

2,00

2,25

Bron: EIM, Ramingen voor het particuliere bedrijfsleven, 1998-2000.

Industrie

Medio 1998 werden in de industrie omzetdalingen manifest. Behalve in de grafische industrie waren de omzetdalingen algemeen. Eerder al was er sprake van omzetdalingen in met name de chemische industrie en de basismetaal. Zowel op de binnenlandse als de buitenlandse markt liepen de omzetten terug. De omzetdalingen waren vooral het resultaat van prijsdalingen. Ook in reële zin bleef de ontwikkeling van de omzet van de industrie achter bij die in het voorgaande jaar. De omzetdaling heeft zich in de eerste twee maanden van 1999 voortgezet, waarbij de grafische industrie weer buiten schot bleef. Pas in maart 1999 kwam hier vooralsnog een einde aan. Verwacht wordt dat de volumeontwikkeling van de afzet in 1999 achter zal blijven op die van 1998. De productie zal nog verder achterblijven bij wat in 1998 bereikt is, hetgeen samenhangt met in 1998 opgebouwde voorraden eindproduct die dit jaar worden ingekrompen. Voor het jaar 2000 ziet de afzetontwikkeling er aanzienlijk rooskleuriger uit. De export zal naar verwachting weer aantrekken, en ook de binnenlandse afzet zal toenemen. Enige uitzondering is naar verwachting de afzet van investeringsgoederen.

Bouwnijverheid

De volumegroei van de omzet bij het MKB in de bouwnijverheid neemt dit jaar met 1,75% toe. Komend jaar zal de groei verder afzwakken tot 0,5%. Dit jaar, maar ook het komende jaar, loopt de nieuwbouw van woningen in belang terug. De markt voor herstel en verbouw van woningen wordt voor aannemers wel hoe langer hoe aantrekkelijker. Voor de burgerlijke en utiliteitsbouw en voor de afwerkers van gebouwen levert dat maar een matige omzetgroei op. Omdat de productie van bouwwerken dit en volgend jaar wat stagneert, neemt ook de omzetontwikkeling bij installateurs slechts matig toe. GWW-bedrijven boeken dit jaar een goede omzetontwikkeling als gevolg van investeringen in het openbaar vervoer en de ontsluiting van VINEX-locaties. Komend jaar zal de groei bij deze bedrijven vertragen door het aflopen van het Deltaplan voor de grote rivieren.

Groothandel

Op de buitenlandse markt wordt de groothandel dit jaar geconfronteerd met een sterk teruglopende afzetgroei. Dat hangt samen met somberder exportperspectieven in het algemeen.

Op de binnenlandse markten lopen de ontwikkelingen sterk uiteen. Bij non-foodconsumptiegoederen is de volumegroei in 1997 en 1998 aanzienlijk geweest. Ondanks de teruggang die voor 1999 en 2000 voorzien wordt, blijft `consumptiegoederen' koploper wat groei betreft. Voor voedings- en genotmiddelen gold het tegenovergestelde: de volumegroei kwam nauwelijks uit boven de bevolkingsgroei. Voor dit jaar en volgend jaar wordt op een omslag ten goede gerekend, al blijft de groei beneden gemiddeld.

De slechtere perspectieven voor de industrie en de investeringsbereidheid in Nederland werken door op de omzetgroei van de groothandel in investeringsgoederen. Na een dieptepunt in 1999, mag voor 2000 een bescheiden groei verwacht worden. Het aantal bouwvergunningen en de orderportefeuille van architecten lijken zich gunstig te ontwikkelen. Dit is gunstig voor de groothandel in bouwmaterialen.

Detailhandel

Het jaar 1998 was een topjaar voor het MKB in de detailhandel. De groei van de bestedingen in het MKB van de detailhandel in 1998 beliep in volume 4,75% bij een prijsstijging van 0,75%. Dit resulteerde in een waardegroei van 5,5%, waarmee de omzetstijging slechts gering is achtergebleven bij de totale groei van de consumptieve bestedingen. Verwacht wordt dat ook in 1999 de bestedingen in de detailhandel een sterke groei laten zien. Mogelijk dat de bestedingsgroei in de detailhandel iets geringer is dan in 1998 onder invloed van dalende winstinkomens. Volgend jaar wordt een beperktere groei van de detailhandelsomzet voorzien. Debet hieraan zijn vooral een lagere werkgelegenheidsgroei en een minder sterke inkomensgroei van consumenten.

Horeca

Na het topjaar 1998 zwakt de komende jaren de groei van de consumptieve horecabestedingen af. Verwacht wordt dat het omzetvolume bij het MKB in de horeca zowel dit jaar als volgend jaar met 2,5% zal toenemen. De groei zwakt na de gunstige situatie in 1998 vooral af voor hotels en restaurants.

Deze vooruitzichten worden beïnvloed door een geringere toename van de consumentenbestedingen en een minder sterke groei van de Nederlandse bedrijvigheid. De verwachte hoge koers van de Amerikaanse dollar vormt nog een lichtpuntje voor de hotellerie.

Auto- en reparatiesector

Voor de auto- en reparatiesector was 1998 een zeer goed jaar Het afzetvolume bij het midden- en kleinbedrijf in de auto- en reparatiesector steeg vorig jaar met 7%. De prijsstijging was zeer gering en kwam uit op 0,25%. Dit jaar valt de afzetgroei van het MKB terug tot circa 3%, voor komend jaar wordt een stijging verwacht van circa 2,5%.

In het eerste kwartaal van 1999 hield de sterk stijgende verkoop van nieuwe personenauto's aan. Ten opzichte van het overeenkomstige kwartaal in 1998 stegen de verkopen met maar liefst 22%! De autobranche houdt er rekening mee dat er dit jaar 510.000 nieuwe personenauto's verkocht zullen worden.

Over het hele jaar 1999 wordt gerekend met een toename van de verkoop van gebruikte auto's van 2 à 2,5%. Ook voor 2000 wordt een dergelijke stijging voorzien.

De verkopen van bestelauto's stagneren in 1999 en 2000, als gevolg van de omvangrijke investeringen die daarin de laatste jaren zijn gedaan.

De toename van de verkoop van motorbrandstoffen zal - in volume - de komende jaren beperkt blijven.

Transport

Dit jaar zwakt de groei in het MKB in de vervoersector af tot 2,75%. Bij kleine en middelgrote wegvervoersbedrijven loopt de afzetgroei terug tot 2,5%, vooral als gevolg van een mindere groei van de productie in de bedrijvensector, gepaard gaande aan een sterk teruglopende groei van zowel de goedereninvoer als de goederenuitvoer. Bij een aantrekkende bedrijvigheid in de sfeer van im- en export in 2000 trekt ook de afzetstijging bij het MKB in het vervoer in dat jaar weer aan tot 3%.

In de afgelopen jaren stonden de prijzen in het wegvervoer sterk onder druk, zodat kosten niet volledig doorberekend konden worden aan afnemers. Op de binnenlandse markt is daar in 1998 enige verbetering in gekomen. Vooral voor het kleinbedrijf is dat gunstig. Het waren vooral deze bedrijven die de dupe werden van de omvangrijke prijsconcurrentie op de markt voor het goederenwegvervoer.

Zakelijke en overige dienstverlening

De komende jaren zwakt de productiegroei bij het MKB in de zakelijke en overige diensten af, aangezien de zakelijke en overige diensten zeer sterk afhankelijk zijn van de terugvallende gang van zaken in de rest van het bedrijfsleven.

De export door dienstverlenende bedrijven, met name softwareproducenten en organisatieadviesbureaus, neemt verder toe ondanks de niet geringe internationale concurrentie.

De ICT-bestedingen zullen naar verwachting de komende tijd op een hoog niveau blijven. Na de bedrijvigheid rond de gunstig verlopen overgang naar het euro-regime voor giraal verkeer en beurzen wordt verwacht dat de ICT-operatie ten behoeve van de invoering van de munteenheid nieuwe impulsen voor de ICT-bedrijven oplevert.

De groei van het uitzendwerk is over het hoogtepunt heen. De vraag naar uitzendkrachten in de marktsector loopt als gevolg van de conjunctuuromslag dit jaar en volgend jaar terug.

De zakelijke dienstverlening als geheel ontkomt de komende jaren niet aan een terugzakken van de groei naar een lager niveau, dat overigens ruim boven de gemiddelde groei van het bedrijfsleven ligt. Er wordt namelijk nog steeds geprofiteerd van de toenemende uitbesteding van werkzaamheden door het bedrijfsleven.

De groei van de bestedingen aan consumptieve diensten, zoals kappers, wasserijen, schoonmaakbedrijven en culturele diensten, zwakt de komende jaren, mede door de verwachte mindere groei van de consumptieve bestedingen, verder af.

Ondernemen 1999
Samenvatting Kleinschalig Ondernemen 1998

Bestellen

De publicatie `Kleinschalig Ondernemen' (prijs 95,-) kunt u ook bestellen per telefoon (079 341 36 34) of per fax (079 341 50 24), onder vermelding van het bestelnummer A9902.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie