Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Toespraak Agnes Jongerius (FNV) over belastingstelsel

Datum nieuwsfeit: 19-06-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
expostbus51


FNV

Toespraak Agnes Jongerius over belastingstelsel

Het gesproken woord geldt!

Speaking notes
van Agnes Jongerius,
FNV-bestuurder,
op PvdA-belastingcongres
op 19 juni 1999


1. Waarom doen linkse mensen altijd zo zuur onder elkaar als het over het belastingstelsel gaat?
Laat ik eens positief beginnen.
De FNV is erg tevreden over het feit dat nu eindelijk ons plan is overgenomen om de belastingvrije som om te zetten in een heffingskorting.
Juist het omzetten van de huidige belastingvrije som in een zogenaamde heffingskorting vergroot de economische zelfstandigheid van vrouwen.
Het komt daarmee tegemoet aan een oude wens van de vrouwenbeweging. Met de heffingskorting verdwijnt een financiële drempel voor vrouwen om zelf een baan te zoeken.
Het grote voordeel van de heffingskorting is dat deze voor iedereen even hoog is, ongeacht het inkomen van de partner. De niet-werkende partner krijgt bovendien straks de heffingskorting op haar eigen rekening gestort als een vorm van basisinkomen. De huidige kostwinnersvoordelen van 7 miljard in de belastingheffing worden daarmee dus in een heel andere vorm gegoten. Invoering van de heffingskorting is in onze ogen een fundamentele verandering van het belastingstelsel.
Het zet het denken over aftrekposten in een ander daglicht.


2. Maar de FNV zou de FNV niet zijn als ze niet ook kritiek op het nieuwe stelsel heeft.
In de afgelopen jaren is de inkomenspositie van de minima sterk achtergebleven bij de algemene welvaartspositie. Dit is veroorzaakt doordat de koppeling in de periode 1982 t/m 1995 niet is toegepast.
Bovendien is het minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen niet aangepast aan de groei van de welvaart die samenhangt met het groeiend aantal tweeverdieners.
De koppeling is immers gebaseerd is op de individuele contractloonontwikkeling.
Daarnaast zijn de verdiende lonen zeker de afgelopen jaren duidelijk sneller gegroeid dan de contractlonen.
Ook hiervoor zijn minimumloon en sociale uitkeringen niet opwaarts gecorrigeerd.
Veel mensen die van een minimuminkomen leven, leven in armoede.


3. Paars I heeft op het eind van de vorige kabinetsperiode maatregelen getroffen gericht op armoedebestrijding.
Deze maatregelen waren voor het grootste deel specifiek van karakter.
Geen generieke maatregel door simpelweg het minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen te verhogen, maar maatregelen zoals verruiming van de bijzondere bijstand zodat het geld bij een aantal specifieke groepen terechtkomt.
Specifieke maatregelen hebben als voordeel dat met een relatief beperkt budgettair beslag de inkomensondersteuning vorm kan krijgen.
Nadeel is echter dat de zogenaamde armoedeval wordt vergroot. Het wordt steeds minder aantrekkelijk om te gaan werken tegen een laag loon, omdat werken niet meer, maar vaak zelfs minder oplevert dan de uitkering.
Bovendien raken mensen met een minimuminkomen sterker op de uitkeringsbureaucratie aangewezen met alle daarbij behorende ingewikkelde formulieren en onzekerheid van dien. Wat ons betreft is inmiddels door alle genomen maatregelen de ruimte voor specifiek beleid benut.
Daarom moeten er nu generieke inkomensmaatregelen worden genomen. Het is tijd voor de koninklijke weg.
De FNV vindt dat het minimumloon en de daaraan gekoppelde minimumuitkeringen moet worden verhoogd.
En daarin staan we niet alleen.
We bevinden ons in goed gezelschap.
Het Onafhankelijke Comité van Deskundigen van de Raad van Europa dat toeziet op de naleving van het Europees Sociaal Handvest roept Nederland op het matje.
Ons netto minimumloon en met name de minimumjeugdlonen voldoen niet aan de gestelde eisen.


4. Helaas is er geen meerderheid in de Tweede Kamer te vinden die het minimumloon structureel wil verhogen.
Nu zult u misschien denken wat heeft dit pleidooi voor verhoging van het minimumloon nu met het belastingstelsel te maken. Zit ik wel op de juiste conferentie?
Ja, dat zit u wel.
Mijn eerste aandachtspunt dat ik graag vandaag aan u wil meegeven is dat als wij een betere verdeling van de welvaart niet rechtsom kunnen bereiken.
Of eigenlijk kan ik beter zeggen linksom.
Dan moet het maar via een andere weg.
Ik ga er vanuit dat de PvdA dat met ons eens is. Immers in het verkiezingsprogramma van de PvdA werd gesproken over een koppeling plus.
In het debat over het regeerakkoord maakte Ad Melkert duidelijk dat daarmee niet een verhoging van het minimumloon werd bedoeld, maar dat deze koppeling plus via de fiscale weg moest worden bereikt. Daarom vinden wij het van groot belang dat de vijf miljard lastenverlichting waarmee de invoering van het nieuw belastingstelsel gepaard gaat, voor een groter deel terechtkomt bij de laagste inkomens.
Of wel invoering van het nieuwe belastingstelsel moet nivellerend uitwerken.


4. Wat de FNV betreft moeten de inkomenseffecten van het nieuwe belastingstelsel worden bijgesteld.
Mensen met een minimumuitkering profiteren te weinig, terwijl de aller hoogste inkomens te veel krijgen.
Bovendien vinden wij de inkomenseffecten voor deeltijders met een inkomen onder het minimumniveau onacceptabel, maar daar kom ik zo op terug.
Het kan niet zo zijn dat een forse lastenverlichting wordt uitgedeeld die vooral aan hogere inkomensgroepen ten goede komt. Zij zullen hun tariefsverlaging zelf moeten financieren door beperking van aftrekposten.


5. Wij willen daarbij best kijken of we daar ook een eigen bijdrage aan kunnen leveren. Hoewel we een fel tegenstander zijn van de voorstellen om de spaarloonregeling aan te passen. Zijn wij wel bereid om een progressiever belastingstelsel tot stand te brengen door de voorgestelde besparingen op het spaarloon daarvoor in te zetten. In het regeerakkoord wordt voorgesteld om een half miljard op de spaarloonregeling te besparen.
Afschaffing van de gehele spaarloonregeling zou in 2001 ongeveer 2 miljard gulden opleveren.
Wij willen best overwegen dit geld in te zetten voor een verhoging van de heffingskorting, zodat daar ook mensen met een minimuminkomen van profiteren.


6. Een tweede aandachtspunt dat ik hier graag wil meegeven heeft betrekking op de arbeidskorting.
Zoals ik zojuist al aangaf vinden wij de inkomenseffecten voor deeltijders onacceptabel.
De plannen uit het regeerakkoord om werknemers, die minder dan zeventig procent van het minimumloon verdienen, uit te sluiten van het recht op een arbeidskorting zou vooral vrouwen en jongeren die in deeltijd werken treffen.
We zijn verheugd dat het kabinet de FNV tegemoet is gekomen. En het recht op de arbeidskorting nu wil toekennen aan iedereen die meer dan vijftig procent van minimumloon verdient.
Toch gaat ook dit voorstel de FNV niet ver genoeg. Minister Zalm gaf tijdens het voorjaarsoverleg afgelopen woensdag aan dat mijn betoog tijdens het VVD-vrouwencongres in april, toen ook net de kabinetsbesprekingen over het nieuwe stelsel plaatsvonden, kennelijk zeer effectief was geweest.
Waarop onze voorzitter, Lodewijk de Waal, al waarschuwde: ze gaat zaterdag naar het belastingcongres van de PvdA. Wij hebben het kabinet tijdens dat zelfde najaarsoverleg voorgesteld om alle werknemers, dus ook de deeltijders, een proportioneel deel van de arbeidskorting toe te kennen. Dat zou afhankelijk van het inkomen of afhankelijk van het gewerkte uren kunnen worden toegepast.
Wij waren zeer tevreden dat het kabinet ons voorstel om daarover advies aan de SER of de STAR te vragen overneemt. Wij kennen de bezwaren die tegen een urenregistratie bestaan, maar het lijkt ons goed om daar nu eens de voor- en nadelen van op een rijtje te zetten.


7. En dan, mijn laatste aandachtspunt.
Ik noem het maar even het H-woord.
Blijkbaar ligt dit zeer gevoelig binnen de PvdA. Maar eigenlijk wisten we dat al.
Toch lijkt het ons belangrijk om in ieder geval wel over deze belangrijke aftrekpost na te denken.
De FNV is van mening dat er een eerlijkere verdeling van de lasten tussen huurders en eigenwoningbezitters tot stand zou moeten komen. Hoe kun je dit bereiken?
Als je in Nederland roept dat je aan de hypotheekrenteaftrek wilt sleutelen dan slaan huizenbezitters al bij voorbaat op tilt. Zelfs een discussie lijkt daardoor verboden.
Dat is eigenlijk vreemd omdat een wijziging nog niet inhoudt dat het ook voor alle huizenbezitters slecht uitpakt.
Opvallend is het voorstel van Groen Links.
Een van de weinige politieke partijen die het wel aandurfde om een voorstel voor aanpassing van de hypotheekrente naar buiten te brengen.
Hoewel de effecten van hun voorstel afhankelijk is van de persoonlijke omstandigheden van de huizenbezitter ondervinden vooral hoger inkomens nadeel van hun voorstel, terwijl huiseigenaren met een laag en middeninkomen juist voordeel ondervinden.
Ook wij zijn aan het nadenken over een beter evenwicht tussen huren en kopen.
In het SER-advies .naar een robuust belastingstelsel. hebben we gesteld dat het huurwaardeforfait het beste instrument zou zijn om een evenwichtigere behandeling van huren en kopen tot stand te brengen Wij hebben aan het Ministerie van Financiën gevraagd om de effecten door te rekenen van een trapsgewijze verhoging van het huurwaardeforfait.
De huidige berekening van het huurwaardeforfait kent een percentage dat oploopt tot 1,25. Bovendien bevat de huidige regeling een maximum.
Dit maximum moet worden afgeschaft.
Het is toch vreemd dat iemand die een huis bezit van 3 miljoen hetzelfde huurwaardeforfait betaalt als een iemand die een huis bezit van 1,5 miljoen.
Dat geldt zeker voor topmanagers die net hun riante optieregeling te gelde hebben gemaakt, en een nog rianter huis bezitten. Daarnaast zou het huurwaardepercentage in stappen kunnen worden opgetrokken tot 4.
Hetzelfde percentage dat in de vermogensrendementsheffing wordt gebruikt.
Vooral huiseigenaren met een duur huis zullen hiervan een inkomensnadeel ondervinden.
Aangezien mensen met hogere inkomens veelal in duurdere huizen wonen en gemiddeld meer hypotheekrente tegen een hoger belastingtarief kunnen aftrekken, zou er zo een beter evenwicht kunnen ontstaat tussen huurders en kopers en hebben we meteen nog een maatregel te pakken die zorgt voor een progressiever stelsel.
Het is jammer dat we de doorrekening van Financiën nog niet hebben ontvangen, zodat wij zelf nog geen eindoordeel over dit idee kunnen geven.
Maar het lijkt mij goed om ook samen met de fractie van de PvdA nog eens naar dit voorstel te kijken.
Het regeerakkoord hoeft daarbij niet in de weg te staan. Want over het huurwaardeforfait van het eerste huis zijn in het regeerakkoord geen afspraken gemaakt.

18 jun 99 15:55

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie