Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: Kwetsbaarheid voor schizofrenie

Datum nieuwsfeit: 23-06-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Rijks Universiteit Groningen

nummer 82

15 juni 1999

DE KWETSBAARHEID VOOR SCHIZOFRENIE PSYCHOLOGISCH GETEST

Erfelijke factoren bepalen voor een belangrijk deel de gevoeligheid van mensen voor het ontwikkelen van schizofrenie. Deze kwetsbaarheid voor schizofrenie uit zich onder meer in persoonlijkheidskenmerken. Uit het onderzoek van psycholoog Meinte Vollema blijkt dat familieleden van schizofrene patiënten schizotypische persoonlijkheidskenmerken kunnen vertonen. Een deel van deze persoonlijkheidskenmerken is bovendien mogelijk in verband te brengen met een neuropsychologische functiestoornis van het brein. Vollema promoveert op 23 juni 1999 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Vollema onderwierp 63 eerstegraads familieleden aan een psychologisch onderzoek. De familieleden bleken gelijksoortige kenmerken te kunnen vertonen als hun zieke familielid, maar dan in veel lichtere mate. Vollema vond drie groepen kenmerken. Soms hadden de familieleden lichte psychotisch-achtige kenmerken (bijvoorbeeld even iets menen te horen terwijl er niemand in de buurt is of even denken dat andere mensen kritisch over hen praten). Ook konden ze zo nu en dan wat minder doelgericht denken en daardoor wat warrig of wijdlopig spreken. Tot slot vertoonden ze soms sociaal terugtrekgedrag op basis van sociale angst en/of gebrek aan contactbehoefte.

In Nederland lijden tussen de 100.000 en 150.000 patiënten aan deze ernstige psychiatrische stoornis. De diagnose schizofrenie wordt gesteld volgens een internationaal protocol. Patiënten kunnen last hebben van wanen en hallucinaties (de psychotische symptomen), ze kunnen op een vreemde manier denken of spreken en ze kunnen ernstig sociaal terugtrekgedrag vertonen. Hoewel de symptomen met medicatie te temperen zijn, kunnen schizofreniepatiënten niet genezen en is de prognose vaak ongunstig. Wetenschappelijk onderzoek naar het ontstaan van schizofrenie richt zich vooral op drie aspecten: genetische aanleg; neurobiologische aspecten en persoonlijkheidskenmerken. Hoogstwaarschijnlijk is een combinatie van deze factoren noodzakelijk om daadwerkelijk schizofrenie te ontwikkelen. Het ontrafelen van de specifieke samenhang van die factoren kan leiden tot een beter beeld van de kwetsbaarheid en kan in de verre toekomst van belang zijn voor preventie en behandeling.

Onderzoek persoonlijkheidskenmerken familieleden

Vragenlijst

Het onderzoek van Vollema levert een bijdrage aan het beter begrijpen van de kwetsbaarheid voor het krijgen van schizofrenie, maar voor een totaalbeeld is het nog te vroeg. Daarvoor is nog veel meer onderzoek noodzakelijk. Voor zijn onderzoek verbeterde Vollema een vragenlijst. Het bleek van belang dat proefpersonen niet alleen dezelfde vragenlijst invulden, maar dat ook een interview noodzakelijk was om vooral de onsamenhangende manier van denken en spreken goed in kaart te brengen. De verbeterde methoden bleken een goed hulpmiddel voor verder onderzoek.

De relatie met kwetsbaarheid

Een andere belangrijke conclusie van Vollema’s onderzoek is dat vooral de onsamenhangende manier van spreken sterk is verbonden met een neuropsychologische functiestoornis. Eerder onderzoek wijst uit dat deze stoornis vaak een uitingsvorm is van erfelijke kwetsbaarheid. Bovendien bleken de familieleden, naarmate ze minder doelgericht spraken, in toenemende mate aandachtsstoornissen te vertonen. Hierom zouden deze beide psychologische kenmerken wel eens essentiële onderdelen kunnen vormen van de kwetsbaarheid voor schizofrenie, te meer omdat bij schizofrenie-patiënten hetzelfde verband is aangetroffen.

De familieleden die aan het onderzoek meewerkten waren gezond en functioneerden goed in de samenleving, ook al had een deel van hen de kwetsbaarheid voor schizofrenie. Het overgrote deel van hen zal nooit schizofrenie krijgen omdat naast aanleg ook andere factoren een belangrijke rol spelen. Ook lijken er beschermende factoren te bestaan, die mensen met de kwetsbaarheid behoeden om ziek te worden. Hoe deze aspecten zich tot elkaar verhouden is nog niet duidelijk. Ook is de kwetsbaarheid nog onvoldoende in kaart gebracht om een therapie of behandeling te kunnen beginnen. Vollema: "Mijn onderzoek is nogal technisch en gericht op statistische details en vooral van belang voor wetenschappers. Er zal nog veel onderzoek gedaan moeten worden voordat kwetsbare mensen ook daadwerkelijk preventief behandeld kunnen worden."

Curriculum Vitae

M.G. Vollema (Leeuwarden, 1962) studeerde psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Momenteel is hij als psycholoog/hoofd psychologisch onderzoek verbonden aan het psychiatrisch ziekenhuis Veldwijk te Ermelo. Vollema verrichtte zijn onderzoek bij prof.dr. R.J. van den Bosch en prof.dr. J. Ormel. (AZG Groningen). De titel van zijn proefschrift luidt: Schizotypy: toward the psychological heart of schizophrenia.

Noot voor de pers

Voor nadere informatie: drs. M.G. Vollema, tel. (0341)56 62 61

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie