Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Jeruzalemverklaring Pax Christi Nederland

Datum nieuwsfeit: 30-06-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Pax Christi

Jeruzalem, stad van vrede?
Declaratie van Pax Christi

Oriëntatie van Pax Christi Pax Christi heeft zich als katholieke vredesbeweging vanaf haar oprichting, direct na de Tweede Wereld Oorlog, steeds gericht op verzoening. Pax Christi richtte haar aandacht aanvankelijk op het verdeelde Europa maar na verloop van tijd ook op andere gebieden waaronder het Midden-Oosten.

Bij haar oriëntatie op het Midden-Oosten laat Pax Christi zich leiden door het besef dat dialoog en verzoening tussen christenen, joden en moslims van groot belang zijn. Kerk en Christendom hebben eeuwenlang een onverdraaglijke houding jegens joden i ngenomen. De traditie van theologisch en kerkelijk anti-judaïsme heeft bijgedragen tot het ontstaan van een klimaat waarin de sjoa kon plaatsvinden en tot een gereserveerde soms zelfs onverschillige of afkerige houding tegenover joden. De toekenning van een joods nationaal tehuis in Palestina en de oprichting van de joodse staat is mede het gevolg van het antisemitisme in Europa. Het antisemitisme is daarmee één van de vele oorzaken van het conflict in het Midden-Oosten. Pax Christi beseft dat ook de betrekkingen tussen christenen en moslims zijn getekend door vooroordelen en onverdraagzaamheid waarmee voeding is gegeven aan vormen van politiek geweld en onderdrukking.

De toekomst van Israël/Palestina in het algemeen en Jeruzalem in het bijzonder is daarom naar het oordeel van Pax Christi mede afhankelijk van verzoening tussen joden, moslims en christenen.

Aanleiding tot deze verklaring
Pax Christi Nederland heeft zich sinds 1963 actief ingezet voor dialoog en verzoening in het Midden-Oosten, in het bijzonder in Israël en Palestina. Gaandeweg heeft Pax Christi daarbij partners gevonden onder zowel Israëliërs als Palest ijnen. Israëlische en Palestijnse vredes- en mensenrechtenorganisaties maakten Pax Christi deelgenoot van hun hoop op rechtvaardigheid en vrede. Nu het vredesproces gestagneerd is uiten deze organisaties hun diepe zorg, onder andere over de onzekere status en kwetsbare toekomst van de stad Jeruzalem.

Israël heeft zich, daarin gesteund door het overgrote deel van zijn burgers, de souvereiniteit over de gehele stad Jeruzalem toegeëigend terwijl aan Palestijnse zijde de bestuurlijke autoriteiten het oostelijk deel van de stad opeisen als hoofds tad van een eigen staat. Concessies stuiten zowel aan Israëlische als Palestijnse zijde op heftige oppositie. Dit tekent de essentiële rol die Jeruzalem in het nationale zelfverstaan van beide volken speelt. Voor joden vormt Jeruzalem hèt symbool van religieuze en nu ook nationale identiteit, voor de Palestijnen vormt Jeruzalem hèt teken van hu n nationale aspiraties.

Het is om deze reden dat Pax Christi haar zorg voor de toekomst van Jeruzalem wil uitspreken in de hoop daarmee bij te dragen aan de inspanningen van Israëliërs en Palestijnen alsook van de internationale gemeenschap om vrede voor Jeruzalem en v oorspoed voor wie van haar houden naderbij te brengen.

Jeruzalem als heilige stad
Voor velen binnen en buiten Pax Christi geldt dat zij niet buiten hun geloof om kunnen denken en spreken over Jeruzalem. Zowel voor joden, moslims als christenen is de stad Jeruzalem nauw verbonden met hun geloof. Voor joden is Jeruzalem de heilige st ad waar zich de tempel bevond. Voor moslims de stad waar Mohammed ten hemel opsteeg en voor christenen de plaats waar de kruisdood en verrijzenis van Jezus zich voltrokken. Deze religieuze verbondenheid met de stad Jeruzalem is niet alleen symbolisch van aard maar komt ook materieel tot uitdrukking in de heilige plaatsen waar veel gelovigen zich tot verzoening en vrede laten inspireren.

Jeruzalem heeft daarmee een unieke historische, culturele en religieuze identiteit. Deze eigenheid kan een bron van verzoening en vrede zijn. Maar helaas leert de geschiedenis van Jeruzalem ons dat deze religieuze verbondenheid ook vaak een bron van gewel d is geweest. Religieuze visies zijn daarbij verbonden aan machtsaanspraken die desnoods met geweld zijn doorgezet. Deze verbinding tussen religie en geweld kan met name optreden zodra politieke conflicten van rechten en belangen onder een religieuze noem er worden gebracht ter legitimering van eigen identiteit of eigen territoriale aanspraken met uitsluiting van andersdenkenden.

Pax Christi erkent en waardeert de religieuze verbondenheid met de stad Jeruzalem als potentiële bron van vrede maar niet als basis voor territoriale claims die tot uitsluiting en geweld kunnen leiden en op gespannen voet staan met het internationaal recht. Een religieuze visie op de toekomst van Jeruzalem zou in deze context vooral tot uitdrukking moeten komen in het zoeken naar sociale rechtvaardigheid en het naleven van concrete mensenrechten van allen die in het conflict over Jeruzalem betrokken zijn. De op religieuze gronden gebaseerde aanspraken van de ene partij zullen naar het oordeel van Pax Christi steeds verzoend moeten worden met de rechten van andere partij en vice versa.

Primaire verantwoordelijkheid van direct betrokkenen Pax Christi is van oordeel dat het primair de verantwoordelijkheid is van de direct betrokken partijen - de staat Israël en de Palestijnse Nationale Autoriteit als vertegenwoordiger van het Palestijnse volk - om overeenstemming te bereiken over d e definitieve staatkundige status van Jeruzalem. Pax Christi meent bovendien dat de Europese Unie en de Verenigde Staten, als getuigen van de ondertekening van de Oslo- akkoorden en als partijen bij de Vierde Geneefse Conventie, de onderhandelingen over d e definitieve status van Jeruzalem moeten toetsen aan internationale (humanitaire) rechtsbeginselen teneinde de rechtsgelijkheid van beide conflictpartijen te waarborgen. Betrokkenheid van de Verenigde Naties is gelet op de vele resoluties over het confli ct evenzeer van belang.

Toetsing aan volkenrechtelijke beginselen
Pax Christi hanteert bij de volkenrechtelijke toetsing van de (voortgang van) de onderhandelingen en het te bereiken onderhandelingsresultaat inzake de definitieve status van Jeruzalem vier uitgangspunten die hun grondslag vinden in het internationaal (humanitair) recht:

Het eerste uitgangspunt betreft de erkenning van het recht op zelfbeschikking voor het Palestijnse volk zonder uitsluiting van de optie van een Palestijnse staat alsmede de erkenning van het recht op veilige en erkende grenzen voor Israël.

Het tweede uitgangspunt betreft het recht van vrijwaring van annexatie van bezet gebied en gedwongen wijzigingen in de demografische samenstelling van Oost-Jeruzalem zolang er geen overeenstemming is bereikt over de definitieve status van Jeruzalem. Dit beginsel is vastgelegd in de Vierde Geneefse Conventie (resp. artikel 49 (6) en 49 (1)) alsook in de Oslo-akkoorden.

Het derde uitgangspunt is vastgelegd in de V.N. resoluties 242 en 338 waarin Israël wordt opgeroepen haar troepen uit de in 1967 bezette gebieden terug te trekken. Dit beginsel is zowel door Israël als door de PLO in de Oslo-akkoorden bekrachti gd.

Het vierde uitgangspunt heeft betrekking op de naleving van de rechten van de mens door alle betrokken partijen. Voor een duurzame vrede in Jeruzalem is het noodzakelijk dat de burgerlijke en politieke rechten van alle inwoners zijn gegarandeerd. Voor all e inwoners is het van belang zich vrijelijk te kunnen verplaatsen en te vertoeven in de stad en aanspraak te kunnen maken op de verwezenlijking van economische, sociale en culturele rechten. Daarnaast zijn in Jeruzalem de vrijheid van godsdienst, de besch erming van de religieuze en culturele karakteristieken van en de toegang tot de heilige plaatsen van drie religies van essentiële betekenis.

Jeruzalem als open stad
Pax Christi is zich er van bewust dat Israëlische en Palestijnse claims op de stad Jeruzalem elkaar lijken uit te sluiten. Pax Christi meent dat een oplossing alleen dan is te vinden indien beide direct betrokken partijen

bereid zijn af te zien v an exclusieve en absolute aanspraken op soevereiniteit. Pax Christi pleit er voor dat bij het zoeken naar een passende finale en definitieve status voor de heilige stad, waar drie religies - jodendom, islam en christendom - en twee volkeren - Israelië ;rs en Palestijnen - zijn gerepresenteerd, deze vijf componenten betrokken worden. Er zal geen stabiliteit, geen vrede en verzoening worden bereikt indien één van deze vijf elementen wordt verwaarloosd.

Naar het oordeel van Pax Christi kan Jeruzalem dan ook een hoofdstad voor twee staten zijn. Een stad waar mensen van verschillende politieke en religieuze achtergrond zich vrij kunnen bewegen en vestigen, waar het centrum van civiel Palestijns zelfbestuur is gevestigd en van waaruit een vrij verkeer van personen, goederen en kapitaal met de West Bank en Gaza mogelijk is.

Nieuwe obstakels voor het bereiken van een rechtvaardige oplossing Pax Christi heeft in een reeks van rapporten, die mede gebaseerd zijn op consultaties van Israëlische en Palestijnse partners, haar zorg geuit over de voortdurende stagnatie van het vredesproces en de ontwikkelingen in Jeruzalem. Naar het oordeel van Pax Christi ontbeert het Oslo-proces een volkenrechtelijk kader dat garanties biedt op evenwichtige onderhandelingen en rechtvaardige politieke oplossingen, en dienen de vier genoemde uitgangspunten (zie § 5) als zodanig te worden gerespecteerd door de PLO en de nieuwe regering van premier Barak.

Een formele beëindiging van het Oslo-proces zoals die zich aandiende tijdens de regering Netanyahu vormde een ernstige belemmering voor het bereiken van een duurzame oplossing en definitieve status voor Jeruzalem. Dat geldt ook voor de uitbreiding va n de grenzen van en de jurisdictie binnen de stad Jeruzalem, de schending van rechten van de Palestijnse inwoners - zoals de gedwongen onteigening van bezit en de beperking van bewegingsvrijheid - en het door personen en groepen van beide zijden gepleegde terroristisch geweld dat zich tegen burgers richt. Deze ontwikkelingen zijn in strijd met het internationaal recht en vormen nieuwe obstakels bij het streven naar verzoening en vrede.

Actieve rol van de internationale gemeenschap
Indien de direct betrokken conflict partijen er niet in slagen een definitieve vredesregeling te treffen is de kans groot dat Jeruzalem geen stad van vrede maar toneel van voortdurend geweld wordt. In dergelijke omstandigheden dient de internationale gemeenschap een actieve rol te spelen.

De internationale gemeenschap zal de direct betrokken conflict partijen moeten aanmoedigen het vredesproces te hervatten. De Europese Unie zal daarbij ook gebruik moeten maken van de mensenrechtenclausules die onderdeel uitmaken van de verdragen die de Un ie met Israël en de PLO heeft afgesloten.

Naar het oordeel van Pax Christi zal de internationale gemeenschap, zeker bij voortdurend geweld, de rechtmatigheid van de uitbreiding van de grenzen en jurisdictie alsook de wijzigingen in de demografische samenstelling van de stad Jeruzalem moeten laten toetsen door de daartoe geëigende instanties zoals het Internationaal Gerechtshof.

In het uiterste geval, bij het uitblijven van een Israëlisch Palestijns akkoord, voortdurend geweld en ontzegging van de toegang aan Palestijnen en pelgrims, zou de internationale gemeenschap kunnen overwegen binnen de Algemene Vergadering van de Ver enigde Naties een resolutie in stemming te brengen die, analoog aan het VN-verdeelplan uit 1947, voorziet in een tijdelijke bijzondere status en internationaal bestuur voor Jeruzalem ter garantie van vrede, neutraliteit en naleving van mensenrechten en te r stimulering van onderhandelingen over de definitieve status van Jeruzalem.

Bijdrage van Pax Christi Nederland
Pax Christi zal deze verklaring, die in eerste instantie een aanzet voor haar eigen beleid is, bespreken met partners in Nederland en het Midden-Oosten. Gegeven de grote betekenis die Jeruzalem heeft voor joden, christenen en moslims is voortdurende b ezinning op de toekomst van de stad van groot belang. Het is daarom wenselijk dat in het jaar 2000 Pax Christi onder haar achterban de aandacht richt op de toekomst van Jeruzalem als stad van vrede.

In haar relaties met de politiek zal Pax Christi haar pleidooi voor volkenrechtelijke inkadering en toetsing van het vredesproces voortzetten. Pax Christi streeft daarbij naar een duurzame vrede tussen de twee conflictpartijen waarbij recht wordt gedaan a an zowel de veiligheid van Israël als de zelfbeschikking van het Palestijnse volk.

In een breder verband zal Pax Christi in samenwerking met haar partners pleiten voor monitoring en toetsing van de naleving van de mensenrechtenclausules (art. 2 en 79) welke onderdeel uitmaken van de Euro-Mediterane verdragen tussen de EU en Israël en tussen de EU en de PLO en van de territoriale toepasbaarheid van deze verdragen (art.38).

Ook zal Pax Christi concrete ontwikkelingen in Jeruzalem die een obstakel kunnen vormen voor het bereiken van een definitieve oplossing nauwlettend blijven volgen.

Ten slotte
Pax Christi blijft haar hoop stellen op een door de direct betrokken partijen te bereiken oplossing voor Jeruzalem als essentieel onderdeel en bekroning van het vredesproces. Pax Christi roept daarom de staat Israël en de Palestijnse Nationale Au toriteit als vertegenwoordiger van het Palestijnse volk op het vredesproces te voltooien zodat Jeruzalem een stad van vrede kan zijn waar beide volkeren en gelovigen van de drie denominaties vreedzaam samenleven.

Pax Christi Nederland
juni 1999


* Nederlandse Bisschoppen bij 30 jaar Nostra aetate in Woord aan de gelovigen over de relatie tot het jodendom: Kerk medeverantwoordelijk voor jodenvervolgingen, RKK, Utrecht, 19 oktober 1995.
* Psalm 122, 6-7

* Tot vrede in staat? "wij geloven dat dit mogelijk is". Herdelijk schrijven over gerechtigheid, veiligheid en vrede, RKK, Utrecht, 1996, p. 18-19.

* Zie: Het beloofde land? Rol van de religies in het Midden-Oostenkonflikt, Bilthoven, p. 83, 1976.
* Als getuigen bij de ondertekening van het Oslo II akkoord en partijen bij de Vierde Geneefse Conventie, welke verplichtingen van een bezettende macht jegens bezet gebied bevatten, zijn genoemde landen medeverantwoordelijk voor respectievelijk een rechtvaardige uitkomst van de onderhandelingen en de naleving van de conventie.
* Conform een verklaring van de Europese Raad, Amsterdam, 1997.
* M. Sabbah in een speech tijdens de conferentie The significance of Jerusalem for Christians and of Christians for Jerusalem, Jerusalem, 22-27 January 1996.

* O.a. The Middle-East Peace Process in Coma, Policy elements for the USA and memberstates of the EU, Pax Christi International, Brussels, 1997; The Middle East Peace Process: between fighting terrorism, respect for human rights and starting final talks, Pax Christi International, 1996; International law and the Middle East peace process, Some lines of action for the Netherlands and other European memberstates, Pax Christi Netherlands, 1995.

* Willem J.M. van Genugten et al. (eds), Realism and Moralism in International Relations, p 223-233, 1999. Dit artikel stelt "this Agreement shall apply to the territory of the State of Israel." Met andere woorden: het verdrag is niet van toepassing op de bezette gebieden en de Israëlische nederzettingen aldaar.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie