Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Tekst persconferentie richtlijnen Vlaamse gemeentebegroting

Datum nieuwsfeit: 18-08-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

Vlaamse regering

PERSMEDEDELING VAN HET KABINET VAN

MINISTER JOHAN SAUWENS

VLAAMS MINISTER VAN BINNENLANDSE AANGELEGENHEDEN,

AMBTENARENZAKEN EN SPORT

18 AUGUSTUS 1999

Tekst persconferentie richtlijnen voor gemeentebegroting

Op 27 juli heb ik de richtlijnen om de
gemeentebegrotingen op te maken voor het jaar 2000 aan de Vlaamse regering voorgelegd. De administratie heeft die intussen aan de gemeenten en de OCMW's verstuurd. Zo kunnen de lokale besturen na de vakantie tijdig met de verdere voorbereiding van hun begroting beginnen.

Deze omzendbrief is de eerste die ik als Vlaamse minister van Binnenlandse Aangelegenheden naar de gemeenten en de provincies zend en geeft concreet vorm aan de beginselen van bestuurlijke vernieuwing die reeds in het verleden vooropgesteld zijn.

Belang van de begroting

Voor iedere democratisch verkozen overheid is de begroting het belangrijkste beleidsdocument. Het is immers door de begroting dat de vertegenwoordigers van de bevolking de uitvoerende macht de middelen ter beschikking stellen om een bepaald beleid uit te voeren. Het is ook door de begroting dat deze vertegenwoordigers diezelfde uitvoerende macht de toelating geven voor inkomsten te zorgen.

Voor de lokale overheden is de begroting ook een uiting van hun autonomie: de vaststelling van de begroting behoort immers tot hun bevoegdheid, en niet tot die van een centrale overheid. Deze autonomie impliceert ook de verantwoordelijkheid van deze overheden: zij zijn verantwoordelijk tegenover hun burgers.

De openbaarheid van de begroting is een gevolg van deze verantwoordelijkheid: de gemeenschap heeft immers het recht na te gaan hoe de overheid haar geld aanwendt. De begrotingen van de Vlaamse gemeenten en OCMW's geven een aanduiding van het belang van deze overheden. Jaarlijks besteden de gemeenten 227,7 miljard frank (1998). Via de gemeentelijke fiscaliteit spreken deze lokale overheden de Vlaamse burgers rechtstreeks aan voor 103,8 miljard. Daarnaast subsidieert de Vlaamse overheid deze besturen nog voor 101 miljard frank. Ook de federale overheid subsidieert de Vlaamse lokale besturen in sommige gevallen, zij het in veel mindere mate. Ter vergelijking: de begroting van de Vlaamse overheid bedraagt jaarlijks zowat 600 miljard frank, en krijgt heel wat belangstelling.

Nut van deze richtlijnen

Wellicht zullen sommigen zich afvragen waarom de Vlaamse regering jaarlijks onderrichtingen verspreidt over deze begrotingen van de lokale besturen. Dit zou immers in tegenspraak kunnen lijken met de lokale autonomie die de Vlaamse overheid zegt te willen herstellen en uitbreiden. Niets is minder waar! In overeenstemming met de afspraken die in het pact met de lokale besturen zijn opgenomen, wens ik met deze omzendbrief de bestuurlijke samenhang tussen de gemeenten en de OCMW's maximaal te ondersteunen. Het ligt geenszins in mijn bedoeling om met deze richtlijnen de lokale overheden betuttelend de weg te wijzen.

De regering wijst in een dergelijke omzendbrief vooreerst op enkele technische problemen: zo geeft ze richtlijnen over de artikelen waaronder de gemeenten bepaalde kredieten moeten inschrijven.

Ook wijst de regering aan welke coëfficiënten de besturen moeten gebruiken om bepaalde posten aan te passen: zo groeien het gemeentefonds en investeringsfonds. Anderzijds mogen de besturen ook verwachten dat zij de lonen zullen moeten indexeren.

Daarnaast zijn er enkele juridisch-administratieve nieuwigheden. Deze omzendbrief geeft daar enige uitleg bij. Deze nieuwigheden passen in een algemene beleidslijn van de Vlaamse regering over het binnenlands beleid, en de lokale besturen in het bijzonder. De Vlaamse regering wenst een evenwichtige relatie op te bouwen met de lokale besturen. Het is normaal dat de regering de lokale besturen inlicht over haar visie.

Beleidslijn van de Vlaamse regering

De regering hecht een groot belang aan verschillende leidraden in haar betrekkingen met de lokale besturen. Ze wenst samen met de lokale besturen, bestuurlijke vernieuwing door te voeren, met de bedoeling de gemeenschap en haar leden beter te dienen. Hierbij wil de regering maximaal het "subsidiariteitsbeginsel" te huldigen. Waar mogelijk wil zij de lokale autonomie versterken. Overheden moeten hun diensten leveren in openheid. Ten behoeve van de democratie moeten de overheidshandelingen doorzichtig zijn.

De Vlaamse regering wenst dit concreet voor de lokale besturen te vertalen door de nadruk te leggen op drie aspecten:

deregulering: zoals ze in het regeerakkoord aanstipt, wil ze ook in deze sector de procedures beperken en vereenvoudigen, en de regels verminderen. Zo zullen de procedures mbt de verschillende convenanten (ik denk o.a. het jeugdwerkbeleidsplan en de milieu- en tewerkstellingsconvenanten) drastisch vereenvoudigd worden en op elkaar afgestemd. Wat de OCMW's betreft, zal de papierstroom die gepaard gaat de verschillende overheidssubsidies eveneens vereenvoudigd worden. Ik verwijs hierbij oa naar de subsidies mbt bepaalde contractuelen, het SIF, de gezins- en bejaardenhulp en Kind en Gezin.

responsabilisering: lokale overheden zijn zelf verantwoordelijk voor hun begrotingsbeleid. Ik kom hier zodadelijk op terug als de afschaffing van het goedkeuringstoezicht ter sprake komt.

Modernisering: ook in de relatie tussen de Vlaamse overheid en de lokale overheden zullen moderne technologieën een belangrijkere plaats innemen. Electronische communicatie vermindert de papierstroom èn vereenvoudigt de relatie tussen de Vlaamse overheden en de lokale besturen.

Enkele bijzondere aandachtspunten


- Gemeenschappelijke omzendbrief voor gemeenten en OCMW's:

Voor de eerste keer geeft de Vlaamse regering haar aanbevelingen in een gemeenschappelijke omzendbrief voor gemeenten en OCMW's. Dit is een gevolg van het samenbrengen van het toezicht op beide overheden onder mijn politieke verantwoordelijheid. Slechts één administratie is bevoegd voor de beleidsvoorbereiding over administratief toezicht: de administratie Binnenlandse Aangelegenheden.
Voor de Vlaamse regering over dit probleem zijn de Gemeenten en OCMW's samen verantwoordelijk op het lokaal niveau. Zij moeten lokaal beslissen over het beleid. De verantwoordelijkheid ligt bij bestuurders die lokaal gekozen worden.

De Vlaamse regering wenst haar beleid naar gemeenten en naar OCMW's overheden zoveel mogelijk op elkaar afstemmen. Dit kan echter onvoldoende zolang de federale overheid de gemeentewet niet geregionaliseerd heeft. De federale overheid is nog altijd in grote mate bevoegd voor de regelgeving voor gemeenten, terwijl ze die bevoegdheid niet meer heeft voor de OCMW's.


- Nieuwe OCMW-boekhouding - voorbereiding samenhangende wetgeving:

De wetgeving voor de OCMW's is reeds in belangrijke mate gedefederaliseerd. Hierdoor zijn er reeds belangrijke inhoudelijke verschillen in de wetgeving. De Vlaamse overheid heeft deze defederalisering gebruikt om bij de OCMW's een moderner boekhoudstelsel te introduceren. Dit stelsel laat een grotere ruimte voor interne delegatie in de OCMW-administratie.

Het is dan ook in dit verband dat ik zopas aan professor Jan Umans van het Limburgs universitair centrum een opdracht heb toegewezen om een kader voor een gemeenschappelijk financieel stelsel voor gemeenten en OCMW's te ontwerpen. Hij zal deze opdracht uitvoeren samen met een werkgroep van mijn administratie en vertegenwoordigers van de gemeenten en de OCMW's. Het is mijn bedoeling een werkbaar instrument te ontwikkelen om klaar te staan wanneer de federale overheid de gemeentewet regionaliseert: zo zal de Vlaamse overheid vlug een zo doorzichtig en eenvoudig mogelijke regeling kunnen mogelijk maken. In bijlage vind u een synthesenota over de concrete inhoud van Jan Umans.


- Afschaffing goedkeuringstoezicht:

Het Vlaams parlement heeft het toezicht op de begrotingen grondig gewijzigd. Het schafte het goedkeuringstoezicht af, zodat begrotingen enkel aan het algemeen toezicht onderworpen zijn. Dit was meer dan een louter cosmetische operatie. Vroeger moest de bestendige deputatie immers binnen een termijn van honderd dagen instemmen met iedere begroting, en zelfs met iedere begrotingswijziging. Dit betekende ook dat de gemeente of het OCMW de begroting niet kon uitvoeren zolang de deputatie die begroting niet goedgekeurd had. Vanaf dit jaar is dit niet meer het geval: de begrotingen zijn onderworpen aan het algemeen toezicht: de gouverneur kan ze schorsen, en de regering kan ze vernietigen, binnen beperkte termijn. Zolang de hogere overheid niet optreedt, is de begroting echter uitvoerbaar: de lokale overheden kunnen er dadelijk mee werken. Als ze niet tijdig een uitvoerbare begroting hebben, hebben ze dat enkel aan zichzelf te wijten. Vroeger kon de deputatie ook een begroting van een plaatselijke overheid "hervormen": dit was een belangrijke inperking van de gemeentelijke autonomie. Een andere, "hogere" overheid "stelde zich immers in de plaats" van de gemeente. Nu kan de gouverneur enkel bepaalde artikelen schorsen. In dat geval moet de gemeente zich opnieuw uitspreken. Als de raad zijn standpunt handhaaft, neemt de minister een besluit. Uiteraard moet hij dit besluit motiveren.

De gouverneur en de minister kunnen zich ook niet meer inlaten met de opportuniteit van bepaalde kredieten. Zij kunnen slechts optreden wanneer twee specifieke grondregels niet worden nagevolgd : de begrotingen moeten in evenwicht zijn; de wet legt bepaalde uitgaven en ontvangsten op: de gemeenteraad moet ze uiteraard inschrijven.


- De gouverneur, commissaris van de Vlaamse Regering:

De gouverneur treedt als commissaris van de Vlaamse Regering op wanneer hij of zij een toezichtsmaatregel neemt. Een afdeling van het ministerie van de Vlaamse gemeenschap bij ieder provinciaal gouvernement bereidt deze toezichtsdossiers voor. Voor de gemeenten en de inwoners van de provincie wordt dit zeer duidelijk: de gouverneur gebruikt enkel de Vlaamse huisstijl.


- Beperking van de bijlagen:

De begroting is een zeer belangrijk beleidsdocument voor de lokale overheden. Zij bevat ook belangrijke informatie over het bestuur. Dit is ook van belang voor de Vlaamse regering: deze informatie vormt een basis voor de beleidsvorming.

Aan de hand van begrotingen en rekeningen krijgt de administratie een beter inzicht in de financiën van de lokale besturen. Zij verspreidt deze gegevens opnieuw via Internet. Besturen en andere belangstellende kunnen op de website van de administratie
(www.vlaanderen.be/binnenland) uitgebreid statistisch materiaal over de gemeentefinanciën raadplegen: het belastingsniveau, de verschillende soorten uitgaven, de investering. Besturen kunnen dit zelf gebruiken om vergelijkingen te maken met andere besturen.

De administratie gebruikt deze informatie als basis voor een uitgebreid rapport over de gemeentefinanciën. In het voorjaar van 2000 zal ze dit opnieuw publiceren. Zo zal het rapport beschikbaar zijn voor de besturen die in 2001 zullen aantreden.

Vanaf 2000 wordt het aantal bijlagen beperkt. De besturen moeten enkel volgende gegevens verstrekken: enkele gegevens met algemene informatie, zoals bevolking, oppervlakte; een overzicht van het
inversteringsprogramma; het overzicht van de schuldsituatie; informatie over het personeel.

Vroeger moesten de gemeenten ook een jaarverslag opstellen. Dit handelde over nagenoeg alle aspecten van het beleid. Vanaf 2000 bepalen de gemeenten zelf welke informatie ze opnemen in dit verslag. Zij moeten het ook niet meer naar de Vlaamse regering opsturen. Ook moeten de besturen nog slechts één exemplaar van de begroting op papier sturen naar de Vlaamse regering. Daarnaast verstrekken ze de informatie daarvoor elektronisch, met daarvoor ontwikkelde software. Dit zal toelaten de informatie automatisch te verwerken.


- Meerjarenplanning:

De Vlaamse overheid heeft de procedures voor de begroting aanzienlijk beperkt. Deze beperking brengt een grotere verantwoordelijkheid voor de lokale bestuurders met zich mee. Financiële orthodoxie moet de leidraad voor ieder verantwoord beleid blijven. Daarom hecht de Vlaamse overheid heel veel belang aan de meerjarenplanning. De decreetgever heeft dit instrument zowel voor de gemeenten als voor de OCMW's vastgelegd. Het kan de besturen toelaten de gevolgen van het beleid op langere termijn in te schatten, en tijdig de nodige maatregelen te nemen.


- Vrijheid van keuze van bankinstelling:

Vanaf 2000 kunnen de lokale besturen vrij kiezen bij welke financiële instelling het ministerie van de Vlaamse gemeenschap middelen kan storten. Dit gaat bijvoorbeeld over het gemeentefonds (44 miljard Bef). Voortaan zijn de besturen dus niet meer verplicht deze storting te laten gebeuren bij het Gemeentekrediet van België. Het Gemeentekrediet is wel de bankier van de Vlaamse Gemeenschap: zij verricht dus nog altijd de betalingen.


- subsidies aan v.z.w.'s:

De praktijk van de gemeentelijke v.z.w.'s kan voor een belangrijk democratisch deficit zorgen. Op deze manier kunnen belangrijke delen van de gemeentelijke middelen ontsnappen aan een democratische controle. Ook passen dergelijke v.z.w.'s dikwijls de wetten en regels die voor openbare besturen gelden niet toe. Wij hoeven slechts aan toestanden in de Vlaamse rand rond Brussel te denken. Daarom wenst de Vlaamse regering de richtlijnen die zij in 1993 hierover uitvaardigde verder toe te passen. De regering is echter ook niet blind voor de redenen waarom overheden in bepaalde gevallen naar dergelijke formules grepen. Daarom bereidt een projectgroep die opgericht werd in het kader van het pact tussen de Vlaamse regering en de Vlaamse gemeenten en OCMW's decretale initiatieven over publiek-private samenwerking voor. Ook hiervoor moeten we echter wachten op de volledige regionalisering van de gemeentewet.

info : Joris Vandenbroucke 02/553 23 02

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie