Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Verdere uitbouw Algemene wet bestuursrecht

Datum nieuwsfeit: 07-09-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Ministerie van Justitie

07.09.99

Dit is een gezamenlijk persbericht van de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Verdere uitbouw Algemene wet bestuursrecht draagt bij aan dejuridisering

Vandaag hebben de ministers Korthals van Justitie en Peper van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een voorontwerp in ontvangst genomen voor een vierde tranche van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Het voorontwerp werd namens de Commissie wetgeving algemene regels van bestuursrecht aangeboden door haar voorzitter, regeringscommissaris mr. M. Scheltema. De Commissie stelt voor de Awb uit te breiden met regels over vier nieuwe onderwerpen:

Openbaarheid van bestuur De Commissie stelt voor om van de Wet openbaarheid van bestuur een onderdeel van de Awb te maken. Inhoudelijk verandert er daardoor niets: er worden niet meer of minder stukken openbaar. Het opnemen van de Wob in de Awb maakt de wetgeving echter wel overzichtelijker en lost enkele juridisch-technische problemen op die het gevolg zijn van de nu niet optimale afstemming tussen beide wetten.

Bestuursrechtelijke geldschulden Het komt heel vaak voor dat de burger een bedrag aan de overheid moet betalen (belastingen, premies, lesgeld) of omgekeerd (uitkeringen en subsidies). De Commissie stelt voor de regels voor al deze betalingen zoveel mogelijk te uniformeren. Het gaat dan bijvoorbeeld om de termijn waarbinnen het bedrag moet worden betaald als de betalingsverplichting eenmaal is vastgesteld. De Commissie stelt voor daarvoor een standaardtermijn van zes weken te hanteren. Ook wordt voorgesteld als algemene regel vast te leggen dat zowel de overheid als de burger bij te late betaling de wettelijke rente over het te laat betaalde bedrag verschuldigd is. Om veel administratieve rompslomp over kleine bedragen te voorkomen zou dat echter niet moeten gelden als die wettelijke rente minder bedraagt dan 25 euro (de Commissie heeft alle bedragen in het voorontwerp in euro's uitgedrukt, omdat de voorgestelde regeling waarschijnlijk pas na de invoering van de euro in werking zal treden). Tenslotte wordt voorgesteld ook de regeling van de dwangmiddelen die de overheid bij wanbetaling kan inzetten, te uniformeren. Op dit moment regelen meer dan vijftig wetten een procedure voor deze invordering bij dwangbevel; de Commissie stelt voor daar eenvoudigheidshalve één uniforme procedure van te maken.

Bestuurlijke handhaving, in het bijzonder de bestuurlijke boete Een bestuurlijke boete is een geldboete die niet door de rechter wordt opgelegd, maar door een bestuursorgaan, zoals de belastinginspecteur, de Nederlandse mededingingsautoriteit of het gemeentebestuur bij de uitvoering van de Algemene bijstandswet. De laatste jaren komen dergelijke bestuurlijke boeten steeds vaker voor. De procedures die bij het opleggen daarvan worden gevolgd zijn tot dusver telkens in de afzonderlijke wetten geregeld. De Commissie stelt voor deze afzonderlijke procedures te vervangen door twee standaardprocedures: een lichte voor de lagere boeten, en een zwaardere voor de hogere boeten. De zware procedure kent in tegenstelling tot de lichte onder meer een hoorplicht en de verplichting een schriftelijke rapport, vergelijkbaar met een proces-verbaal op te stellen over de boete-oplegging. De Commissie legt de grens tussen de twee procedures bij 340 euro (ongeveer 750 gulden), maar wil tevens de mogelijkheid openhouden dat bij hogere boeten toch de lichte procedure wordt gevolgd, of omgekeerd. Het hangt namelijk van de wet af wat een hoge boete is: voor een bijstandsgerechtigde is duizend gulden heel veel, voor een bank of een grote onderneming niet. Attributie Soms kent de wet rechtstreeks bevoegdheden toe aan ambtenaren. Een bekend voorbeeld is de bevoegdheid van de belastinginspecteur om belastingaanslagen vast te stellen. In die gevallen is wel eens de vraag gesteld, of de minister deze ambtenaren dan nog wel aanwijzingen en opdrachten kan geven over de uitoefening van die bevoegdheid. Vanuit de Tweede Kamer is de regering verzocht deze vraag in de Awb te beantwoorden. De Commissie-Scheltema heeft in het voorontwerp - in overeenstemming met de gangbare opvatting in de rechtswetenschappelijke literatuur - neergelegd dat een ambtenaar met eigen wettelijke bevoegdheden ondergeschikt blijft aan zijn minister, en dat deze laatste dus alle aanwijzingen aan de ambtenaar kan geven.

De Awb en de juridisering Zowel de regeringscommissaris als de beide ministers gingen in hun toespraken in op het beleid gericht op het tegengaan van onnodige juridisering van het openbaar bestuur. De regeringscommissaris wees in dit verband op een aantal concrete verbeteringen van de Awb die in voorbereiding zijn. Zo is aan de Raad van State een wetsvoorstel voorgelegd dat de twee verschillende openbare voorbereidingsprocedures die de Awb nu kent, vervangt door één uniforme voorbereidingsprocedure, en komt de Commissie binnenkort met een regeling voor de afstemming van vergunningprocedures voor gevallen waarin voor een object verschillende vergunningen nodig zijn. Tevens stelde hij dat de Awb bijdraagt aan dejuridisering door nodeloos verschillende regelingen te uniformeren en te vereenvoudigen. Ook minister Korthals noemde in dit verband de Awb 'niet alleen een deel van het probleem, maar vooral een deel van de oplossing'. Hij noemde als voorbeeld een in voorbereiding zijnd wetsvoorstel dat het onder bepaalde voorwaarden mogelijk moet maken overheidsbesluiten per e-mail aan te vragen en te verlenen. Deze voorwaarden kunnen nu in één keer in de Awb worden geregeld, terwijl vroeger tientallen of zelfs honderden wetten gewijzigd hadden moeten worden. Minister Peper benadrukte het belang van dejuridisering, omdat de politiek thans wordt gemarginaliseerd en de rechter soms - ongevraagd en ongewild - op de stoel van het bestuur belandt. Daarnaast ging hij in op een aantal concrete dejuridiseringsinitiatieven. Zo wil hij de verbetering van de juridische kwaliteit van bestuur stimuleren, waardoor de kans kleiner wordt dat besluiten bij de rechter sneuvelen. Ook wordt gestudeerd op de mogelijkheden om geschillen tussen bestuursorganen onderling op een andere manier op te lossen dan via de rechter.

Adviesronde Het voorontwerp wordt door de ministers voor advies voorgelegd aan een groot aantal juridische en bestuurlijke instanties. In de eerste helft van volgend jaar zal de regering dan een besluit nemen omtrent een op het voorontwerp gebaseerd wetsvoorstel.

Voor vragen of commentaar met betrekking tot de inhoud van deze pagina's kunt u terecht bij de Directie Voorlichting van Justitie, telefoon: (070) - 3706850,
email: voorlichting@best-dep.minjust.nl,
fax: (070) - 3707594

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie