Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: Opspringend indiumatoom rangschikt koper

Datum nieuwsfeit: 10-09-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

Opspringend indiumatoom rangschikt koper in vlakke lagen

Het op een gecontroleerde manier laten groeien van zeer dunne, vlakke metaallagen op een metaaloppervlak heeft een groot technologisch belang. Met deze techniek kunnen namelijk materialen worden gemaakt die bijvoorbeeld geschikt zijn voor harde schijven met een hogere dichtheid dan de huidige of aflees- en schrijfkoppen van hoge kwaliteit. Onderzoek naar het gedrag van atomen op een oppervlak is echter geen eenvoudige zaak. Daar zijn zeer geavanceerde meetinstrumenten voor nodig en speciale opstellingen, waarin de druk ten minste 1013 (een miljoen in het kwadraat maal tien) lager is dan de normale atmosferische druk. Bij het laten groeien van de vlakke lagen begint men meestal met het aanbrengen van een zeer kleine hoeveelheid onzuiverheid in het metaaloppervlak. De vraag is waarom zo'n onzuiverheid de groei van vlakke lagen bevordert. In het onderzoek van de van oorsprong Roemeense natuurkundige Monica Rosu is gekozen voor indium als onzuiverheid op een koperoppervlak. Rosu volgde nauwkeurig op welke plaatsen het indiumatoom zich bij voorkeur nestelt. Het blijkt dat dit een tijdlang verscholen zit in het onderliggende koperoppervlak. Maar als het bij de groei van een nieuwe laag drie koperatomen als bovenbuur heeft gekregen, springt het indiumatoom een stap naar boven. Eenmaal aangekomen in de nieuwe laag houdt het de drie koperatomen bijeen. Rosu stelt dat het feit dat het indium de koperatomen bindt, leidt tot de vorming van kleine eilanden op het oppervlak. Een nieuw koperatoom bindt zich aan de rand van zo'n eiland, dat hierdoor almaar groter wordt. Als de eilanden elkaar raken is een nieuwe, vlakke koperlaag compleet. Een andere theorie (Breeman, 1993), die zegt dat indium vlakke groei bevordert omdat het altijd aan de rand van grote vlakke stukken (terrassen) zit, werd door haar weerlegd. Uit het onderzoek bleek namelijk dat het indiumatoom bij voorkeur niet aan de rand van het terras, maar in terras zelf zit. Rosu onderzocht ook de manier waarop zilveratomen over een laag bewegen. Atomen kunnen dat in principe op twee manieren. Ze kunnen over het oppervlak lopen door van kuiltje naar kuiltje te springen. Of ze kunnen elke keer een atoom uit de onderliggende laag verdringen. In dat geval, 'plaatsverwisseling', wordt de beweging telkens door een ander atoom voortgezet. Met een speciale techniek (die 'verstoorde hoek correlatie' heet) kon Rosu radioactief gemerkte zilveratomen volgen op hun pad. Het resultaat is verrassend, zegt ze: "Beide mechanismen komen voor. Bij lage temperatuur 'springen' de zilveratomen alleen, bij hogere temperatuur gaan ze ook 'stuivertje wisselen'." Tot nu toe was aangenomen dat de zilveratomen een grote voorkeur zouden hebben voor 'springen' boven 'plaatsverwisselen'.

Mevrouw Rosu (Constanta, Roemenië, 1969) studeerde natuurkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij verrichtte haar promotieonderzoek bij de vakgroep Nucleaire vaste stof fysica van de RUG. FOM financierde het onderzoek. Rosu werkt tegenwoordig bij Esso Benelux.


Datum en tijd

vrijdag 10 september 1999, 16.00 uur


Promovendus

mw. M.F. Rosu


Proefschrift

Adatom diffusion on metal surfaces


Promotor

prof.dr. L. Niesen


Faculteit

wiskunde en natuurwetenschappen


Plaats

Aula Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Promotie

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie