Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Wereldbevolkingsrapport 1999: 6 miljard, tijd om te kiezen

Datum nieuwsfeit: 23-09-1999
Vindplaats van dit bericht
Vindplaats 2
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
expostbus51


MINISTERIE BZ/OS

www.os.minbuza.nl

MINOS: Wereldbevolkingsrapport 1999:

Wereldbevolkingsrapport 1999: '6 miljard, tijd om te kiezen'

Op 22 september 1999 nam Koos Richelle, Directeur Generaal Internationale Samenwerking, in het Haagse Nieuwspoort het Wereldbevolkingsrapport 1999 in ontvangst. Namens Minister Herfkens voor Ontwikkelingssamenwerking sprak hij onderstaande tekst uit.

Met genoegen neem ik het Wereldbevolkingsrapport 1999 in ontvangst. Zoals we van VN-bevolkingsfonds UNFPA gewend zijn geeft ook dit rapport weer een goede indruk van de ontwikkelingen op het terrein van bevolking en ontwikkeling. Zonder tot in detail in te gaan op het rapport, wil ik u enkele punten noemen die de komende jaren op Nederlandse aandacht en steun kunnen blijven rekenen.

De ondertitel van het rapport, Tijd om te kiezen, spreekt minister Herfkens bijzonder aan. Steeds weer heeft zij in toespraken over bevolking en ontwikkeling betoogd dat het draait om het maken van juiste keuzes. In 1994, tijdens de Wereldbevolkingsconferentie in Cairo, vocht Nederland voor het recht om te kiezen. Nu, in 1999, hèbben we volgens de tekst van allerlei internationale overeenkomsten de keus. Laten we dan ook de juiste keuzes maken.

Afgelopen jaar is veel werk verzet. Bij het opmaken van de voorlopige balans van Cairo (in jargon ICDP+5), zoals onder meer in februari gebeurde in het Haagse Congresgebouw, is zowel terug- als vooruitgeblikt. Tijdens de speciale zitting van de algemene vergadering van de Verenigde Naties in juni zijn deze bevindingen vastgelegd en is het Cairo-actieplan bijgesteld. De Haagse inventarisatie heeft aangetoond dat aanzienlijke vooruitgang kan worden geboekt in de aanpak van de complexe bevolkingsproblematiek. De grote winst uit Cairo is dat het onderwerp bevolking uit de sfeer van louter demografische problemen is gehaald en is geplaatst in een brede ontwikkelingscontext. Niet langer gaat het over cijfers, maar over mensen. Die lijn moet de komende jaren worden voortgezet.

Het bevolkingsrapport geeft enerzijds aanleiding tot optimisme, anderzijds tot zorg. Sta mij toe eerst enkele successen te noemen:

. De meeste mannen en vrouwen willen minder kinderen, families zijn kleiner;
. in ontwikkelingslanden is het vruchtbaarheidscijfer sinds 1969 gehalveerd: van 6 kinderen naar minder dan drie per vrouw;
. nieuwgeborenen hebben een grotere kans het eerste jaar te overleven dan vroeger.

Resultaat van dit alles: afvlakking of vertraging van de bevolkingsgroei.

Los van deze successen, de tussenbalans heeft aangetoond dat we weliswaar een eind op weg, maar nog lang niet klaar zijn. Schrijnende situaties blijven voortbestaan. Om politieke, culturele, religieuze redenen of platvloerser, vanwege een gebrek aan middelen. Een paar punten van zorg:

. De armste landen kennen nog steeds de grootste bevolkingsgroei, met alle gevolgen voor bijvoorbeeld voedselzekerheid en toegang tot water;
. 350 miljoen vrouwen, bijna een derde van alle vrouwen van vruchtbare leeftijd, hebben geen toegang tot moderne en veilige methoden van family planning;
. in ontwikkelingslanden sterven ieder jaar 600.000 vrouwen aan de gevolgen van zwangerschap. Een veelvoud lijdt onder infecties of loopt letsel op. Jaarlijks overlijden 70.000 vrouwen als gevolg van onveilige abortus; . HIV/AIDS verkort de levensverwachting dramatisch, vooral in Afrika.

Oplossingen hangen af van de beschikbaarheid van middelen, maar vooral van de bereidheid van ons allen -nationale overheden in Noord én Zuid, internationale organisaties en niet-gouvernementele organisaties (ngo's)- om de juiste keuzes te maken.

De Cairo-agenda sluit naadloos aan bij het Nederlandse ontwikkelingsbeleid, waarin armoedebestrijding
hoofddoelstelling is en blijft. Het gaat om duurzame ontwikkeling in alle opzichten, gebaseerd op de overtuiging dat vrouwen en mannen gelijkwaardig zijn.

Cairo- en ICPD+5 vormen op het terrein van
bevolkingsvraagstukken de internationale agenda, waaraan ontwikkelingslanden en donorlanden zich hebben gecommitteerd. Over en weer kunnen betrokken partijen er elkaar op aanspreken.

Omwille van de tijd zal ik mij beperken tot het benoemen van enkele bevolkingsthema's die naar Nederlands gevoel het hardst om aandacht schreeuwen:


1. De HIV/AIDS problematiek;

2. Jongeren;

3. Gelijkwaardigheid van vrouwen en meisjes.

Ad1. Nieuwe schattingen geven aan dat deze wereldepidemie groter is dan werd verondersteld: in Afrika is HIV/AIDS doodsoorzaak nummer één, wereldwijd is het de vierde ziekte. De helft van alle HIV-infecties ontstaan bij mensen tussen de 15 en 49 jaar. Wereldgezondheidsorganisatie WHO schat dat het aantal HIV besmette mensen in 1998 steeg met 10% tot 33.4 miljoen. Alleen vorig jaar al werden zo'n 5.8 miljoen mensen besmet. Projecties voor de komende jaren in 34 van de sterkst getroffen landen (waarvan 29 in Afrika) laten het volgende beeld zien: de levensverwachting van nieuwgeboren Afrikanen is met 7 jaar bekort.
Volgens het bevolkingsrapport heeft AIDS decennia ontwikkeling ongedaan gemaakt. Toch kan de koers van de epidemie nog worden beïnvloed. Al bemoeilijken politieke, culturele en religieuze barrières soms interventies, de erkenning van de ernst van het probleem is een belangrijke stap op weg naar bestrijding, waarvan publieksvoorlichting en verbetering van reproductieve gezondheidszorg kernwoorden zijn. Ook op dit terrein is het een kwestie van juiste keuzes. Landen moeten die keuze zelf maken. Nauwelijks een week geleden, tijdens een in Zambia gehouden Afrikaanse AIDS-conferentie werd de eigen verantwoordelijkheid sterk benadrukt. Eindelijk lijkt sprake van een kentering bij Afrikaanse regeringsleiders.

Ad2. Dat brengt mij op een tweede punt, de rol, plaats en verantwoordelijkheid van jongeren in relatie tot reproductieve gezondheid.
Het jongerenforum in Den Haag van februari was een groot succes. Een van de belangrijkste boodschappen vond ik persoonlijk die van een theatergroep die in het Congresgebouw optrad. 'You have a choice now', zongen jongeren in een lied over een meisje dat in haar prille verliefdheid twijfelde over een sexuele relatie met een jongen. Wel of geen sexueel verkeer, wel of geen condoom. De indrukwekkende voorstelling maakte eens temeer duidelijk dat jongeren hun eigen verantwoordelijkheid willen, kunnen en moeten dragen. Het bevolkingsrapport meldt dat op dit moment meer dan één miljard mensen tussen de 15 en 24 jaar zijn, het hoogste aantal ooit. Meer dan voorheen zijn jongeren sexueel actief. Naast het plezier dat zij er hopelijk aan beleven, lopen zij grote risico's. Om maar een greep te doen: ongewenste zwangerschap, HIV/AIDS en andere sexueel overdraagbare aandoeningen, sexuele uitbuiting.
Terecht stelt het bevolkingsrapport dat de vraag hoe jongeren te bereiken in de landen zelf moet worden beantwoord. Inmiddels is wel zonneklaar dat het succes van
bevolkingsprogramma's en -activiteiten staat of valt met het actief betrekken van jongeren. Dat is één van de lessen van het Haagse jongerenforum. Jongeren willen zèlf een keuze maken over relaties en sex, maar het moet wel een geïnformeerde keuze te zijn. Voorlichting en toegankelijkheid van voorzieningen zijn erg belangrijk. Vanzelfsprekend spelen ouders een belangrijke rol, al is deze rol soms moeilijk verenigbaar met de wens van jongeren zelf. Het negeren van het probleem biedt in ieder geval geen oplossing. De prijs die daarvoor door samenlevingen wordt betaald is al veel te hoog. Bovendien is bewezen dat het aanbieden van informatie het verantwoordelijkheidsgevoel bij jongeren versterkt. Voor al deze principes heeft Nederland bij de Verenigde Naties in New York geknokt, niet in het minst op basis van de ervaringen in eigen land. Het aantal Nederlandse abortussen en ongewenste tienerzwangerschappen behoort tot het laagste ter wereld. Nederland mag in sommige landen bekend staan als Sodom en Gomorra, de feiten worden nog wel eens over het hoofd gezien!

Ad3. Tot slot een woord over gelijkheid en gelijkwaardigheid van vrouwen. De bevolkingsconferentie in Cairo riep landen op de mensenrechten van vrouwen en meisjes te bevorderen en te beschermen. Vooral door het ontwikkelen van een zero tolerance beleid. Sexueel geweld en geweld tegen vrouwen en meisjes is onacceptabel. Het is dan ook verheugend dat de UNFPA meldt dat in 30 jaar veel is bereikt met betrekking tot status van vrouwen en meisjes; meer vrouwen en meisjes gaan naar school, nemen meer deel aan het maatschappelijk verkeer en worden politiek actief. Veel landen hebben hun wetgeving aangepast en maatregelen genomen tegen Female Genital Mutilation (FGM), verkrachting, gedwongen huwelijken en bruidsschatmoorden. Eén voorbeeld: 15 Afrikaanse landen hebben FGM inmiddels bij wet verboden!

Niettemin ben ik ervan overtuigd dat minister Herfkens blijft bij haar uitspraak van het Haagse ngo-forum, dat de gezondheid van vrouwen en meisjes van wieg tot graf nog steeds met voeten wordt getreden. Er moet nog veel gebeuren. Veel vrouwen kunnen gedwongen sex en besmetting met HIV/AIDS niet voorkomen, kunnen sexuele en reproductieve gezondheid niet met hun partner en/of hun kinderen bespreken. Extra schrijnend is het probleem van sexueel misbruik van kinderen. In juli jongstleden is de kabinetsnota 'Bestrijding sexueel misbruik en sexueel geweld tegen kinderen' naar de Tweede Kamer gestuurd. Naast aandacht voor de Nederlandse stand van zaken wordt ook ingegaan op de situatie in ontwikkelingslanden. Van de 40-60 miljoen abortussen die jaarlijks worden uitgevoerd zijn er naar schatting 20 miljoen onveilig. Onveilige abortus verklaart 13% van de totale moedersterfte. In tegenstelling tot sommige andere oorzaken van moedersterfte zijn veel van de complicaties van onveilige abortus te voorkomen. Zij worden veroorzaakt door strafrecht, te eng gedefinieerd beleid of het ontbreken van adequate gezondheidszorg en family-planning.

Uit de drie onderwerpen -de HIV/AIDS-problematiek, jongeren, gelijkwaardigheid van vrouwen en meisjes- die zojuist de revue passeerden blijkt dat bilaterale hulp alléén niet voldoende is. Partnerships met internationale organisaties zijn onontbeerlijk.
Veel organisaties hebben het onderwerp bevolking op succesvolle wijze in hun beleid geïntegreerd en werken steeds beter samen. VN-instellingen als het bevolkingsfonds UNFPA zijn van groot belang voor de Nederlandse
ontwikkelingssamenwerking; als instrument om eigen doelstellingen te realiseren. Recent stuurde minister Herfkens een brief naar de Tweede Kamer met daarin haar appreciatie van de verschillende multilaterale organisaties. UNFPA is één van de organisaties waar zij erg tevreden over is. De samenwerking zal dan ook worden voortgezet en waar mogelijk geïntensiveerd.

De betrokkenheid van Nederland bij reproductieve gezondheid en rechten in de meest brede zin is evident. Nederland zal één van grootste pleitbezorgers van de Cairo-agenda blijven. Dat is onze keuze, een juiste keuze!

23 sep 99 13:08

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie