Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

CDA over geweld op scholen

Datum nieuwsfeit: 27-09-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
CDA

: Tweede Kamer : Geweld op scholen (270999)

Geweld op scholen (270999)

Den Haag, 27-9-1999

Informatie aan de leden

Op 17 maart jl kwamen de resultaten in de media van een onderzoek dat in juni 1998 de veiligheid op scholen in Amsterdam-Oost analyseert. Die resultaten waren alarmerend: 1/3 van de scholieren en 1/5 van de docenten bleken slachtoffer te zijn van grof fysiek en/of psychisch geweld. Van de scholieren gaf 40% aan zelf één of meerdere zware overtredingen te hebben begaan en zou voorts 10% van de leerlingen gewapend in de klas zitten. Samen met Theo Rietkerk (woordvoerder GSB) heb ik hierover schriftelijke vragen gesteld aan van Boxtel, Korthals, Peper en Hermans. Op verzoek van de vrz. van de vaste kamercommissie OCW is het onderzoeksrapport separaat aan de Kamer verzonden. Dit ligt nu voor ter bespreking waarbij de staatssecretaris verwijst naar de antwoorden op onze vragen.

Inbreng op hoofdlijnen:

De berichten over geweld en wapenbezit op scholen zijn ernstig. Al vanaf 1995 loopt de campagne "de Veilige School" die veel narigheid aan het licht heeft gebracht. Wanneer de staatssecretaris van onderwijs zegt dat scholen zelf verantwoordelijk zijn voor het veiligheidsbeleid op school, dan moeten scholen ook de middelen en de bevoegdheden krijgen om dat waar te maken. De bevoegdheid om hardnekkige raddraaiers van school te verwijderen, de bevoegdheid om spullen af te pakken die als wapen gebruikt kunnen worden, zoals afgevijlde schroevendraaiers, het schoolmaatschappelijk werk moet heringevoerd worden, al in het basisonderwijs: elke school heeft recht op een leerling-ouder coördinator. Daarvoor is extra financiering nodig: scholen betalen nu oplossingen uit reguliere formatiegelden. Aan lange termijn oplossingen werken is ook hard nodig, maar allereerst moeten nu en heel direkt de scholen geholpen worden waar het niet meer veilig is voor leraren en leerlingen.

Kanttekeningen bij het huidige beleid:

Het CDA is van mening dat de school een veilige plek voor kinderen èn leerkrachten moet zijn. Ondanks allerlei campagnes en projecten blijkt dat in de praktijk helaas niet het geval.
De uitkomsten van het onderzoek in Amsterdam zijn bijzonder zorgelijk. Het rapport is inmiddels meer dan één jaar oud, en nog steeds is de situatie ernstig: per jaar meer dan 150.000 delicten door scholieren, 2/3 van hen is slachtoffer geweest. Van slachtoffer worden ze makkelijker weer zelf dader, het gaat door alle schoolniveaus en schoolpopulaties heen. Inmiddels weten we dat ook andere steden met dezelfde problemen te kampen hebben en dat er door scholen samen met politie, lokale politiek en het Openbaar Ministerie keihard aan oplossingen gewerkt wordt. Onveiligheid op school is uit de taboesfeer gehaald. Nu komt het erop aan dat scholen niet alleen een dankjewel krijgen, maar ook geholpen worden bij hun initiatieven door betrokken ministeries.

Veiligheid op school is niet een zaak die zich tot het schoolplein beperkt, het is in de eerste plaats een samenlevingsvraagstuk. Veiligheid is vooral een zaak van kennen en gekend worden. Er zijn scholen waar de menselijke maat volstrekt weg is. Het ontbreken daarvan leidt tot afzijdigheid, niet betrokken zijn en niet verantwoordelijk voelen. Tot onveiligheid dus. Het CDA is tegen leerfabrieken waarin de leerling een nummer is, niet meetelt. Het CDA ziet dan ook niets in externe beveiligingsambtenaren op scholen (Gouda). Liever geld voor concièrges en schoolmaatschappelijk werkers en aandacht voor pedagogische kleinschaligheid. Daarnaast gaat de nadruk die in onze maatschappij, en ook door dit kabinet, gelegd wordt op presteren en kennisvakken ten koste van de aandacht voor sociale en maatschappelijke vorming. De nadruk op goede scores bij de cito-toetsen en kwaliteitskaarten, leidt de aandacht af van de zo noodzakelijke discussie over de toenemende invloed van sociale en psycho-sociale aspecten in het onderwijs: kinderen nemen hun eigen en samenlevingsproblemen mee de school binnen. De school kan niet voor alles een oplossing bieden. Wanneer zoals nu blijkt, leraren en leerlingen de dupe zijn van onveilige situaties, is onmiddellijk handelen noodzakelijk. Afschuiven door te zeggen dat er aan integraal beleid gewerkt wordt, er plannen voor de toekomst zijn, is hier echt misplaatst.

Integrale aanpak: al successen geboekt?

Hoewel de indruk wordt gewekt in de beantwoording van de schriftelijke vragen, dat er sprake is van een integrale aanpak die vruchten afwerpt, spreken scholen en gemeenten daar zelf niet altijd positief over. Er zijn heel wat horden te nemen in een woud van wet- en regelgeving. Enerzijds worden scholen opgeroepen zelf beleid te ontwikkelen, anderzijds zijn zij sterk afhankelijk van overheidsdiensten, politie en justitie. Er is sprake van een reeks aan geïsoleerde maatregelen die niet met elkaar in verband gebracht worden. Is het mogelijk een totaal overzicht te krijgen van de lopende campagnes, projecten, beleidsintensiveringen en notities rondom deze problematiek en de resultaten ervan? Hoe hangen zij precies met elkaar samen? In plaats van praktische oplossingen is er eerder sprake van een toenemende bureaucratische rompslomp die vertragend werkt. Iedereen lijkt ook zelf het wiel uit te moeten vinden: uitwisseling van goede ervaringen is er niet of nauwelijks. Niet tussen scholen onderling en ook niet tussen gemeenten. Kan dat niet met wat hulp van bijvoorbeeld uw ministeries georganiseerd worden? Zijn er voorbeelden van "good practise" die in beeld gebracht kunnen worden?

Geweld op scholen: niet alleen in de grote steden Er is onderscheid te maken tussen de mogelijkheden die G25 gemeenten hebben in financiële en beleidsmatige zin en de overige gemeenten, waarbij, zo zegt ook de staatssecretaris, er geen verschil lijkt te zijn tussen de problematiek in een grote of kleine stad. Volgens het CDA is niet de grootte van de gemeente maatgevend voor het zoeken naar een oplossing, maar de mate waarin zich een probleem voordoet. Grootstedelijke problemen kunnen net zo goed op het platteland voorkomen, hoe komt men daar aan de benodigde gelden? In hoeverre speelt het plan "Voortijdig Schoolverlaten" een rol bij de campagne "de veilige school"? En wanneer komt er een evaluatie van de landelijke campagne "De veilige school"?
Kunnen we binnen korte tijd een volledige analyse van de uitwerking van de aanbevelingen van de commissie Van Montfrans tegemoet zien?

Veiligheid op school: een zaak van duidelijke afspraken tussen school, ouders en leerlingen. Schoolcontracten kunnen daarbij uitkomst bieden.

Ouders blijven altijd de eerst verantwoordelijken voor de opvoeding van hun kinderen. Het CDA schrijft hen nooit af, ook niet wanneer de problemen met hun kind zo groot geworden zijn dat zij niet meer gemotiveerd zijn die verantwoordelijkheid te nemen. Er moeten directe lijnen liggen tussen school, probleemjongeren en hun ouders. Daarmee zou een schoolmaatschappelijk werker belast moeten worden. Hoe denken de bewindspersonen over het opnieuw invoeren van het schoolmaatschappelijk werk, ook op de basisschool? Wat moet er nu gebeuren met leerlingen die niet meer op school te handhaven zijn doordat zij een bedreiging vormen voor medeleerlingen en leraren? Het CDA vindt dat er mogelijkheden moeten zijn om hen van school te verwijderen en hen in een leertraject onder te brengen dat voor hen geschikt is. Begin dit jaar heb ik samen met collega Mosterd aan de staatssecretaris vragen gesteld over de mogelijkheid om leerlingen van school te verwijderen want scholen lieten weten geen uitweg meer te zien. Leerlingen bleven zich ernstig misdragen onder het motto" "Zie maar dat je me wegkrijgt". Uit de beantwoording van onze vragen maak ik op dat er volgens de staatssecretaris in feite geen mogelijkheid tot verwijdering bestaat wanneer geen andere school tot opname bereid is. Hoe moeten scholen met hardnekkige raddraaiers volgens haar handelen? Mijn fractie is voor een gesloten traject: geen enkel kind mag op straat belanden, scholing en begeleiding blijven juist voor die kinderen van levensbelang. Maar dan wel aangepaste scholing. Is die er voldoende? Of zijn er al tekorten in het aanbod? Wat kan daar aan gedaan worden? In Rotterdam lopen succesvolle projecten die uitkomst bieden. Zij mogen niet vanwege geldgebrek aan hun eigen succes ten onder gaan.

Veiligheid: een goede samenwerking tussen school en politie Van scholen horen we goede berichten over adoptie door een wijkagent: hij kan gebeld worden bij problemen. Toch zijn er ook klachten: de politie heeft erg weinig tijd: lik op stuk is nodig en dus niet maanden later pas een zaak laten voorkomen. Naast het school-adoptieplan zijn er andere samenwerkingsvormen waaronder convenanten afgesloten tussen basiseenheden van regionale politie korpsen en de scholen in de buurt. Scholen geven aan dat zij betrokken willen worden bij de aanhouding van leerlingen. Communicatiesystemen werken nu langs elkaar heen. Er zijn scholen die met een eigen registratie een begin hebben gemaakt waaraan de VMBO-zorgteams worden gekoppeld. Zij zeggen behoefte te hebben aan professionele ondersteuning maar daarvoor de middelen niet te hebben. Kan de stas. Daar wat aan doen? Het gaat er om dat de verantwoordelijkheden van het lokaal bestuur en het bevoegd gezag van scholen wordt erkend en gefaciliteerd.
Kunnen de betrokken bewindslieden deze verschillende varianten van samenwerking school-politie in kaart brengen, tegen het licht houden en goede voorbeelden landelijk presenteren?

Wapenwetgeving maakt het scholen lastig Afpakken van een afgevijlde schroevendraaier gaat niet zo maar, ook niet wanneer een leerling daar anderen mee bedreigd heeft.
De huidige wetgeving inzake wapens en munitie is ingewikkeld en in de praktijk niet eenvoudig toe te passen. Met name waar het gaat om welke wapens toegestaan en welke wapens verboden zijn. Bij wapenbezit op school gaat het vooral om steekwapens. Sommige steekwapens van een bepaalde lengte en bepaalde uitvoering zijn volgens de wet verboden, andere toegestaan. Daarnaast is er de regel dat sommige voorwerpen die "naar aard en omstandigheden" als wapen gebruikt (kunnen) worden ook niet toegestaan zijn. In Rotterdam is men met het OM overeengekomen dat, wanneer scholen in hun schoolreglementen of leerlingenstatuten bepaalde voorwerpen verbieden (het gaat vooral om zakmessen en andere steekvoorwerpen), het OM dit verbod van de school interpreteert als de in de wet bedoelde "aard en omstandigheden". Het komt er dus op neer dat door het schoolverbod een ongewenst voorwerp een verboden wapen in de zin der wet kan worden. Het CDA pleit ervoor om deze interpretatie van de wapenwetgeving een stevige wettelijke basis te geven. Dit beperkt de onzekerheid die de huidige afspraken omgeven en maakt landelijke toepassing mogelijk. Zijn er al eerste resultaten te melden van de Rotterdamse campagne: "Op onze school zijn alle wapens verboden"? Mij is bekend dat het in Rotterdam gemaakte voorlichtingsmateriaal door verschillende scholen en korpsen buiten Rotterdam zijn opgevraagd. Is het mogelijk ook dit voorbeeld landelijk te presenteren, bijvoorbeeld met inzet van Postbus 51 middelen?

Tot slot:
Integraal beleid wordt op lokaal niveau voortvarend vorm gegeven maar hier in Den Haag is het een graag en veel gebruikt politiek toverwoord. Het lijkt te betekenen dat we van project naar project hollen zonder dat we echt weten wie waar voor verwantwoordelijk wordt gehouden. Bij urgente problemen zoals geweld op scholen mogen we niet blijven steken in de opmerking dat "er aan gewerkt wordt". Integraal beleid moet ook slagvaardig beleid zijn en snel oplossingen kunnen bieden. Het CDA verwacht dan ook dat deze bewindslieden in dit overleg aangeven tot welke concrete acties zij zullen komen.

Kamerlid: Clémence Ross-van Dorp

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie