Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Evolutietheorie zonnestelsel op de helling

Datum nieuwsfeit: 06-10-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Universiteit van Amsterdam

Evolutietheorie zonnestelsel op de helling

Persbericht 6 oktober 1999

Promovendus Frank Molster van de Universiteit van Amsterdam heeft samen met collega's uit Nederland en België aangetoond dat in de stofschijven rondom stervende sterren volop fijn steengruis aanwezig is voor de vorming van planeten. Het is een grote verrassing dat dit steengruis, gekristalliseerde silicaten waaruit bijvoorbeeld ook een groot deel van de mantel van onze aarde bestaat, ook bij deze koele oude sterren voorkomt. De theorie dat gekristalliseerde silicaten alleen ontstaan in de binnenste laag van stofschijven van jonge hete sterren, waarop ook de vorming van ons zonnestelsel gebaseerd is, komt nu op de tocht te staan.

Vorige week nog publiceerden Nederlandse astronomen in het weekblad "Nature" de ontdekking van een aantal sterren met een schijf waarin zich planeten zouden bevinden. Terwijl hun waarnemingen gericht waren op jonge hete sterren, onderzochten Frank Molster en zijn collega's juist betrekkelijk koele sterren die aan het einde van hun levensfase zijn gekomen, de rode reuzen. Daarbij maakten zij gebruik van een korte-golf-spectrometer aan boord van de Infrared Space Observatory (ISO) satelliet. De opmerkelijke vondst van grote hoeveelheden gekristalliseerde silicaten in stofschijven rondom deze oude reuzen geeft aan dat in de laatste levensfase van deze sterren ook planeten gevormd kunnen worden. Bovendien blijkt hieruit dat de kristallisatie niet door de hitte van de ster zelf kan zijn ontstaan. De aanwezigheid van kristallijne silicaten in ons eigen zonnestelsel werd tot op heden verklaard door aan te nemen dat deeltjes in de stofschijf door turbulentie en vermenging dicht in de buurt van de hete zon zijn geweest. Een groot probleem bij deze theorie is, dat ook kometen gekristalliseerde silicaten bevatten. Kometen zijn ijskoude ballen van stof en ijs, die op zeer grote afstand van onze zon hun baantjes trekken.
De vondst van fijn steengruis bij oude koele sterren werpt nu een nieuw licht op de ontstaansgeschiedenis van ons eigen zonnestelsel. Temeer omdat de spectra van stofschijven rond koele rode reuzen, jonge hete sterren en van kometen in ons eigen zonnestelsel een grote gelijkenis vertonen. Dit doet vermoeden dat het hier om dezelfde soort processen gaat. Blijkbaar is niet de hitte van een ster maar een ander mechanisme verantwoordelijk voor de kristallisaties. Het is nog niet bekend welk mechanisme dat precies kan zijn. Botsingen tussen de deeltjes, schokgolven, elektrische ontladingen in de stofschijf of een krachtige sterrenwind zijn potentiële kandidaten.

Mogelijk is er binnen en paar jaar een antwoord. In het voorjaar heeft de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) een overeenkomst met de European Southern Observatory (ESO) getekend voor de bouw van een interferrometer (MIDI), waarbij het licht van twee van de vier 8-metertelescopen van de Very Large Telescope wordt gecombineerd. MIDI is bij uitstek geschikt om details in stofschijven rond sterren waar te nemen, iets wat tot nu toe niet mogelijk is. Wellicht kan uit deze gegevens straks verklaard worden hoe ons eigen zonnestelsel is gevormd.

Noot voor redacties

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie