Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Toespraak Zalm bij opening Joods Educatief Centrum Crescas

Datum nieuwsfeit: 10-10-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Ministerie van Financien

Titel: Toespraak minister G. Zalm bij opening Joods Educatief Centrum Crescas

Speech ter gelegenheid van de opening van het Joods Educatief Centrum Crescas, uitgesproken door de Minister van Financiën, de heer drs. G. Zalm, op zondag 10 oktober 1999 in de Universiteit van Amsterdam

Dames en heren,

Ook vandaag bevinden wij ons binnen de muren van een pand met een lange geschiedenis. Niet in de eerste plaats omdat het dateert uit vroeger tijden, maar meer om wat het herbergt: handschriften uit de 13de eeuw, werken uit de 15de eeuw, gravures en fotos, archieven van rabbijnen, van joodse gemeenschappen en het Rosenthaliana-archief. De basis van deze Bibliotheca Rosenthaliana werd gelegd door Leeser Rosenthal, die de grootste particuliere bibliotheek in het Duitsland van zijn tijd bezat op het gebied van judaïca en hebraïca. Zijn erfgenamen wilden dat de collectie bij elkaar bleef en boden deze onder die voorwaarde in 1880 aan de toenmalige Stadsbibliotheek van Amsterdam aan. En nu is de Bibliotheca Rosenthaliana een van de belangrijkste in Europa.

Schatbewaarder van de joodse wetenschap. Erfenis van een lange traditie en bewaard voor de toekomst. En met een duidelijk doel. Wat zegt de geschiedenis ons vandaag nog? De geschiedenis leert ons over vroeger, over gewoonten en gebruiken, cultuur en tradities. Geschiedenis is niet alleen maar stoffig verleden, goed om in een bibliotheek op te slaan, papieren wijsheid die haar functie voor de toekomst verloren heeft. Nee, de geschiedenis leert ons onze achtergrond te begrijpen. Kennis van het verleden om te gebruiken met het oog op de toekomst.

De 14de eeuw was een ingrijpende periode in Europa. Een periode waarin ziekten woedden en een burgeroorlog uitbrak. In het zuiden begonnen pogroms, die zich in korte tijd over grote delen van Spanje uitbreidden. Duizenden vonden de dood, waaronder ook de zoon van Don Chasdai (spreek uit: Gesdai) Crescas, rabbijn van Saragossa, hoveling en adviseur van koning Juan de Eerste van Aragon. In een brief aan de joden van Avignon beschrijft Crescas de vervolgingen. Een gedenkwaardige brief en een indrukwekkend persoon. Want Crescas richt zich op de toekomst en zal zich de rest van zijn leven blijven inzetten voor het herstel van de joodse gemeenschap in zijn vaderland. Toekomstgericht, dat was Crescas. Hij schreef met zijn brief geschiedenis.

Kennis van de geschiedenis van een land, een volk is nodig om te kunnen begrijpen hoe we zijn zoals we zijn. Daarom is het zo belangrijk dat we weten wat onze geschiedenis is en die ook doorvertellen. Want als we niets meer weten over onze wortels, over het ontstaan van onze cultuur en onze tradities, dan kunnen we geen geschiedenis schrijven, geen boodschap overbrengen. We moeten voorkomen dat de geschiedenis voorgoed verleden tijd wordt, ondergaat in de ontwikkelingen van deze tijd en daarmee haar waarde verliest.

Het Joods Educatief Centrum dat ik straks mag openen, vervult tegen deze achtergrond een heel belangrijke functie. De joodse gemeenschap in Nederland telt op dit moment ongeveer dertigduizend personen. Velen van de vooroorlogse joodse deskundigen hebben de Sjoa niet overleefd, de overlevenden zijn inmiddels oud. De generatie joden die kind waren kort voor of tijdens de bezetting van Nederland, hebben vaak geen of nauwelijks joodse opvoeding gehad. Ook hebben veel joodse Nederlanders hun toekomst in Israël gezocht.

De belangstelling voor de joodse religie en cultuur neemt de laatste jaren toe, met name bij de vele joden die niet bij een kerkgenootschap zijn aangesloten. De heer Al en mevrouw Dessaur zijn, samen met anderen, gaan nadenken hoe zij aan deze belangstelling concreet tegemoet konden komen. Dit leidde tot het initiatief om een joods educatief centrum te gaan opzetten.

Vervolgens zijn de heer Al en mevrouw Dessaur aan het werk gegaan om de plannen hiertoe inhoudelijk uit te werken. Al in april 1998 hadden zij een gedegen uitgewerkt meerjarenplan. Hierbij is ook facilitaire hulp verleend door het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum, in overleg met het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen.

Graag wil ik mijn waardering uitspreken voor iedereen die bij de voorbereiding betrokken is geweest.

Oorspronkelijk was de verwachting dat het Joods Educatief Centrum al per 1 januari 1999 operationeel zou kunnen zijn. Dat bleek te optimistisch. Maar nu is het dan zo ver en reeds in november zal de eerste cursus van start gaan.

Wat mij in de gesprekken over het oprichten van een Joods Educatief Centrum aansprak, was het feit dat het centrum een laagdrempelig karakter zou hebben en zou openstaan voor al dan niet tot enig kerkgenootschap behorende joden en voor niet-joodse instellingen en organisaties, zowel kerkelijk als niet kerkelijk. Dat is een vrij unieke opzet.

Een centrum met een dergelijk karakter is naar mijn mening zo belangrijk omdat de algemene joodse cultuurtraditie op deze manier voor een breed publiek inzichtelijk kan worden gemaakt. Zo kunnen verschillende onderwijssectoren gebruik maken van de diensten van Crescas. En dat is belangrijk, zowel voor het vergroten van de kennis over en het begrip voor de joodse cultuur onder joden zelf als onder de mensen met een ander geloof of zelfs los van welk geloof dan ook. Weliswaar zal Crescas zich de eerste jaren vooral richten op de overdracht van joodse kennis op de eigen gemeenschap, maar over enkele jaren zal die overdracht ook gericht zijn op de maatschappij als geheel. Ik heb begrepen dat het de bedoeling is door het hele land cursussen te gaan geven. Zo blijft de belangrijke functie van Crescas niet beperkt tot Amsterdam en omgeving, maar wordt een veel breder bereik gerealiseerd.

De activiteiten van Crescas zullen niet alleen bestaan uit het verzorgen van cursussen die gericht zijn op het bijbrengen en verbreden van kennis, maar ook op dienstverlening, advies en op ontwikkelingen in het onderwijs. Waar mogelijk zal daarnaast ook worden aangesloten bij al bestaande educatieve projecten. Een dergelijke brede toegankelijkheid van de joodse cultuur en geschiedenis komt, naar mijn overtuiging, onze samenleving als geheel ten goede.

Het koesteren van tradities, van waarden, van cultuur. Ik heb al benadrukt hoe belangrijk dat is. Om te leren van het verleden, maar ook met het oog op de toekomst. Het doorgeven van tradities aan jonge mensen, die ook willen weten waar hun wortels liggen en hun weg nog moeten vinden. De geschiedenis gaat door. Lijnen van het verleden naar de toekomst.

Ook Crescas zette zich in voor het herstel van de joodse gemeenschap. Hij ontwikkelde een systeem dat erop gericht was het jodendom te bewaren door het van binnenuit te versterken en het een eigen identiteit te geven, in open, maar kritische dialoog met de omringende wereld. Eeuwen geleden ontwikkeld, maar meer dan ooit van deze tijd.

Ik hoop dat wat Crescas eens voor ogen had, ook in het naar hem genoemde Joods Educatief Centrum waarheid mag worden.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie