Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Bijdrage Duijkers (PvdA) debat begroting Binnenlandse Zaken

Datum nieuwsfeit: 13-10-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

Den Haag, 13 oktober 1999

BIJDRAGE VAN DESIREE DUIJKERS (PVDA) AAN HET PLENAIRE DEBAT OVER DE BEGROTING BINNENLANDSE ZAKEN 2000
AGENDA VOOR DE 21ste EEUW

INVESTEREN IN KWALITEIT
De overheid loopt steeds meer aan tegen de grenzen van bestuurskundige concepten en organisatiemodellen. Het decentraliseren van bevoegdheden en het concept van íntegraal management heeft zijn keerzijde. De rol van de ambtenaar verandert. De vroegere ambtenaar was sterk op gericht wet- en regelgeving. De gedecentraliseerde bevoegdheid wordt meer en meer gebruikt voor het afwegen van persoonlijk risico's. De ambtenaar van vandaag is deskundig op zijn vakgebied, maar is het zicht kwijt op de oorspronkelijke mores van zijn beroep. In beslag genomen door interne discussies vervaagt de oriëntatie op het politiek proces of de ontwikkelingen in de samenleving. En onbekend maakt onbemind zoals wij weten. Ieder van ons kan voorbeelden noemen van de risico's die de bezuinigingen op de collectieve sector met zich mee brachten. Nu aan het eind van deze eeuw er een herleving is van de economie, is er reden temeer om te investeren in de kwaliteit van de overheid en in het werk van die overheid. Een overheid kan bedrijfsmatig werken maar heeft een andere rol, taak en verantwoordelijkheid dan een bedrijf. Ik zou haast zeggen tijd voor emancipatie en herwaardering van de overheid.
VERANTWOORDING EN TOEZICHTEN TOEZICHT
Het debat over ministeriële verantwoordelijkheid komt op een ander moment aan de orde in de Kamer. Ik wil een schot voor de boeg geven met iets te zeggen over de ambtelijke kant van de discussie. Na het decentraliseren van bevoegdheden werden woorden als sturen of controle taboes. Verantwoording afleggen werd nauwelijks of niet georganiseerd. Met een politieke opdracht tot efficiency is de werkwijze en de informatie voorziening geplaatst binnen een cyclus van 'planning and control'. De operatie van 'beleidsbegroting tot beleidsverantwoording' zal ook op de beleidsinhoudelijke terreinen leiden tot verbetering van de P&C-cyclus. De minister geeft aan dat het informatiemanagement veel aandacht zal krijgen. Kan de minister concreet aangeven waar die aandacht toe moet leiden en wat voor maatregelen hij voornemens is te nemen? Kan de minister aangeven of hij de analyse over het afleggen van verantwoording door ambtenaren kan delen? In het kader van het interdepartementaal beleidsonderzoek over personele en organisatorische aangelegenheden ontstaat een proces van benchmarking van managementaspecten van de rijksoverheid. Ongetwijfeld zal er een zeer divers beeld ontstaan. Is de minister voornemens om uitgangspunten voor besturing en toezicht en dus ook personeel en organisatie binnen de Rijksdienst meer te gaan coördineren? Of mag elke minister zijn eigen organisatiegoeroe houden?
DE PROFESSIONELE AMBTENAAR
Het beeld over de ambtenaar wordt sterk bepaald door vooroordelen. En het kenmerk van vooroordelen zijn dat ze zelden positief zijn. Typisch is wel dat deze vooroordelen verouderd zijn. Wellicht dat de ondernemende ambtenaar, die denkt te kunnen werken als zelfstandig ondernemer op risico van de gemeenschap aanleiding is tot nieuwe grappen en grollen, maar voor het zover is lijken mij andere maatregelen eerst gewenst. Op het moment dat de werknemer zijn kennis en kunde laat 'inkopen' door een werkgever ontstaat er een ruilhandel van kennis en kunde en tijd voor meer kennis en kunde en een pakket aan arbeidsvoorwaarden. De eisen vanuit het vak kunnen niet altijd synchroon lopen met die van de organisatie. De overheid kent haar eisen in de rechtstatelijkheid van haar grondslag. En politici moeten dan ook nadenken over wat zij redelijkerwijs kunnen vragen en dus kunnen aanbieden aan een ambtenaar in 2000. De PvdA is van mening dat met erkenning van de diversiteit binnen de overheid het zinvol en nuttig is om in overleg met de werknemersorganisaties een beroepscode voor ambtenaren te ontwikkelen. De PvdA ziet graag een voorstel van de minister tegemoet om in de Ambtenarenwet bepalingen op te nemen die vastleggen wat onder een behoorlijke overheidswerkgever en ambtenaar moeten worden verstaan. Is de minister bereid dergelijke voorstellen uit te werken? De minister zelf oppert een aantal voorstellen om het debat over professionaliteit op gang te brengen. Leiden deze voorstellen tot een nationale of slechts een rijksbrede aanpak? Ontvangt de Kamer nog een uitgewerkt Plan van Aanpak? De minister kiest voor een top down strategie bij de implementatie. Met dank aan mijn leermeester Rob Hajer zou ik de minister het volgende willen vragen: waarom kiest u niet voor een meer democratische aanpak? De cultuuromslag kan tegelijkertijd vertaald worden naar de diverse lagen in de organisatie en de invoering loopt daar synchroon aan. De minister doet tevens een aantal voorstellen om de professionaliteit aan de top van ambtelijke organisaties te stimuleren door te investeren in de Algemene Bestuursdienst. Nu is het principe besluit over de ABD in te voeren vanaf ongeveer schaal 12 al begin jaren negentig genomen. De PvdA staat positief tegenover de uitbreiding van de ABD met schaal 16 en 15. Waarom moet dit echter allemaal zo langzaam gaan? Op welke termijn wordt schaal 15 concreet erbij betrokken? Wat voor maatregelen denkt de minister te nemen om de interdepartementale mobiliteit te bevorderen?
INTEGRITEIT
Bij de discussie over integere ambtenaar spelen behalve de ontwikkelingen over de beroepscode ook een aantal andere zaken. De deelname van ambtenaren aan een maatschappelijk debat over een thema waar zij beroepshalve bij betrokken zijn kan tot ongewenste effecten leiden. Je kunt de vraag stellen in hoeverre de kennis en kunde die een ambtenaar heeft eigendom zijn van zijn werkgever. De werkgever, in dit geval de overheidswerkgever zou dus paal en perk kunnen stellen aan het verspreiden van die wetenschap en inzichten. De vraag is hoe zich een dergelijke stelling verhoudt met de openheid aan informatie-uitwisseling in de samenleving en de mondigheid van de ambtenaar als burger. De minister blijft verantwoordelijk voor uitspraken van ambtenaren gedurende hun dienstverband. Van ambtenaren mag worden verwacht dat zij loyaal zijn en dat zij het primaat van de politiek erkennen. Kan de minister deze uitgangspunten onderschrijven? Is de minister bereid een notitie aan de Kamer te sturen, aan de hand waarvan de politiek haar verantwoordelijkheid kan nemen en de kaders stelt?
De PvdA staat positief tegenover de voorstellen van de minister om het zogenaamde klokkenluiden te regisseren. De invulling van de voorstellen roepen wel zeer kritische vragen op. Voor de particuliere sector als geheel en ongeacht de sector, zijn eensluidende wetten van toepassing. Waarom kiest de minister er niet voor om de rechtsbescherming van de ambtelijke 'klokkenluider' vast te leggen in de Ambtenarenwet? Tenslotte geldt die voor alle ambtenaren. Een geschillencommissie die samengesteld is uit meerdere deskundige leden, die onafhankelijk hun werk kunnen doen is een eerste stap naar de ontwikkeling van een onafhankelijk meldpunt voor ambtenaren. Het grote bezwaar van de PvdA-fractie is dat in dit voorstel er onvoldoende afstand is naar de minister. Die is immers in de interne procedure al aan zet geweest. Het is uit respect voor de ambtenaar en ook voor het gezag van de commissie van belang dat het niet kirren bij de Commissie Integriteit Rijksoverheid wordt, of wel kirren bij het KIR. De minister wordt uitgenodigd om te reageren op de zienswijze van de PvdA in dezen. Wij nodigen hem uit met voorstellen te komen die niet een alleen een onafhankelijke werkwijze garanderen maar ook de onafhankelijkheid van het instituut waarborgen.
INVESTEREN IN KWALITEITIN KWALITEIT
Zoals ik in het begin al zei, staat voor de PvdA het investeren in kwaliteit hoog op de agenda voor de 21ste eeuw. Als laatste thema stel ik hierbij de overheid en haar interne en externe arbeidsmarkt aan de orde. De overheid slaagt er als werkgever nog onvoldoende in om haar personeelsbestand een afspiegeling van de verschillende bevolkingsgroepen in de maatschappij te laten zijn. En als variant op 'groenteman, maak er wat van'zou ik willen zeggen 'Peper, scoor geen zeper'! Met andere woorden is de minister bereid om kwaliteit audits plaats te laten vinden op personele procedures, zodat transparant wordt waarom de resultaten achter blijven bij de streefcijfers en de prognoses? Het probleem van de overheid is dat zij extern moet concurreren op de arbeidsmarkt. In het bijzonder waar het gaat om hbo- en academisch geschoolden. Opvallend is dat de minister voorstelt om arbeidskrachten uit het buitenland te halen? Op welke terreinen voorziet de minister knelpunten? Vandaag de dag is het voor sommige sectoren binnen de overheid al moeilijk om mensen te werven. Bijvoorbeeld bij het gevangeniswezen dreigen er ernstige problemen. Uit de rapportage arbeidsmarkt 2000 blijkt dat de overheid achter blijft door de hoge werkdruk maar ook door zaken als loopbaanbegeleiding en blijvend interessant werk, die nog niet aan de eisen van deze tijd voldoen. Welke concrete doelstellingen ziet de minister voor zichzelf? Waar zijn op korte of lange termijn specifieke problemen te verwachten? Hoe denkt de minister die te gaan oplossen? Zoals gezegd, de PvdA heeft haar agenda van de 21ste eeuw ingevuld en investeren in kwaliteit staat hoog op de agenda. Wij gaan er vanuit dat de minster daar aan mee wil werken.

4

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie