Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Gebruiksaanwijzingen en handleidingen moeten beter

Datum nieuwsfeit: 22-10-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

Katholieke Universiteit Nijmegen

Bron: Dienst Communicatiezaken, tel. (024) 361 22 30 Aanmaakdatum: 18 oktober 1999

Dienst Communicatie

PERS & VOORLICHTING Persbericht

EMBARGO TOT VRIJDAG 22 OKTOBER, 15.45 UUR

Hoogleraar Carel Jansen bespreekt problemen rond tekstontwerpen GEBRUIKSAANWIJZINGEN EN HANDLEIDINGEN MOETEN BETER

In Gelderland hebben we het onlangs weer mogen meemaken: de paniek die toeslaat wanneer de kabelexploitant de kanaalindeling wijzigt en de tv-stations opnieuw geprogrammeerd moeten worden. TV's en videorecorders worden altijd voorzien van een handleiding, maar die is niet altijd even goed leesbaar. Instructieve teksten als handleidingen, gebruiksaanwijzigingen, toelichtingen bij formulieren, behoren tot de meest voorkomende tekstsoorten die lezers onder ogen krijgen. Tegelijkertijd zijn ze ook het meest problematisch. Voortdurend blijkt dat het erg lastig is de instructies en aanwijzingen af te stemmen op voorkennis, vaardigheden en vooral behoeften van de gebruikers, zo blijkt uit de oratie van prof. dr. C.J.M. Jansen, hoogleraar Bedrijfscommunicatie Letteren aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.

Opvallend is ook de gebrekkige aandacht in literatuur voor praktisch toepasbare kennis op het gebied van interculturele zakelijke communicatie. Weliswaar wordt ingegaan op de problematiek van de afstemming op een internationaal en multicultureel publiek, maar de wijze waarop het thema aan bod komt en de fundering daarvan zijn onvoldoende, aldus prof. Jansen in zijn inaugurele rede Zo werkt dat, het ontwerp van instructieve teksten, uit te spreken op vrijdag 22 oktober 1999.

Betere instructies geven tevredener klanten

Lezers van instructieve teksten willen weten hoe ze een concrete taak moeten uitvoeren. Schrijvers van die teksten hebben dat vaak te weinig voor ogen. Ze tonen vaak de neiging te schrijven vanuit het perspectief van de organisatie of opdrachtgever. Onderzoek toont aan dat de lezers bij teksten vanuit een degelijk perspectief een vertaalslag moeten maken naar informatie die voor hun eigen situatie relevantie zou kunnen hebben. Voor de communicatie tussen producent en consument kan dat schadelijk zijn. Voorbeelden van dergelijke vertaalslagen zijn:

* "Oh, dus als ik zou verhuizen naar gebied A, zou ik geen recht meer hebben op regeling B",
of:

* "Als ik het goed begrijp, heb ik dus alleen recht op bedrag C, als mijn inkomen lager is dan bedrag D".

De schrijver moet voorkomen dat de lezer dergelijke vertaalslagen moet uitvoeren. Dat vermindert tijd en cognitieve inspanning en, belangrijker, het verkleint ook de kans op interpretatiefouten. Volgens Jansen zijn veel organisaties die complexe producten ontwikkelen er nog onvoldoende van overtuigd dat betere instructieve documenten de organisatie zelf aanzienlijke voordelen opleveren. En wetenschappelijk onderzoek kan een belangrijke rol spelen bij de kwaliteitsverbetering van deze teksten, door zich te richten op empirisch beproefde oplossingsmethoden voor probleemcategorieën.

Interculturele aspecten

Onder de noemer van Document Design Studies is er de laatste jaren, vooral in de Verenigde Staten en in Nederland, veel onderzoek gedaan naar mogelijkheden om de kwaliteit van instructieve teksten te verbeteren. Een duidelijke lacune betreft de interculturele aspecten van dit soort communicatie. De adviezen die in de literatuur te vinden zijn voor schrijvers die zich specifiek op lezers met een bepaalde culturele achtergrond willen richten, blijken niet of nauwelijks gefundeerd te zijn in serieus empirisch onderzoek. Bij de afdeling Bedrijfscommunicatie van de Nijmeegse letterenfaculteit is onlangs het project Interculturele aspecten van tekstontwerp (ICATO) van start gegaan, waarin juist de interculturele aspecten van tekstontwerp centraal staan. De aandacht gaat daarbij niet alleen uit naar instructieve teksten, maar ook naar persuasieve, op overtuigen gerichte documenten. In deze inaugurele rede zal een aantal actuele onderzoeksthema's rond instructieve teksten worden belicht, en zal speciale aandacht worden besteed aan de plannen rond het Nijmeegse ICATO-project.

Nadere informatie

* Titel: Zo werkt dat. Het ontwerp van instructieve teksten; oratie door prof. dr. C.J.M. Jansen

* Datum: vrijdag 22 oktober 1999

* Tijd: 15.45 uur

* Plaats: Aula/Congresgebouw, Comeniuslaan 2, Nijmegen

Personalia

Carel Jansen (1952) promoveerde in 1989 aan de Universiteit Utrecht op het proefschrift 'Taalverkeersproblemen tussen overheid en burger'. Van 1989 tot 1998 was hij in Utrecht werkzaam als universitair hoofddocent Communicatiekunde aan de Faculteit der Letteren. Daarnaast was hij van 1993-1998 deeltijdhoogleraar taal en techniek aan de TU Eindhoven. Vanaf september 1998 is prof. Jansen als hoogleraar Bedrijfscommunicatie Letteren verbonden aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Momenteel is hij onder meer lid van de Editorial Board van 'Journal of Technical Writing and Communication' en het Taaladviesoverleg van de Nederlandse Taalunie. Prof. Jansen heeft ruime - veelal praktijkgestuurde - onderzoekservaring op het gebied van communicatie-onderzoek.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie