Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Bijdrage Rob Oudkerk (PvdA) debat begroting volksgezondheid

Datum nieuwsfeit: 27-10-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

Den Haag, 27 oktober 1999

BIJDRAGE VAN ROB OUDKERK (PVDA) AAN HET PLENAIRE DEBAT OVER DE BEGROTING 2000 VOLKSGEZONDHEID

De PvdA stelt drie zaken centraal tijdens deze begrotingsbehandeling:
- het arbeidsmarktbeleid,

- de vergrijzing en

- Europa.
Alvorens daar op in te gaan eerst kort enkele actuele punten.

1.
Tien chirurgen zijn in Nederland besmet met het hepatitis B-virus. Terecht zegt de minister dat deze tien hun snijdende vak niet meer mogen uitoefenen en terecht zegt ze dat hulpverleners die met bloed in aanraking komen van patiënten zich moeten laten controleren en (verplicht?) gevaccineerd moeten worden, conform europese adviezen. Een verplichting opleggen kan ons insziens niet. Wel kan je de vergunningen er aan verbinden. En kunnen werkgevers gestimuleerd worden om vaccinatie aan te bieden cq te betalen. Het gaat niet alleen om chirurgen. Denk ook aan politie, aan schoonheidsspecialisten en vooral ook aan piercers/brandmerkers/tatoeerders en wat dies meer zij die dagelijks bij jongeren duizenden ringen/staven etc. aanbrengen. Altijd schuilt daar het gevaar van overbrengen van microorganismen (hepatitis/aids etc). In Amsterdam hebben B&W verordeningen opgesteld waar een piercer aan moet voldoen qua hygiene/vaccinaties etc. Gezien de reeele gevaren (meer dan bij chirurgen) op hepatitis/aids lijkt landelijke implementatie van deze verordeningen een absolute noodzaak. Dat aan gemeentes over laten duurt te lang en gezien de reele gevaren stellen wij landelijke richtlijnen en vergunningen voor, gebnaseerd op het amsterdamse model. Graag horen wij het standpunt van de minister en hoe zij dit juridisch vorm wil geven.

2.
Vorig jaar heeft de PvdA naar aanleiding van mensen die cocainebolletjes doorslikken de houdbaarheid van het medisch beroepsgeheim als 100% vaststaande regel aan de orde gesteld. Zwijgplicht is het recht van de patiënt, maar hoe te handelen als je daarmee een derde in reeel gevaar brengt. Er is toen in de media vrij veel diskussie ontstaan (moet je als dokter als je weet dat iemand AIDS heeft en onbeschermd vrijt de zwijgplicht handhaven; moet je als dokter als je weet dat iemand een ander gaat vermoorden je zwijgplicht handhaven: hoe moet dat bij structurele mishandeling etc.) maar de artsenorganisatie hield voet bij stuk: zwijgplicht is zwijgplicht. Groot was de verbazing van de artsenorganisatie die toch maar een enquete hield onder haar leden dat artsen in sommige gevallen van die zwijgplicht een spreekrecht willen maken. Bijvoorbeeld bij kindermishandeling, AIDS, ernstige erfelijke ziektes, ernstige misdaad of moordplannen. Het lijkt mij winst dat de artsenorganisatie nu zelf de kat de bel aan bindt. De PvdA voelt wel voor een wettelijke bescherming voor het spreken ipv het zwijgen, met behoud van het grote goed dat die zwijgplicht nou eenmaal in zich heeft. Moeilijke materie, maar wel een politiek debat waard. Het kabinet wordt om een standpunt gevraagd en een voorstel hoe deze diskussie zodanig gestructureerd kan worden dat een norm voor veiligheid kan worden vastgesteld. Los daarvan zegt 65% van de dokters dat er een meldingsplicht van kindermishandeling zou moeten komen. De PvdA denkt aan een wettelijk meldingsrecht. Wij vragen daar een kabinetsstandpunt over.

3.
De premies voor de particuliere premies zouden met maar liefst ruim 10% moeten stijgen, zegt de koepel van verzekeraars. De PvdA betwijfelt dat, maar afgezien daarvan mag de koepel van zorgverzekeraars van de NMA geen premieadviezen geven en is die ruim 10% drie procent hoger dan waar het kabinet bij de begroting van uitging (koopkracht!). Het valt op dat verzekeraars jaarlijks hun hogere premies vergezeld laten gaan van de mededeling dat het met de geneesmiddelen weer uit de hand is gelopen. De PvdA wil het kabinet vragen Zorgverzekeraars Nederland te vragen een zeer specifieke onderbouwing van die premieverhoging te geven en via het kabinet de NMA te vragen of hier sprake is van het negeren van concurrentievoorschriften.

4.
Jaarlijks sterven 700.000 dieren in (dikwijls onnodige) experimenten. Bij de behandeling van de wet op de dierproeven heeft de Kamer kamerbreed aangedrongen op ontwikkeling van alternatieven. De minister heeft het budget hiervoor met 1 miljoen verminderd. Dat dient naar onze mening gerepareerd.


* ARBEIDSMARKTBELEID nu als investering om tweedeling later tegen te gaan De meningen verschillen over de problemen van de zogenaamde dubbele vergrijzing die ons te wachten staat. Dubbel omdat er in het jaar 2030 niet alleen veel meer ouderen zullen zijn (25% tegen 12% nu), maar ook omdat mensen ook nog eens veel ouder zullen worden. Als je bedenkt dat de grootste zorgproblemen ook nu al ontstaan na het 75ste levensjaar (lees ook: de hoge kosten) is het voorstelbaar dat binnen een decennium onoplosbare problemen zullen ontstaan. Klopt die mythe? Het CPB en de SER hebben onlangs een deel van die mythe ontzenuwd. Het CPB zegt dat het met de stijging van de collectieve lasten wel mee zal vallen. Per jaar moet er zo'n dikke 3% geld bij (let op plannen Melkert zorguitgaven koppelen aan een norm). Maar, beweert het CPB, de staatsschuld en dus de rentelasten worden lager, de uitgaven aan sociale zekerheid en openbaar bestuur lopen ook fors terug en van al dat uitgespaarde geld is veel collectief te betalen. De SER doet daar nog een schepje bovenop: dankzij een verbetering van veel aanvullende pensioenen en arbeidsparticipatie van ouderen zijn de problemen voor een groot deel te tekkelen. Geen problemen dus? Wis en waarachtig wel. De PvdA brengt nog dit parlementaire jaar een nota uit waarin zowel de financiele consequenties, als de consequenties voor wonen, zorg en arbeidsparticipatie van door ons gewenst beleid worden voorzien. Er is nu wel een probleem. Dat laat zich niet zo makkelijk in twee woorden wegzetten, nl in wachtlijsten en werkdruk. Het probleem is dat de legitimatie van ons zo veel geroemde gezondheidszorgsysteem op de tocht staat. En dat is een gevaar dat per se bezworen moet worden. We moeten binnen (zeer) korte tijd zorgen dat ons gezondheidszorgsysteem weer aantrekkelijk wordt. Aantrekkelijk betekent ten eerste dat iedereen die premies betaalt ook weet dat hij of zij de zorg krijgt die nodig is. Ten tweede dat de zorg een aantrekkelijke sektor blijft (wordt) om in te werken. Maar als de wachtlijsten blijven bestaan, zal een groot deel van de bevolking die de welvaart goed in de portemonnee heeft verankerd zijn zorgheil ergens anders gaan zoeken. Met luchtbruggen naar het buitenland tot prive ingeschakelde zorg. Als de werkdruk zo hoog blijft en het ziekteverzuim zo groot zullen werkers naar andere werkkringen uitkijken. Sterker: als ons huidige systeem zijn legitimiteit verliest door niet te bieden waar mensen voor betalen en geen arbeidssatisfactie creert krijgen we de tweedeling vanzelf. De inhaalslag nu is voor de PvdA juist ook investeren voor later. Dat vraagt investeringen en creativiteit op korte termijn. Wat doet nu het kabinet? Redelijk wat geld voor wachtlijsten en werkdruk, maar het 'meer' dat nodig is, de sense of urgency, lijkt soms wat te worden weggepraat. Zondag nog in Buitenhof, gisteren nog in een brief aan de Tweede Kamer over arbeidsmarkt en werkgelegenheid. Met een ziekteverzuim van 7,5%, met 110.000 mensen extra per jaar die nodig zijn, met hoge uitstroom, hoge burn out onder huisartsen, specialisten, verplegers en verzorgers is het toekomstperspectief somber en dreigend. In 2002 een tekort van 34.000 verplegers (via een andere benadering teruggebracht naar 28.000), een tekort van 500 huisartsen; het stemt niet vrolijk. De Inspectie luidde op het terrein van de arbeidsmarkt in haar jaarrapportage 1998 itt het kabinet al echt de noodklok. De demotivatie groeit bij werkers. Hoe komt dat? Volgens ons niet in de laatste plaats omdat de mensen in de zorg niet weten waar ze aan toe zijn. Dan weer dit, dan weer dat. Onrust bij zorgaanbieders over wat er nu weer boven hun hoofd hangt vertaalt zich in kwaliteitsverlies. Men twijfelt over wie welke verantwoordelijkheid heeft en welke bevoegdheid. Het beroep van verpleger maar ook van dokter is meer burocratisch geworden: een samenraapsel van administratieve handelingen kleurt hun dagen. Velen kunnen de reden waarom ze destijds voor het vak kozen niet terugvinden. Tijd en geld nemen meer en meer de plaats in van de behoefte van de patiënt, die indirect ook de behoefte van de zorgverlener is. Overheid, politiek & media hebben het over marktwerking, efficientie, fusies en regels, taskforces, indicatieorganen. Zorgvragers en zorgverleners herkennen zich hier niet in. Hun problemen gaan over de inhoud van de zorg. Volgens de PvdA gaat het om boter bij die vis. De speerpunten van het kabinet, t.w. ziekteverzuim, WAO, reïntegratie, betere instroom, behoud van zittend personeel,verbetering van de beeldvorming en versterking en verbreding van de infrastructuur - daar zijn we voor. Maar het hoe van die aanpak, daar gaat het om. Over de inhoud van dat jaarplan 2000 zal de minister ons in november informeren, maar wat er wat ons betreft in moet staan wil ik hier al zeggen. Juist vanwege het gevaar dat de legitimatie van het systeem onder druk staat.


* De Vereniging van Verplegers en Verzorgers pleit al jaren voor een 'beroepsinhoudelijke' aanpak: meer zeggenschap en een beter loopbaanperspectief en investeren in meer nieuwe functies die de zorg en/of de patiënt volgen.


* De instroomvergroting voor jonge mensen, met name in de onderste werklagen in de thuiszorg, is gebaat bij betere aanvangssalarissen.


* Terugkeer van praktijkbegeleiders in instellingen om uitstroom onder studenten te voorkomen.


* Investeren in kwantiteit en kwaliteit van stageplaatsen om mensen enthousiast te maken voor werk in de zorgsektor werkt beter dan een imagocampagne.


* Verhogen van herintreding heeft naar onze mening veel te maken met het bieden van opleidingen voor het werken binnen een wijkorganisatie, gekoppeld aan kinderopvang met 24uurscrèches. Werken in de zorg doe je nu eenmaal ook soms 's vonds of 's nachts, en dat is met jonge kinderen een probleem.


* Ondersteuning van beroepsverenigingen van verplegers en verzorgers betekent vooral dat deze beroepsgroepen meer betrokken worden bij de meerjarenafspraken,


* Wij pleiten voor verticale ketenvorming, d.w.z. instellingen en thuiszorg en wijkverpleging werken veel meer samen: aanbestedingsprocedures voor samenwerkende instellingen moeten worden ingezet.


* Grootste uitdaging is ziekteverzuimaanpak. Bij het debat over de arboconvenanten tussen werknemers, werkgevers en overheid heeft de PvdA de staatssecretaris van Sociale zaken en Werkgelegenheid gevraagd of een deel van de 160 miljoen gulden die daarvoor beschikbaar is met voorrang voor de zorgsektor kan worden gebruikt. Wij vinden dat zo'n convenant om het ziekteverzuim terug te dringen tussern werkgevers en overheid op z'n laatst komend voorjaar moet worden afgesloten. In het kader van die arboconvenanten is iedere gulden van de overheid twee piek omdat de werkgever meebetaald aan het mogelijk maken van het convenant. In dat convenant zou een bonus-malusregeling moeten worden opgenomen voor werkgevers die daadwerkelijk het arbeidsverzuim terugdringen. Het ijzer is nu heet, maar het kabinet te lauw. Hier is een gezamenlijke krachtsinspanning van het kabinet op zijn plaats.


* De PvdA heeft in de brief over de maatregelen om het personeelstekort in de zorg terug te dringen gelezen dat 85 miljoen gulden nog niet is gedekt. Die dekking moet wat ons betreft gezocht en reeds nu - dus niet bij de Voorjaarsnota- gevonden worden uit de 250 miljoen uitgavenreserve, waaraan de motie Melkert, ingediend tijdens de algemene politieke beschouwingen, ten grondslag ligt. Dat bedrag kan en moet worden gebruikt: nu investeren is legitimatie van ons systeem en zorg voor zieken overeind houden.


* Voor de gehandicaptensektor is nauwelijks geld vrijgemaakt voor werkdrukverlichting. Zelfs voor de gewone CAO stijging is er onvoldoende geld (1% tekort) Ook dat heeft weerslag op de motivatie en inzet van het personeel. Soms moeten mensen onnodig worden vastgebonden: er is wel geld voor duur bewakingspersoneel maar er is geen groepsleider te vinden. Natuurlijk helpt terugdringen van ziekteverzuim. Natuurlijk helpt het ook als er anders georganiseerd wordt. Maar er is ook eenvoudsigweg extra geld nodig. Voor goed personeelsbeleid en normale cao's in de gehandicaptensektor. Er is 36 miljoen gulden nodig en ook daarvan vindt de PvdA dat deze te financieren is uit de uitgavenreserves. Instellingen, ouderverenigingen en gehandicaptenraad willen de komende jaren zorgen dat gehandicapten niet meer apart staan in de samenleving maar er volop deel van uitmaken. Ernstig gehandicapten hoeven niet meer perse in grootschalige instituten te worden opgenomen. Met voldoende steun en begeleiding kunnen zij meedoen in de eigen buurt en gebruik maken van algemene voorzieningen. Het NIZW kwam begin dit jaar met een nota Leven in de locale samenleving waarin het idee Community Care is uitgewerkt. De staatssecretaris omarmt dat streven. Het wachten is nog op uitwerking. De PvdA-fractie stelt voor die uitwerking een zetje inde rug te geven. Instellingen moeten zich kunnen omvormen. Er liggen concrete plannen, maar geld ontbreekt om de aanloopkosten te kunnen financieren. De PvdA stelt voor een tijdelijk fonds Community Care in het leven te roepen waarop instellingen een beroep kunnen doen voor de aanloopkosten.


* Het gaat niet alleen om verpleging en verzorging. Het gaat ook om alphahulpen. Wij hechten aan druk op de ketel om de nota van het kabinet over de positie van de alphahulpen niet pas rond de jaarwisseling te krijgen, maar voordat de belastingplannen door de Kamer worden behandeld.


* Het gaat tenslotte ook om huisartsen. Wij vragen de minister hoe zij in haar meerjarenafspraken met dokters de demotivatie en burn-out bij huisartsen (sorry, de praktijk is vol, ik heb teveel taken etc.) en specialisten (ik werk tegenwoordig van 9 tot 5) van flankerend beleid wil voorzien om toenemende problemen aldaar te smoren. Wij komen daar bij het bespreken van de Zorgnota uitgebreid op terug. Nu al wil ik gezegd hebben dat de PvdA de opleidingscapaciteit voor huisartsen fors wil verruimen en de numerus fixus voor de artsenopleiding wil opheffen.


* VERGRIJZING en tweedeling
Met de toenemende vergrijzing pleit de PvdA voor een scherp onderscheid tussen zorg als basisbehoefte en als consumptiegoed. Het rapport 'Medisch handelen op een tweesprong' en het rapport 'Kiezen of delen' uit 1992 en 1991 bevatten goede instrumenten om dat onderscheid te maken. Als vervolgens aangetoond kan worden dat de basisbehoefte voor alle nederlanders even goed is en geleverd kan worden zonder onaanvaardbare wachttijden zonder aanziens des persoons en dat iedereen daar naar draagkracht aan bijdraagt - bijvoorbeeld door de kosten voor de basiszorg niet meer via premies maar via de fiscus te gaan innen of een andere vorm van inkomensafhankelijke heffing zal veel van de legitimiteit van ons gezondheidszorgsysteem keihard verankerd blijken te zijn. Voorwaarde is wel dat de zorg voor ouderen veel 'flexibeler' wordt ingericht. Dat betekent dat nog veel minder vanuit de instellingen zorg moet worden geleverd en veel meer vanuit pakketten waar oudere burgers zelf uit kunnen kiezen. Waarbij zorg en dienstverlening en wonen hand in hand gaan. Op termijn zouden verzorgingshuizen en verpleeghuizen echt kunnen en moeten worden vervangen door moderne (en gewenste!) zorgvormen in de wijk, in de buurt, rondom thuis. De meeste verzorging en verpleging betreft ouderdomsziektes. Hoe kan je die ziektes (lees: kosten) te lijf? Preventie bestaat daar niet/nauwelijks itt tot bij zuigelingen/jeugdziektes. Het gaat om de 5 bedreigende ouderdomsziektes: hart- en vaatziektes, diabetes, gewrichtaandoeningen, oogziektes en depressies worden op dit moment veel te laat herkend en veel te laat behandeld. Vroegdiagnostiek kan een hoop ellende van deze ziektes voorkomen. Niet genezen. Maar het zou wel eens zo kunnen zijn dat kwaliteit van ouder leven zeer sterk wint als je dit soort ziektes veel eerder opspoort. Miljarden gulderns die nu worden uitgegeven aan de complicaties van die ziektes kunnen dan ergens anders aan worden besteed. Er zijn nieuwe zorgvormen te bedenken (en die kosten niet veel geld) door aan bestaande structuren nieuwe werkvormen te koppelen, waardoor preventie van medische kwalen structureel wordt aangepakt. Geld om de gevolgen van ouderdomskwalen wetenschappelijk in kaart te brengen moet er ook komen. Er gebeurt te weinig op dat terrein. Vergrijzing is voor de PvdA geen bedreiging maar verrijking. In de zorgpraktijk van alledag blijken veel ideeen te leven hoe je met eenvoudige initiatieven veel kan doen. De PvdA zal een aantal bijeenkomsten organiseren met de "nonbobo's" uit de zorg (de werkers dus) en alle rijpe en groene ideeen die daar leven van een prijskaartje te voorzien en bij de minister in leveren, zodat ze ze in haar meerjarenafspraken kan verzilveren. De PvdA heeft genoeg van het grijzepakkencircuit, de bobo's en het instrumentele procesbeheer - er blijft veel te veel geld hangen: zorg mag weer zorg gaan worden en het geld moet meer dan ooit de zorg volgen. Dat gebeurt nog steeds andersom.


* EUROPA als kans of bedreiging in verband met tweedeling Nog steeds is niet in kaart gebracht welke Europese regelgeving ons beleid dwarsboomt of faciliteert. Een paar voorbeelden: Nationaal keurig afgeschermde zorgstelsels mogen weliswaar hun eigen stelsels van sociale zekerheid inrichten, maar als je de zorg in nederland niet kan (budgettair) of niet mag (pakket) krijgen, kan je gewoon in het buitenland gaan shoppen. Een ziekenfonds dat daar een toestemming of machtiging aan koppelt belemmert het vrije verkeer van goederen en diensten. Hiermee kan ons budget in toenemende mate onbeheersbaar worden, een deel van het premiegeld wordt immers naar het buitenland gebracht. Het is te gek voor woorden dat er in 15 Europese landen per land drie commissies zijn die vergaderen over registratie en vergoeding van een en hetzelfde geneesmiddel. Het is raar dat je voor de ene ziekte in Duitsland wel een vergoeding krijgt en voor precies dezelfde ziekte in Italie niet. Europees gaan shoppen zal voor de welgestelden een lekkernij worden. Operatietje in Wenen, thuiszorgpersoneel uit Brussel, noem maar op. Tweedeling pur sang. Een door ons vorig jaar gevraagde en toegezegde nota om kansen en bedreigingen op het gebied van organisatie, vergoedingen, wet en regelgeving en stelsel in kaart te brengen hebben we niet gekregen. Wat kunnen we leren van een land, wat moeten we zeker niet doen. De PvdA wil in kaart hebben gebracht waar dubbel werk wordt verricht en waar we iets aan euroipa kunnen hebben als het gaat om het verbeteren van onze zorg. Tenslotte vraagt de PvdA de minister of het toegezegde onderzoek naar samenwerking in euregio=sal tot resultaat heeft geleid.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie