Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Bijdrage Van Oven (PvdA) debat over Europese top Tampere

Datum nieuwsfeit: 28-10-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

Bijdrage van Gerritjan van Oven aan het plenaire debat over de Europese top op 15 en 16 oktober in Tampere 28 oktober 1999 PvdA

1.
De PvdA-fractie is verheugd over de uitkomst van de Europese Top in Tampere. Zij heeft de indruk dat op alle deelterreinen van het besproken hoofdonderwerp - de invulling van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid - betekenisvolle vooruitgang is geboekt. Dat is temeer een verdienste van de staatshoofden en regeringsleiders omdat een dergelijk succes op voorhand niet verzekerd was. De PvdA-fractie wil daarom de Nederlandse regering, en in het bijzonder de meest betrokken bewindslieden, de minister-president, de ministers van Buitenlandse Zaken en van Justitie alsmede de beide staatssecretarissen aan die departementen met hun inspanningen complimenteren.

Wel moet worden vastgesteld dat nog veel zal afhangen van de concrete uitwerking van de nu gemaakte afspraken. Die is gedeeltelijk in handen van de Commissie , gedeeltelijk in handen van de Raad van Ministers en gedeeltelijk in handen van de lid-staten zelf. Het is goed dat daarvoor een scorebord is ontwikkeld (inleiding). Ik neem aan dat aan de hand daarvan ook het EP zal worden geïnformeerd. Is verzekerd dat de nationale parlementen op dezelfde wijze en hetzelfde moment zullen worden geïnformeerd. Voor het Nederlands parlement zal het er dus nu om gaan die uitwerking en dit traject zorgvuldig te volgen. Dit alles opdat de evaluatie van deze fase in 2001 eveneens een succes zal kunnen worden.

2.
Over het bereikte resultaat van de Top heeft de PvdA-fractie nog wel een aantal vragen en opmerkingen. Ik zal achtereenvolgens asiel en -migratie, de Europese rechtsruimte en de
criminaliteitsbestrijding ( met een enkele slotopmerking van "diverse aard").

3. Asiel

A
De Europese Raad benadrukt de noodzaak tot een geïntegreerde aanpak op het terrein van asiel- en migratie. In dit verband stemt zij in met de uitbreiding en de verlenging van het mandaat van de High Level Working Group (HLWG). De eerste actieplannen zijn eveneens door de Raad goedgekeurd. Verslag over de uitvoering hiervan moet plaatsvinden in december 2000.

De PvdA-fractie is akkoord met de voortzetting van het werk van de HLWG. Door die groep is ontegenzeggelijk goed werk verricht. Het is ook goed dat in december 2000 de uitvoering van de goedgekeurde actieplannen zal worden geevalueerd. Wel merk ik op dat in de Conclusies van het Voorzitterschap geen einddatum wordt genoemd. In een eerdere fase noemde de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken 2004. Dat klinkt logisch omdat dan het asielbeleid volledig zou moeten worden gecommunautariseerd. Wordt een dergelijk einde van het mandaat of overgang naar de Commissie nog voorzien?

De PvdA-fractie juicht toe dat met de instelling van de HLWG sprake is van een pijleroverstijgende aanpak van het asiel- en migratievraagstuk. Dat is ook telkens de inzet van de Nederlandse regering geweest en door de Tweede Kamer onderschreven. Wel is van belang dat de HLWG geen ivoren toren wordt. Is verzekerd dat de groep bij zijn werkzaamheden in de landen van herkomst niet alleen met regeringsfunktionarissen spreekt maar ook met het veld, met ngo's?

Organisatorisch gesproken valt de HLWG onder de Algemene Raad. Dat is - gezien het pijleroverstijgende karakter - ook logisch. De PvdA-fractie gaat er daarbij van uit dat de minister of de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken dan ook het parlementair aanspreekpunt zal zijn. Maar daarmee valt het wel buiten het bereik van de voor de derde pijler geregelde controle. Hoe belangrijker de rol van de HLWG wordt des te noodzakelijker zal het zijn dat werk te volgen. Er is wel geen sprake van bindende besluiten maar toch! Kan de regering meedelen hoe dat zal kunnen? Voorafgaand aan Tampere kreeg de Tweede Kamer het verslag wel heel laat.

De staatssecretaris heeft (tijdens het AO op 14 oktober j.l.) gezegd aan te willen geven wat de consequenties van de actieplannen zijn voor het Europese en regerings-beleid. Wanneer en hoe komt dat en kan hij dit "transparantiepunt" betrekken?

B
De Raad is voorts overeengekomen te werken aan de instelling van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel dat stoelt op de volledige en niet-restrictieve toepassing van het Verdrag van Genève (beginsel van non-refoulement handhaven). Elementair! Dit stelsel dient op korte termijn een duidelijke, hanteerbare bepaling te omvatten van de staat die verantwoordelijk is voor de behandeling van het asielverzoek, als ook gemeenschappelijke normen voor een eerlijke en doeltreffende asielprocedure, gemeenschappelijke minimumvoorwaarden voor opvang en op elkaar afgestemde regels inzake de toekenning en de inhoud van de vluchtelingenstatus (= harmonisering).

"Op termijn" (welke?) zou communautaire regelgeving moeten leiden tot een gemeenschappelijke asielprocedure en een uniforme status voor personen die asiel hebben gekregen welke in de gehele Unie geldig is. De Commissie is verzocht hierover binnen een jaar een mededeling voor te bereiden (= uniformering: gelijke status en gelijke procedure maar - waarschijnlijk - uitgevoerd door verschillende nationale instanties).

Hoewel de term gemeenschappelijk asielprocedure anders doet vermoeden gaat het hier niet om een volstrekt geïntegreerde eenduidige Europese asielprocedure (overgelaten aan een Europese instantie). Klopt dat en is er nog zicht op dit laatste?

C
De Europese Raad is verder van oordeel dat dient te worden overwogen om enige vorm van reservemiddelen ter beschikking te stellen voor tijdelijke bescherming bij massale instroom van vluchtelingen. De Commissie wordt verzocht dit te onderzoeken. Het had wel iets royaler gekund!) kan de regering een tipje van de sluier oplichten? Hoeveel? Waarvandaan en wie moet dat beheren?

D
De Raad verzoekt de Commissie ook met voorstellen te komen op het gebied van derde landers, zodat de status van derde landers meer in overeenstemming gebracht wordt met die van de onderdanen van de lidstaten . Dat is goed nieuws (maar wat betekent dat precies?) PvdA-fractie gaat er van uit dat dit ook voor Nederland leidraad zal zijn. Kan ook voor de behandeling van de Vreemdelingenwet 2000 van belang zijn! (Groenendijk in NRC)

Voor eind 2000 moet er wetgeving zijn op het gebied van de mensensmokkel blijft prioriteit (Europol).

Commentaar
Het gaat dus vooral om procedurele afspraken ( afspraken om binnen bepaalde termijnen tot verdere afspraken te komen) waarbij terecht veel wordt overgelaten aan de Commissie. Het zal dus neerkomen op de uitwerking, waarbij te hopen is dat Commissie en HLWG elkaar niet teveel voor de voeten lopen. The proof of the pudding is in the eating.

Op zich moeten dit soort initiatieven binnen het Europees Parlement worden toegejuicht maar ik hoop wel dat het een het ander niet in de wielen gaat rijden (verdere informatie mondeling).

1.Een ware Europese rechtsruimte
De PvdA-fractie juicht de voornemens op dit gebied toe. Minimumnormen op het gebied van rechtsbijstand voor informatie op het gebied van grensoverschrijdende rechtszaken voor de bescherming van slachtoffers van misdrijven.

Voor wat betreft het burgerlijk recht (39) wordt een studie genoemd naar de noodzaak tot harmonisering van het materiele recht. Betreft de studie alleen de noodzaak of wordt een daadwerkelijke verkenning bedoeld? In het laatste geval is de termijn van 2 jaar wellicht optimistisch gezien het feit dat wij in Nederland alleen al ruim 40 jaren over een NBW doen.

2.Criminaliteitsbestrijding

A
De intensivering van de samenwerking van de lidstaten die de Raad voorstaat op het gebied van de bestrijding van criminaliteit hoort volgens de Raad het onverwijld instellen van gemeenschappelijke onderzoeksteams, waarvan vertegenwoordigers van Europol zonodig (zal dat dan niet altijd nodig zijn?) zullen worden toegevoegd. Ook moet een operationele Task Force van Europese Hoofden van Politie worden ingesteld in samenwerking met Europol.

Onduidelijk is wat het bereik wordt van de onderzoeksteams, de plaats van vestiging en de controlemechanismen. Worden de onderzoeksteams per individuele zaak opgezet of voor een bepaalde categorie misdrijven (in het laatste geval gaat het om permanente teams)? Waar zullen deze worden gevestigd? Op grond van welke regels zullen Europolfunktionarissen deel uitmaken van die teams? En hoe is de controle geregeld?

Europol moet in de nabije toekomst worden versterkt maar blijft niet executief. Niettemin gaat het de "operatieve" kant op (door het coördineren van onderzoek, door het deelnemen aan acties in de lidstaten). Hoe gaat dat gebeuren? De PvdA-fractie is er niet tegen maar blijft hameren op de noodzaak van parlementaire en justitiële controle.

B
In de conclusies van de Raad is niets terug te vinden van een onderzoek naar één Europees openbaar ministerie terwijl nog voorafgaand aan de JBZ-Raad van 4/10 door de minister van Justitie tijdens het AO van 1 oktober jl. is toegezegd dat de Nederlandse regering de gedachte (door 2 lidstaten geopperd) om een Europees OM (mogelijke taken: vervolging van Europese misdrijven"en controle op de opsporingshandelingen van Europol) in studie te nemen tenminste te steunen. De PvdA-fractie is sterk voor een dergelijk onderzoek maar vreest dat dit in Tampere onder tafel is verdwenen. Het gevaar is zo groot dat de EU snel vordert in de politiële eenwording terwijl justitiële controle daarop op Europees niveau ontbreekt. Wij willen geen Europa met twee snelheden waarbij dan de snelheid van de justitie ver achterloopt bij die van de politie.

C
Om de bestrijding van ernstige vormen van georganiseerde criminaliteit te coördineren, is de wel overeengekomen dat een permanent orgaan (EUROJUST) moet worden opgericht, bestaande uit nationale procureurs-generaal, magistraten of politieofficieren met een gelijkwaardige bevoegdheid die door elke lidstaat worden gedetacheerd naar gelang van zijn rechtsstelsel. (Merkwaardigerwijs worden hier ook rechters-commissarissen genoemd die toch in de verschillende lidstaten totaal verschillende functies hebben.)

6. Europese rechtsorde
De Europese Raad heeft overeenstemming bereikt over de samenstelling, werkmethode en praktische regelingen van het Forum dat is belast met de opstelling van het ontwerp van een Handvest van grondrechten van de EU. Wij kunnen akkoord gaan met deze werkwijze van het FORUM, waarin zowel vertegenwoordigers van staatshoofden/regeringsleiders, leden van de Commissie, leden van het EP en twee vertegenwoordigers uit nationale parlementen zitting nemen.

Dat het Handvest er zal komen is zo langzamerhand wel duidelijk. Het EP is in ieder geval laaiend enthousiast. Wij moeten er nu maar het beste van maken en trachten te voorkomen dat er geen onnodige spanning ontstaat met de Europese Conventie voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dat wil zeggen dat de grondrechten ofwel gelijkluidend worden geformuleerd ofwel in het Handvest simpelweg naar het EVRM wordt verwezen. Blijft dan nog de vraag wie toetst. Normaal gesproken is dat het Hof in Luxemburg, maar dan dreigt wel het gevaar van uiteenlopende interpretaties van grondrechten door de Hoven in Luxemburg en Straatsburg. (Ooit - als EU en Raad van Europa samenvallen - zal dit probleem als vanzelf verdwijnen).

Op strafrechtelijk terrein wordt de Commissie gevraagd voorstellen te doen om de formele uitleveringsprocedure tussen lidstaten af te schaffen en te vervangen tot overname zonder meer. Uit het verslag van de Nederlandse regering zelf krijgt men de indruk dat voor wat betreft de toegang tot de rechter een voorbehoud is gemaakt. Dit is echter niet in de conclusies terug te vinden. Hoe zit dat?

7. Krachtdadid extern optreden
De Raad dient vóór de bijeenkomst van de Europese Raad in juni 2000 specifieke aanbevelingen op te stellen voor het externe optreden van de Unie op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken (dit belangrijke punt is niet erg uitgewerkt).

Hoe dit vorm moet krijgen is onduidelijk. Wordt er een nieuwe functionaris bedoeld?

8. Diversen
(verslag Nederlandse regering)

A. Uitbreiding
De PvdA-fractie kan zich verenigen met het voornemen ten aanzien van de uitbreiding. Ook over de wenselijkheid Turkije de status van kandidaat-lid toe te kennen.

B. ICG eind 2000 afronden .

De PvdA-fractie is het eens met opstelling dat IGC middelen moet verschaffen voor ook de lange termijn. Is de positie van het Hof van Justitie ter sprake geweest?

D. Rusland
Verslag zelf (van Voorzitterschap) teleurstellend. Laatste nieuws beter.

Het resultaat van de top is al met al bevredigend. De PvdA-fractie zal de voortgang met bijzondere belangstelling volgen.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie