Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Rapport: Gebruik van ICT in het Nederlandse hoger onderwijs

Datum nieuwsfeit: 01-11-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

Gebruik van ICT in het Nederlandse hoger onderwijs

In het kader van het Nationaal AktieProgramma - Electronische Snelwegen hebben het ministerie van Economische Zaken en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen in het voorjaar van 1999 twee samenhangende onderzoeken uit laten voeren naar het gebruik van ICT in het hoger onderwijs. Het eerste onderzoek beschrijft de situatie, de ervaringen en het beleid met betrekking tot ICT gebruik in het hoger onderwijs in een aantal landen buiten Nederland. Dit onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit Twente. Het tweede onderzoek inventariseert het huidige ICT gebruik, de motieven en knelpunten en de verwachtingen over ICT in het hoger onderwijs in Nederland en is uitgevoerd door IVLOS in samenwerking met de Universiteit Twente. Het rapport en bijlage over het nationale onderzoek kunt u onder aan deze pagina downloaden. Wilt u een gedrukt exemplaar toegezonden krijgen, dan kunt u een verzoek daartoe met vermelding van uw postadres en "ICT in NL HO" sturen naar: (M.Prak@ivlos.uu.nl)

Samenvatting van het rapport

De doelstellingen van het onderzoek waarover hier wordt gerapporteerd zijn: * het verzamelen van inzichten uit de relevante literatuur naar de bijdrage die ICT kan leveren aan de innovatie van het hoger onderwijs; * het uitvoeren van een brede inventarisatie van het huidig gebruik van ICT in het hoger onderwijs, van knelpunten bij die implementatie van ICT in het hoger onderwijs en van de motieven die faculteiten hebben om het gebruik van ICT te bevorderen; * het formuleren van aanbevelingen voor het beleid ten aanzien van ICT in het Nederlandse hoger onderwijs.

Literatuurstudie Er blijken weinig concrete gegevens beschikbaar op basis waarvan de aanname dat ICT leidt tot efficiënter en/of effectiever onderwijs onderbouwd kan worden. Op basis van de beschikbare literatuur kan de voorlopige conclusie worden getrokken dat ICT meer bijdraagt aan de verbetering van het onderwijsleerproces (de motivatie van gebruikers en de doorlooptijd van de leerstof) dan aan het verbeteren van het product (het beter bereiken van gestelde doelstellingen). Het verdient aanbeveling projecten die gericht zijn op transformatie van het onderwijs met behulp van ICT te stimuleren, volgen en evalueren, om op basis daarvan de effecten van ICT op hun waarde te kunnen beoordelen.

Met name in de context van onwikkelingen naar 'levenslang leren' en naar afstandsonderwijs zal het web als distributie- en communicatiemedium een belangrijke rol gaan spelen. Dit sluit aan bij de bevindingen van een tegelijk met dit onderzoek uitgevoerd onderzoek naar gebruik van ICT in hoger onderwijs in het buitenland (Van der Wende e.a., 1999), education2.edte.utwente.nl/ictho.nsf/frames

Inventarisatie Voor het verzamelen van gegevens over het gebruik van ICT in het hoger onderwijs, van motieven voor dit gebruik en van de knelpunten bij de implementatie van ICT in het onderwijs, is gebruik gemaakt van vragenlijsten en groepsinterviews. De vragenlijst is uitgezet onder alle faculteiten (of vergelijkbare eenheden) van reguliere instellingen van hoger onderwijs in Nederland. Per faculteit is steeds systematisch gezocht naar respondenten die overzicht hadden over het gebruik van ICT binnen die faculteit. De respons was 71%. De gegevens van de vragenlijst zijn verdiept door groepsinterviews bij een zevental instellingen voor HO, een consortium bestaande uit kennisinstellingen en bedrijfsleven en een niet-reguliere commerciële hoger-onderwijsinstelling.

Uit de inventarisatie blijkt dat e-mail, informatiebronnen op het WWW, bibliotheekzoeksystemen en standaardapplicaties de meest gebruikte vormen van ICT in het hoger onderwijs zijn. Met name standaardapplicaties worden door de meeste studenten dagelijks gebruikt. Ongeveer de helft van de studenten maakt regelmatig gebruik van e-mail en informatiebronnen op het WWW. In het WO geldt dat ook voor het gebruik van bibliotheekzoeksystemen.

Relatief nieuwe ICT-middelen zoals groupware en cursuswebsites worden in veel geringere mate gebruikt. Ook het gebruik van al wat langer bestaande ICT-middelen zoals courseware en discussielijsten is relatief bescheiden.

Er zijn grote verschillen in de mate van gebruik en in specifieke ICT-middelen per sector. Als alle sectoren worden vergeleken dan vertoont elke sector een specifiek profiel dat in verband kan worden gebracht met de beroepspraktijk waarvoor de studie opleidt, dan wel aan de inhoud van de studies zelf. Technische opleidingen blijken meer dan andere te werken met simulaties. Rechtenstudies maken veel gebruik van CD-rom's en bibliotheekzoeksystemen. Agrarische opleidingen maken veel gebruik van veranderlijke digitale informatie op het web en net als opleidingen binnen de WO-sector gedrag en maatschappij van vakspecifieke gereedschappen. De WO-sector Taal & Cultuur en de Kunstensector in het HBO blijven verhoudingsgewijs achter in het gebruik van ICT in het onderwijs.

Motieven om ICT in het hoger onderwijs in te voeren blijken meer te maken te hebben met het streven naar onderwijsvernieuwing en -verbetering dan met het streven naar de verhoging van effectiviteit en efficiëntie. Dat is een belangrijke constatering omdat ICT door velen in het hoger onderwijs wordt gezien als een hulpmiddel waarmee bestaande ideeën over toekomstig onderwijs kunnen worden gerealiseerd.

Het belangrijkste knelpunt dat men in het hoger onderwijs ervaart met betrekking tot de implementatie van ICT is het gebrek aan tijd die docenten nodig hebben om de `omslag' in het onderwijs te maken. Tijd om te leren met ICT te werken en tijd om de didactische vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn bij de implementatie van nieuwe onderwijsvormen.

Aanbevelingen Bij het formuleren van aanbevelingen richten de onderzoekers zich tot achtereenvolgens de overheid en de (gezamenlijke) instellingen van hoger onderwijs.

De overheid wordt aanbevolen om de rol op zich te nemen van pleitbezorger voor ICT in het onderwijs, vergelijkbaar met de rol die Al Gore in de VS heeft. Verder wordt voorgesteld om alle studenten te voorzien van een `telejaarkaart' waardoor studenten ten alle tijden toegang hebben tot internet. Tenslotte wordt de overheid aangeraden om voorwaarden te scheppen waardoor instellingen meer marktgeoriënteerd kunnen gaan werken. Hoger-onderwijsinstellingen kunnen dan een betere positie verwerven op nieuwe educatieve markten door de concurrentie met andere aanbieders aan te gaan.

Aanbevelingen voor het hoger onderwijs richten zich op stimulering van risicovolle maar innovatieve projecten; daarbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan de invoering van systematisch en grootschalig gebruik van ICT in nieuwe curricula. Daarnaast moet het probleem van de beperkte vaardigheden van docenten worden aangepakt via online aanbod deskundigheidsbevordering. Tenslotte wordt het hoger onderwijs aanbevolen om de samenwerking tussen faculteiten c.q. instellingen onderling en instellingen, overheid en bedrijfsleven te stimuleren. Er moet voor gewaakt worden dat elke faculteit voor zich het wiel tracht uit te vinden.

* download Rapport "Gebruik van ICT in het HO" (Word-document)

* download Bijlage: uitgebreider verslag van de literatuurstudie uit het rapport

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie