Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Bijdrage Belinfante (PvdA) internationaal cultuurbeleid

Datum nieuwsfeit: 18-11-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

Den Haag, 18 november 1999

BIJDRAGE VAN JUDITH BELINFANTE (PVDA) AAN HET ALGEMEEN OVERLEG OVER DE NOTITIE INTERNATIONAAL CULTUURBELEID EN DE BESTEDING VAN HGIS-CULTUURMIDDELEN (26 682 nr.1)

Inleiding
Sinds 1997 is ervaring opgedaan met de inzet van HGIS (Homogene Groep Internationale Samenwerkingsgelden)-cultuurmiddelen. Tot het jaar 2003 gaat het jaarlijks om 16 miljoen gulden, ter versterking van het internationale cultuurbeleid. Een fractie van het totale HGIS-budget. Het budget komt ten goede aan het internationaal cultuurbeleid wat door OCW en BZ gezamenlijk wordt gevoerd De nu voorliggende brief is daarom van belang omdat het de voorbereiding is tot het internationaal cultuurbeleid, zoals dat nog toegevoegd moet worden aan de nota Cultuur als confrontatie. De HGIS-cultuurmiddelen worden ingebed in het algemene cultuurbeleid, met prioriteiten uit de nota als culturele diversiteit en jongeren, publieksbereik. Daarnaast geeft de nota verschillende vormen van internationaal cultuurbeleid:
* nationaal beleid is statelijk beleid waarbij het belang van Nederland voorop staat;
* gemeenschappelijk beleid richt zich op culturele uitwisselingen met landen van herkomst van nieuwe Nederlanders landen waarmee we historische banden hebben dan wel nieuwe banden willen smeden zoals de toekomstige toetreders tot de EU in Midden en Oost Europa;
* individueel beleid richt zich op de instellingen zelf. Een tweede beoordelingslaag is regionale prioriteiten. De subsidiering zal deels meerjarig via de cultuurfondsen plaats vinden.

Relatie overheid-culturele instellingen
Inbedding van HGIS-cultuurmiddelen in het algemene cultuurbeleid maakt de werkwijze en uitgangspunten inzichtelijk maar roept ook vragen op. Vooral de andere cultuur op de beide departementen heeft in het verleden misschien wel tot 'intensieve' maar niet altijd 'constructieve' samenwerking geleid. Zoals ook in de brief is aangegeven, kan het beter. HGIS-commissie lijkt de oplossing maar moet ook op de departementen niet beter worden aangestuurd? Hoe zien de staatssecretarissen die ontwikkeling? Is de aanstelling van een project DG, zoals ook op andere departementen gebeurd voor interdepartementale projecten, wellicht een oplossing? Zou dat een intercultureel internationaal festival voor 400 jaar VOC dan toch nog mogelijk worden? Ondanks de kritiek hopen wij dat de HGIS-middelen structureel kunnen worden omdat het positieve effect op het ICB niet genoeg benadrukt kan worden. En waarom is dit HGIS-geld gefixeerd terwijl HGIS zelf een percentage van het BNP is?

De verhouding tussen de instellingen en de overheid zou beter gedefinieerd moeten worden. Voor instellingen zijn de nationale of statelijke projecten niet altijd prioritair, zou het niet verstandiger zijn daarvoor een apart door de overheid zelf beheerd budget voor te reserveren? En de gemeenschappelijke en individuele subsidies middels de fondsen te laten verdelen? De instellingen die nu zelf als geldverdeler in de brief genoemd worden hebben hun twijfels bij deze functie. Blij dat voorstel om Stichting Internationale Culturele Activiteiten de plannen te laten toetsen van de baan is. Toetsing door de Raad van de Cultuur is objectiever en creëert geen belangentegenstellingen.

Het budget wordt naar verhouding van de structurele subsidies verdeeld, terwijl de behoeften daarmee niet hoeven sporen. Zo krijgt het Popinstituut een relatief klein bedrag, terwijl de exposure in het buitenland groot is en ook veel meer geld kost. Voor muziek geldt dat export van Nederlandse muziek en musici prioritair is omdat import van buiten al erg groot is. Een groter internationaal marktbereik voor onze ensembles zou zeker de moeite waard zijn. Blij dat ook daar nu een Europees kader voor lijkt te komen.

Prioriteitslanden
De keuze is nogal beperkend en star.
Waarom is Afrika zo onderbedeeld daar waar zeer interessante ontwikkelingen zich ook daar voor doen? En op welke manier kunnen nieuwe contacten worden gelegd? Mede gezien de groeiende bevolkingsgroep in ons land die zijn identiteit ook in Afrika vindt. Vergelijkbaar met gemeenschappelijk beleid landen als Turkije en Marokko. En hoe moet dat met de veel kleinere maar toch aanzienlijke groepen vluchtelingen? Iran, Irak, Afghanistan, Somalië etc.? Ik ben het eens met de raad dat uiteenlopende schakeringen van regionale prioriteiten landenkeuze ontoereikend maken.

Naast het werk voor de gemeenschappelijke HGIS-middelen hebben beide ministeries ook nog een eigen budget. Voor BZ kan dat worden ingezet op meer politiek getint cultureel werk. Hoe verhoudt zich dat tot de prioriteitslanden? Worden die plannen aan dezelfde systematiek onderworpen? Wordt de relatie gelegd en hoe wordt dat vorm gegeven? Zijn beleidsplannen daarvoor het meest aangewezen en zo ja hoe loopt dan de beoordeling?

Is de instemming van de posten noodzakelijk voor alle activiteiten bij hen? En hoe zeker weten we dat in het land van ontvangst de beoordeling van de CZ-functionarissen de juiste is als de uitwisseling door de instellingen wordt gedaan?

Ambassadefunctionaris culturele zaken en netwerken De inzet van culturele attachés, zoals voorzien in het regeerakkoord, is een goede weg. Maar voorlopig ziet het er nog niet naar uit dat op alle beoogde posten ook dergelijke gekwalificeerde mensen zullen kunnen worden benoemd vanuit OCW. Het 'New York' model is immers erg duur. Overigens waarom geen Cairo?

Het is mede daarom de vraag of, anders dan in de jaarlijkse bijeenkomsten met eventuele jaarplannen, ook nog per activiteit instemming van de posten gevraagd moet worden. Advies, lijkt mogelijk maar instemming vooronderstelt een grotere professionaliteit dan voorlopig geleverd kan worden. Ook door de Raad voor de Cultuur. En hoe gaat dat met de uitwisseling die door instellingen zelf tot stand wordt gebracht? Is het niet wat zwaar als ook daar instemming aan de posten gevraagd moet worden? Zeker indachtig de Raad voor de Cultuur dat de ontwikkeling van het ICB mede tot bloei gekomen is omdat de overheid zich er niet mee bemoeid heeft?

Vooral in Midden- en Oost-Europa bestaan grote netwerken waarvan de culturele instellingen zelf deel uit maken. De fractie van de PvdA is zeer tevreden met het advies van de Raad van de Cultuur ten aanzien van Europese netwerken. Het verheugt ons dat de Raad de bijdrage aan de 'civil society' en Europese integratie van evenveel belang vindt als wij. Evenzeer verheugt het ons dat de raad het informele losse karakter als kenmerkend ziet. En dat financiering zowel nationaal als Europees kan plaats vinden als in HGIS en de cultuurnota. Gezien de aard van de financiering zal dat ook niet anders kunnen. Door de toetreding van Midden- en Oost- Europa is het financieringsprobleem klemmender geworden omdat die landen geen of nauwelijks eigen financiën hebben en ook vertaalproblemen aanzienlijk omvangrijker van aard geworden zijn. Kan de uitvoering van de motie Koenders die zich richt op culturele uitwisseling met landen in Midden- en Oost-Europa? (26 200V nr. 24) hierbij misschien een rol spelen?

Gemeenschappelijk cultureel erfgoed
Wij hechten aan de internationale samenwerking bij gemeenschappelijk cultureel erfgoed, niet alleen vanwege het behoud van monumenten maar omdat middels die monumenten werkgelegenheid, infrastructuur en bedrijvigheid voor de lokale bevolking nieuwe perspectieven kan bieden. Betrokkenheid van lokale bestuurders is dan ook van belang, evenals inbedding in eventuele projecten van ontwikkelingssamenwerking in hetzelfde gebied. Overigens geldt hetzelfde voor niet gemeenschappelijk erfgoed ook. Ander cultureel erfgoed zijn de archieven van de VOC voor veel landen langs de route hun enige schriftelijke bronnen van hun geschiedenis en de collectie in het Nationaal Herbarium waar verzamelingen berusten van plantenmateriaal wat ook in de landen zelf vaak niet meer aanwezig is. Internationale samenwerking is daarbij van wezenlijk belang.

Vraag in het kader van het integraal beleid
Hoe is de verhouding tot het prins Claus Fonds wat juist op het gebied van cultuur en ontwikkelingssamenwerking uitstekend werk levert. Is voorzien in het voortbestaan in de meerjarenraming?

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie