Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Rechter mag illegaal verzameld bewijsmateriaal meewegen

Datum nieuwsfeit: 02-12-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen

Nummer 157 22 november 1999

Rechter mag illegaal verzameld bewijsmateriaal meewegen

Mag een verzekeraar iemand laten schaduwen die verdacht wordt van fraude? En telt een afgeluisterd telefoongesprek als wettig bewijs? De rechter verwijst regelmatig bewijsmateriaal dat op dubieuze manier is verkregen naar de prullenbak. Voor deze sanctie bestaat echter geen duidelijke juridische grond. Dat concludeert Mert Kremer na rechtsvergelijkend onderzoek. Volgens hem kan de rechter deugdelijk bewijs gebruiken, ook al is het op een onwettige manier verzameld. Voor het bestrijden van uitwassen bij het verzamelen van bewijsmateriaal zijn volgens Kremer betere sancties denkbaar. Kremer promoveert op 2 december 1999 aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Het 'onrechtmatig verkregen bewijs' is vooral bekend uit het strafrecht. Daarvan is sprake als politie en justitie opsporingsmethoden gebruiken die niet door de beugel kunnen. Maar ook in het burgerlijk recht maakt het probleem opgang. Steeds meer bedrijven, instanties en particulieren gaan op eigen houtje informatie verzamelen. Het gaat daarbij om het afluisteren van telefoons, het inschakelen van privé-detectives of het heimelijk maken van video-opnamen. Wettelijke regels zijn er niet of weinig.

Privacy is relatief

Kremer onderzocht binnen welke grenzen de partijen in een civiel geding bewijsmateriaal mogen verzamelen en wat de consequenties zijn als men daarbij over de schreef gaat. Die grenzen zijn niet scherp te trekken, ontdekte Kremer al snel. "Veel opsporingsmethoden zouden onrechtmatig zijn omdat ze inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer. Maar privacy is een relatief begrip. Informatie die voor een juridisch geschil van belang is, kan per definitie niet onder de privacy van een van de betrokkenen vallen. Dat laat onverlet dat men om die informatie te pakken te krijgen soms wel dingen doet die iemands privacy kunnen schaden. Bovendien valt de benadeelde vaak ook een verwijt te maken, voorzover hij de bewuste informatie buiten het geding probeert te houden."

Bewijsuitsluiting mist grond

Volgens Kremer mogen twijfelachtige manieren van informatievergaring er niet toe leiden dat betrouwbaar bewijsmateriaal ongebruikt blijft. "Bewijsuitsluiting is ooit in Amerika ingevoerd als preventief wapen tegen dubieuze opsporingsmethoden van politie en justitie. Het is in de jaren zestig en zeventig door Nederland overgenomen toen de bescherming van de verdachte erg in de belangstelling stond. Maar een overtuigende rechtsgrond is nooit gegeven. Natuurlijk kunnen er redenen zijn om bewijsmateriaal uit te sluiten, bijvoorbeeld omdat er twijfels zijn over de betrouwbaarheid van het materiaal. Maar het enkele feit dat het illegaal verzameld is, vormt onvoldoende reden om het uit te sluiten. Per slot van rekening hoeft ook niet iedereen die zonder bouwvergunning een huis bouwt dat weer af te breken."

Alternatieven

Kremer wil onrechtmatig verkregen bewijs zeker niet onbestraft laten. Maar volgens hem bieden het strafrecht en aansprakelijkheidsrecht daarvoor al voldoende mogelijkheden. Het niet toelaten van het verzamelde bewijs voegt daar weinig aan toe. Het preventieve effect van strafrechtelijke sancties is volgens de promovendus sterker. Door deze bewijzen toch toe te laten, zouden de belangen van alle procespartijen zelfs beter tot hun recht komen. "Het oordeel van de rechter wordt er inhoudelijk beter van, terwijl er toch oog is voor wat er bij het verzamelen van het bewijsmateriaal is misgegaan. En de benadeelde krijgt ook iets. Het bewijs blijft weliswaar staan, maar je zou hem of haar kunnen compenseren door strafvermindering (in het strafrecht) of schadevergoeding (civiele recht) toe te kennen."

Curriculum vitae

Kremer (Zandeweer, 1958) rondde achtereenvolgens de studies andragogiek en rechten af in Groningen. In 1993 begon hij zijn promotieonderzoek bij de vakgroep Privaatrecht en Notarieel Recht van de Rijksuniversiteit Groningen. Kremer promoveert tot doctor in de rechtsgeleerdheid bij prof.mr. G.R. Rutgers. De titel van het proefschrift luidt: Onrechtmatig verkregen bewijs in civiele zaken. Sinds september 1998 werkt Kremer als advocaat bij Trip Advocaten en Notarissen te Groningen.

Noot voor de pers

Voor meer informatie: mr.drs. M. Kremer, telefoon (050)599 79 48 (werk) fax (050)599 79 77, e-mail: (m.kremer@triplaw.nlm).

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie