Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

PvdA over elektriciteits-productiesector Haarlemmermeer

Datum nieuwsfeit: 09-12-1999
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

Den Haag, 9 december 1999

BIJDRAGE VAN FERD CRONE (PVDA) AAN HET ALGEMEEN OVERLEG AFWIKKELING VERPLICHTINGEN ELEKTRICITEITS-PRODUCTIESECTOR/MONOGASBEDRIJF HAARLEMMERMEER

Vooraf wil ik graag verslag over de resultaten die minister Jorritsma in Brussel heeft bereikt met haar terechte oorlog tegen de Franse concurrentieverstoring.

1.
Dit is weer een overleg over de voortgang van de liberalisering. Al lang sleept de kwestie van de zgn. bakstenen. Dit zijn de kosten die de oude nutsbedrijven in het 'algemeen belang' hebben gemaakt en die ze in de meer vrije markt niet kunnen terugverdienen . Deze zouden via een opslag over alle, ook commerciële gebruikers worden uitgesmeerd. Er is nu een rapport waarin de onafhankelijke Commissie-Herkströter de omvang van de NMK zou vaststellen. Dat gebeurt echter slechts ten dele. De commissie stelt doodleuk vast dat een deel van de 'dure' contracten uitsluitend voor verantwoordelijkheid van de sector kwamen, en dus ook de hoogte niet hoeft worden vastgesteld. Dat was trouwens altijd al onze opvatting, althans bij een structurele stroomprijs van 7 cent, maar nu geldt het kennelijk ook bij lagere prijzen? Is dit niet te simpel, waar deze contracten ook onderdeel zijn geweest van nationale door Economische Zaken en het parlement vastgestelde energieplannen? Wij vonden het derhalve niet onredelijk een deel van de risico's over te nemen en via een kleine opslag op het stroomtransport over alle afnemers om te slaan. Van de prijsvoordelen door concurrentie zou dan een klein beetje worden afgeroomd (iets minder minder). De sector zal tegen de Herkströter-benadering langdurige juridische procedures niet uit de weg gaan. Mijn vraag aan de minister is waar zij de verantwoordelijkheidsverdeling legt. Er is een driehoek waartussen een positie moet worden gekozen: de verantwoordelijkheid van de sector voor beleid, van de overheid voor beleid en dan is er nog de uitvoering van - al of niet expliciet overeengekomen - beleid. Want onduidelijk is zeker of voor wat betreft de uitvoering de sector inderdaad niet in hoofdzaak geheel zelf verantwoordelijk is. Want die contracten waar men nu spijt van heeft, zijn natuurlijk nooit in detail met ons besproken.

2.
In de oorspronkelijke opzet zou in ruil voor een deel van de bakstenenvergoeding het nationale stroomnet voor 51% in handen van de overheid komen. Ik wil daaraan vasthouden en zelfs verder gaan richting 100% deelname. De reden is dat 49% in particuliere handen nog te veel macht kan geven, zeker nu er steeds meer signalen komen dat grote netbedrijven uit Duitsland en Engeland het Nederlandse net willen openbreken. Is de minister bereid de situatie van het net bij de onderhandelingen te blijven betrekken? Hoofddoel is daarbij voor de PvdA dat geen enkele marktpartij, producent noch handelaar/distributeur het beleid van Tennet mag beïnvloeden of zelfs maar in de keuken mag kijken. Want wie weet wat over het landelijk koppelnet - inclusief import en export - gaat, heeft zeer belangrijke strategische informatie in handen (voorbeeld: de NS). Maar ik zie ook geen enkel voordeel als een buitenlands netbedrijf ons Tennet in handen zou krijgen, bijvoorbeeld het Britse National Grid, Duitse of Franse netbedrijven. Want die zouden best eens kunnen denken dat zij met voorrang de importcapaciteit met het moederland gaan uitbreiden. Ik ben niet zo naïef te denken dat dit soort bedrijven, en hun namen worden al genoemd, Tennet alleen maar zouden willen kopen om een louter financieel solide belegging en dat zij het beleid geheel en al zouden overlaten aan Tennet en DTE. Ik wil dus Tennet voor 100% onder overheidscontrole brengen, en eigendom hoort daar voorlopig gewoon bij. En zo duur hoeft het niet te zijn want we kopen dan een solide financiële 'asset', te financieren bijvoorbeeld uit een obligatielening van Tennet, waarmee het zelf aandelen kan inkopen terwijl wij uit een ruil met de bakstenenvergoeding en tariefopslag de aandelen kunnen overnemen.

3.
Mijn inzet is dat minister Jorritsma streeft naar een onderhandelingsakkoord met de sector waarin het net overgaat in overheidshanden en de sector zal afzien van juridische procedures. Een streep eronder.

4.
Een ander belangrijk punt betreft de verkoop van het nutsbedrijf (gas en kabel) dat in volledige eigendom is van de gemeente Haarlemmermeer. De Westfälische Gasversorgung (WGV) dochter van VEW - een van de grootste Duitse energiebedrijven, wil 242 miljoen gulden betalen voor het gehele bedrijf. Het kabelbedrijf dat onderdeel is van het nutsbedrijf zal WGV meteen doorverkopen aan het Alkmaarse Multikabel. Naar verluidt zou dit kabelbedrijf (65.000 aansluitingen à 2300 gulden) bijna 150 miljoen gulden opbrengen. Volgens de gemeente is snelheid geboden omdat het kleine nutsbedrijf niet zou kunnen overleven vanwege de snel naderende liberalisering. In artikel 53 van de ontwerp Gaswet staat dat in geval van de privatisering van een gasbedrijf na 1 juli 1996 de minister een leveringsvergunning aan dat bedrijf kan onthouden op het moment dat de wet in werking treedt. De bedoeling van dat artikel is om te voorkomen dat wat betreft de levering aan beschermde afnemers een "onoverzichtelijke situatie ontstaat waarin niet meer duidelijk is wie op welke verantwoordelijkheden en verplichtingen kan worden aangesproken" (memorie van toelichting). Hoewel de Gaswet nog niet van kracht is, heeft dit artikel echter wel terugwerkende kracht. Behalve de dreiging die hier vanuit gaat heeft minister Jorritsma nu geen ander juridisch wapen. De situatie zou zich daarom voor kunnen doen dat bescherming wel gegeven kan worden aan de gebonden afnemers van elektriciteit maar niet aan die van gas. De verkoop van het bedrijf is ongewenst. Eerst moet duidelijk zijn wat het zou betekenen - bijvoorbeeld voor de tarieven - voor de kleinverbruikers, die voorlopig nog verplicht zijn om bij één aangewezen distributiebedrijf gas te kopen. Zeker nu de minister ook in de nota naar aanleiding van het verslag daarover nog onduidelijk is en een tweede schriftelijke ronde volgt, is verdere opheldering nodig. Bovendien moet - analoog aan onze inzet bij de privatisering van elektriciteitsdistributiebedrijven - eerst duidelijk zijn of vrije toegang tot de gasnetten door derde partijen in de praktijk mogelijk is. VEW ziet de acquisitie van het nutsbedrijf Haarlemmermeer slechts als een begin. Het gat in de wet ten aanzien van gasbedrijven dreigt nu benut te worden om een deel van de Nederlandse distributiebedrijven, ook voor elektriciteit, afval en water, open te breken. Over de verkoop van energiebedrijven zoals Essent en Nuon - nog in handen van lagere overheden - wordt al gespeculeerd. Aangezien de verkoop van het nutsbedrijf voor andere lokale overheden een voorbeeld kan zijn, moet een duidelijk voorbeeld worden gesteld om dergelijke verkopen voortaan tegen te gaan. Minister Jorritsma moet de koper duidelijk maken dat zij het recht voorbehoud om een leveringsvergunning te weigeren. Verder moet duidelijk zijn dat de Kamer zich het recht voorbehoud om de ontwerp Gaswet te wijzigen. Een koper van een gasbedrijf moet zich dus realiseren dat de voorwaarden waaronder de verkoop heeft plaatsgevonden daarna kunnen veranderen en dat de gevolgen daarvan voor zijn risico zijn. Men kan zich bijvoorbeeld afvragen wat de voor- en nadelen zijn van een splitsing binnen een gasdistributiebedrijf in een handelspoot en een commerciële poot (zoals in de elektriciteitssector). Ook zou de minister nu een noodwet moeten maken die in de periode tot aan de inwerkingtreding van de Gaswet voor de verkoop van publieke nutsbedrijven de onmiddellijke toestemming haar vereist. Ik zal om een noodwetje vragen waarin de letterlijke teksten in de ontwerp Gaswet (artikel 53) is opgenomen. Wil de minister ook met VNG in overleg treden?

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie