Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: bloedcellen op rij bekijken met cd-technologie

Datum nieuwsfeit: 14-12-1999
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Universiteit Twente

99/111 14 december 1999

Nieuwe methode legt cellen eerst op rijtje

Bloedcellen bekijken met cd-technologie

Bloedcellen keurig op een rijtje leggen om ze stuk voor stuk te kunnen analyseren. Dat doet de 'Cell Tracks' methode van promovendus ir. Arjan Tibbe van de Universiteit Twente. De onderzoeker van Technische Natuurkunde voorziet selectief bloedcellen van magnetische markers om ze met behulp van een magneetveld een rij te krijgen. Met een optisch systeem, vergelijkbaar met dat van een CD-speler, zijn de cellen vervolgens te analyseren in de aanwezigheid van alle bloed componenten. De vinding is net gepubliceerd in Nature Biotechnology.

Interessante bloedcellen krijgen met de nieuwe methode magnetische markers (ijzerdeeltjes) om ze gevoelig te maken voor een magneetveld. Zo'n deeltje is voorzien van een eiwit dat selectief een bepaald type bloedcel aan zich bindt. De cellen worden vervolgens in een vloeistofkamertje gebracht, dat zich in een magneetveld bevindt. Alleen cellen met een magnetische marker voelen een magnetische kracht en bewegen omhoog naar de bovenkant van het kamertje. De bovenkant is voorzien van magnetische lijntjes, op een onderlinge afstand ter grootte van een cel en de magnetische cellen komen precies tussen deze lijntjes te liggen. De cellen zonder magnetische marker zakken naar beneden.

In beeld blijven

Onderzoek aan bloedcellen is van belang voor het stellen van een diagnose en voor het monitoren van effecten van therapie bij patiënten. Het tellen en analyseren van bijvoorbeeld witte bloedlichaampjes brengt het immuunsysteem van een patiënt in kaart. Ook kan de aard van een ziekte als leukemie nader worden onderzocht.

In bestaande technieken stromen de bloedcellen langs een laser en verdwijnen ze na korte tijd weer uit beeld. Bovendien moeten de interessante cellen eerst uit het bloed worden gehaald voordat ze geanalyseerd kunnen worden. In de nieuwe methode is dit niet nodig en de analyse kan worden uitgevoerd door enkele druppels bloed, zonder de niet interessante bloedcomponenten (rode bloedcellen) te verwijderen, te analyseren. Bijkomend voordeel hiervan is dat de cellen in hun natuurlijke omgeving blijven. In feite kan nu de analyse uitgevoerd worden met enkele druppels. Doordat de uitgelijnde cellen magnetisch tussen de lijntjes worden vastgehouden is het mogelijk om een enkele cel na de analyse weer op te zoeken voor een nadere inspectie. Tevens is het hierdoor mogelijk meerdere analyses aan dezelfde cellen te doen.

Voor identificatie van het type cel of het zichtbaar maken van bepaalde delen van cellen krijgen de cellen behalve een magnetische marker ook nog een fluorescerend 'vlaggetje'. Dit wordt gekoppeld aan precies dat specifieke bestanddeel van de cel of celkern, dat voor het betrokken onderzoek van de patiënt van belang is.

Liggen de gemarkeerde cellen eenmaal op een rijtje, gemarkeerd en wel, dan gebruikt Tibbe voor de analyse de techniek die in een CD-speler wordt toegepast. In de CD-speler wordt een laser met behulp van een vrij beweegbaar lensje over de CD gescand om rijen digitale informatie te lezen. In het nieuwe systeem wordt hetzelfde lensje gebruikt om een laser over de rijen cellen te scannen en de biologische informatie, in de vorm van fluorescentie, te lezen. De fluorescentie valt via hetzelfde lensje op een zeer gevoelige lichtdetector. Kleur en intensiteit van het fluorescente licht geven informatie over de cel. Per minuut zijn zo 5000 cellen te tellen en te identificeren.

Eén kankercel

Tibbe verwacht dat het voordeel dat de cellen stuk voor stuk zijn te localiseren, nog verder uitgebuit kan worden. Hij acht het bijvoorbeeld mogelijk om met deze techniek de identiteit van één enkele cel van een bepaald type (bv. kankercellen) met zekerheid vast te stellen als deze aanwezig is in het bloedkamertje. Doordat de cellen in bestaande technieken na de analyse niet meer beschikbaar zijn voor nadere microscopische inspectie, is er daarbij een ondergrens van minstens enkele tientallen afwijkende cellen. De 'Cell Tracks' techniek leent zich volgens hem uiteindelijk voor een compact, handzaam apparaat, speciaal door de afwezigheid van gecompliceerde vloeistofsystemen. Dat maakt het geschikt voor gebruik in de artsenpraktijk of aan het bed vn de patiënt.

Arjan Tibbe is onderzoeker in de groep Biofysische Techniek van prof.dr. J. Greve en dr. B.G. de Grooth. Deze groep van Technische Natuurkunde maakt deel uit van het onderzoeksinstituut MESA+ en het Biomedisch Technologisch Instituut (BMTI) van de Universiteit Twente. Voor de nieuwe techniek voor bloedanalyse werkt de groep samen met het bedrijf Immunicon Corporation in de Verenigde Staten.

Contactpersoon Voorlichting: ir. W.R. van der Veen, tel (053) 489 4244, e-mail (w.r.vanderveen@veb.utwente.nl)

© Universiteit Twente 1999

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie