Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Roemruchte Molukse talen eindelijk veiliggesteld

Datum nieuwsfeit: 13-01-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

Roemruchte Molukse talen eindelijk veiliggesteld

Taalkundigen van de Universiteit Leiden hebben in opdracht van NWO een grammatica geschreven van de in-heemse talen op de Noord-Molukse eilanden Tidore en Ternate. De eila-den waren in de zeventiende eeuw het centrum van de specerijhandel met de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Deze handel was voor een groot deel verantwoordelijk voor Nederlands' opbloeiende welvaart. Het Tidorees en het nauw verwante Ternataans waren echter nooit eerder bestudeerd.

De taalkundigen ontdekten tot hun verbazing dat het Tidorees en het Ternataans al vijfhonderd jaar de grote invloed van het Maleis weerstaan. Sinds de zeventiende eeuw zijn de talen in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Nederlands zelfs bijna niet veranderd. Dit blijkt uit de vergelijking van het huidige gesproken Moluks met het geschreven Moluks uit een zeventiende-eeuws contract tussen de sultan van Ternate en de VOC.

Nederlandse taalgeleerden vreesden de laatste 150 jaar steeds voor het voortbestaan van de talen. De talen vertonen namelijk eigenschappen, die gewoonlijk het afsterven van talen aankondigen. Zo hebben ze een groot aantal leenwoorden uit het Maleis en wijkt de grammatica door de invloed van het Maleis af van die van de oorspronkelijke West-Papoease taalfamilie. Het lijdend voorwerp wordt achter het werkwoord geplaatst in plaats van ervoor, er zijn voorzetsels in plaats van achterzetsels en het aangeven van het onderwerp op het werkwoord is optioneel. Uit de brief van de sultan blijkt dat het Maleis in het Tidorees en Ternataans in het begin van de zeventiende eeuw al alom tegenwoordig was. Een woordenlijst van het Tidorees uit 1521 die Magellan zijn chroniqueur Pigafetta liet opstellen nadat hij op zijn expeditie Ternate en Tidore had bereikt, bestaat zelfs alleen uit Maleise woorden.

Overigens vrezen de taalgeleerden nu om andere redenen voor het voortbestaan van de talen. De talen ontlenen hun lange bestaan namelijk aan het prestige dat ze hadden in de tijd van de sultans. Momenteel zijn onderwijs en televisie in het Indonesisch, en leren de ouders de kinderen eerst Indonesisch om te voorkomen dat ze eenmaal op school dom lijken.

De trots van de sultans was vroeger legendarisch onder de Nederlanders. Ze dwongen de Nederlanders zelfs te onderhandelen in hun taal. 'Uit hoogmoed, en ten bewyze dat zy onder niemant anders staan, zo zullen zy in haar schriften geen andere, dan deze , gebruiken,' zo schreef de Nederlander Francois Valentyn in 1724. Uiteindelijk hebben de Nederlanders Ambon gesticht om zonder de sultans specerijen te kunnen uitvoeren.

Nadere informatie bij:

* dr. Miriam van Staden (UL)

* tel. 071 5272419 of 020 6931330, fax 071 5272632
* e-mail (staden@rullet.leidenuniv.nl)

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie