Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie: De betekenis van het begrip kwaliteit

Datum nieuwsfeit: 14-01-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Erasmus Universiteit Rotterdam

14 januari 2000

De betekenis van het begrip kwaliteit geanalyseerd

Het gebruik van het begrip kwaliteit wordt steeds belangrijker in de gezondheidszorg. Dit blijkt niet alleen uit een toenemend aantal nieuwe begrippen, maar ook uit het feit dat er steeds vaker gegevens in verband worden gebracht met kwaliteit. Peter Harteloh onderzocht het debat over de kwaliteit van zorg met behulp van een filosofisch analysekader.

Hij geeft aan hoe het denken over kwaliteit zich heeft ontwikkeld en wat de volgende stap hierin kan zijn. Integratie van de principes der kwaliteitskunde in het medisch denken en handelen is volgens hem nodig om de kwaliteit van zorg te verbeteren, waardoor medewerkers meer plezier in hun werk krijgen, de patiëntensatisfactie een duidelijke rol krijgt in het kwaliteitsbeleid en de maatschappelijke waardering van gezondheidszorg aan betekenis wint. Deze analyse is te vinden in zijn dissertatie De betekenis van het begrip kwaliteit in de gezondheidszorg. Van intuïtie naar rationele reconstructie waarop hij vrijdag 14 januari 2000 promoveert aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Plato was een van de eersten die met een idee kwam over het begrip kwaliteit (poiós). Hij beschreef dit idee alleen met voorbeelden, zonder een rationele definitie te geven. Hij ging uit van een intuïtie en hanteert kwaliteit als een primair begrip. Daarmee begint een taalspel rondom kwaliteit dat zijn weerklank vindt in de hedendaagse gezondheidszorg. Het begrip kwaliteit wordt er reëel, beschrijvend (descriptief) of conventioneel, voorschrijvend (prescriptief) gedefinieerd. Het eerste is van belang voor de kwaliteitsmetingen en de kwaliteitsbeoordelingen, het tweede voor het kwaliteitsgericht handelen. Amerikaanse onderzoekers als Donabedian, Williamson en Berwick hebben het begrip kwaliteit voor de gezondheidszorg vorm en inhoud gegeven. Donabedian richt zich in de jaren zeventig op de wetenschappelijke benadering van kwaliteit in de gezondheidszorg. Hij legt de nadruk op metingen en onderzoeken. Williamson heeft tezelfdertijd een methode ontwikkeld voor kwaliteitsbevordering, ontleend aan medische leerprocessen, Health Accounting Approach genaamd. Hij meent dat systematische reflectie op het medisch handelen leidt tot kwaliteitsbevordering door middel van vorming van de (para)medici. Berwick reageert in de jaren negentig op de bureaucratische verstarring van de Amerikaanse gezondheidszorg. Hij geeft daarbij een aantal nieuwe doelen en waarden, te weten leiderschap, organisatie en attitude, die moeten leiden tot een betere kwaliteit. Hij grijpt hierbij terug op bedrijfskundige kennis en ervaring met kwaliteitsverbetering.

Door middel van gevalsstudies onderzoekt Harteloh of de theorie over kwaliteit aansluit op de gegevens die men over dit verschijnsel verzamelt. Er worden verschillende soort gegevens beschouwd: ziekenhuissterfte, de patiëntsatisfactie en praktijkvariaties. Uit de tevredenheid van een patiënt blijkt zijn of haar oordeel over de verleende zorg. Dit oordeel is subjectgebonden. Er wordt gebruik gemaakt van de subjectieve indrukken en meningen van een patiënt. De zorgverleners vinden doorgaans niet dat dit een goed beeld geeft van de kwaliteit van zorg. Vaak kijkt men daarom ook naar objectieve feiten als de ziekenhuissterfte om te beoordelen of de zorgverlening goed is of niet. Deze gegevens zijn makkelijk te verkrijgen, maar houden geen rekening met de staat waarin de patiënt wordt binnengebracht of waarin hij of zij op dat moment verkeert. De betekenis ervan wordt dan ook eveneens dikwijls in twijfel getrokken. Beschouwing van variaties in zorgverlening, zorgverleners of zorginstellingen geven een mogelijkheid tot kwaliteitsverbetering die tegemoet komt aan de oorspronkelijke intuïties die in het begrip tot uitdrukking komen. Op grond van gegevens over praktijkvariaties komt een evaluatie van de zorg tot stand, die betekenis heeft op basis van een reflexieve structuur.

De beschrijving van ontwikkelingen in het denken over kwaliteit en de analyse van gegevens die er over de kwaliteit van zorg worden verzameld, leiden tot een beschouwing over de voorwaarden voor een goed kwaliteitsbeleid. Reflexiviteit staat daarbij centraal, terwijl ook de oorspronkelijke uitgangspunten van zorg in gedachten worden gehouden. Zorg gaat uit van een bewogenheid naar de patiënt toe. Het heeft een bedoeling, een uitvoering en een resultaat. Als een van die elementen verloren gaat, gaat dat ten koste van de kwaliteit. De kwaliteit van zorg moet bovendien telkens opnieuw worden bewerkstelligd en behouden. Kwaliteit bestaat niet, kwaliteit ontstaat. Het wordt geconstrueerd middels een reflexief proces. Door dit reflexief proces van planning, uitvoering, toetsing en bijstelling een plaats te geven in het medisch handelen wordt een intuïtie aangaande kwaliteit een rationeel onderdeel van het medisch denken en handelen. Reflexiviteit zal tot uiting moeten komen in de houding van zorgverleners, de onderlinge verhouding van spelers op de zorgmarkt en het beleid dat er in de gezondheidszorg wordt gevoerd. Zo is reflexiviteit de belangrijkste voorwaarde voor een goede kwaliteit van zorg en zal het betekenis kunnen geven aan het werken in de gezondheidszorg.

Promotores: Prof.dr. A.F. Casparie, Sociaal-medische wetenschap en medisch beleid en Prof.dr. P.A.H. van Lieshout, Theorie van de zorg (Universiteit Utrecht)

Noot voor de pers
Promotie: vrijdag 14 januari, 13.30 uur
Plaats: Woudestein, Senaatszaal
Info: bij de promovendus, tel. 010408 1865;
e-mail: (harteloh@bmg.eur.nl) of bij de afdeling Interne en Externe Betrekkingen, tel. 010408 1777

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie