Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Tweede Kamer: over Europese Ontwikkelingssamenwerking

Datum nieuwsfeit: 18-01-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Ministerie van Buitenlandse Zaken

Aan de Voorzitter van de Vaste Commissie voor Buitenlandse Zaken van de

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Binnenhof 4

Den Haag
Directie Integratie Europa

Internationale Samenwerking

Bezuidenhoutseweg 67

Postbus 20061


2500 EB Den Haag

Nederland

Datum 18 januari 2000
Kenmerk 014/00
Blad /1
Bijlage(n) die-(is@die.minbuza.nl)
Betreft Europese Ontwikkelingssamenwerking / 'Post

Lomé:

Verslag Ministeriële EU-ACS-Conferentie, 7-8

december 1999

In vervolg op het verzoek van de Vaste Commissie voor Buitenlandse Zaken om schriftelijke informatie over de stand van zaken bij de Lomé-onderhandelingen, treft u hierbij het verslag aan van de 3de ministeriële Conferentie inzake de onderhandelingen voor een nieuwe EU-ACS-partnerschapsovereenkomst.

Overigens is thans een laatste ministeriële Conferentie voorzien voor
2 en 3 februari 2000.

Eveline Herfkens

de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking

Verslag van de ministeriële 'Post Lomé conferentie',

Brussel, 7-8 december 1999


1. Inleiding

Op 7 en 8 december vond in Brussel de derde EU-ACS ministeriële conferentie plaats. In mijn brief DIE-807/99 van 24 november jl. gaf ik u een overzicht van de stand van zaken bij de onderhandelingen over de nieuwe Lomé conventie, alsmede op hoofdpunten de inzet van de regering voor deze conferentie.

Nadat tijdens de tweede ministeriële conferentie in Brussel in juli jl. weinig vooruitgang was geboekt in de onderhandelingen, met name op het handelsdossier, waren deze in oktober echter weer vlotgetrokken door middel van informeel overleg. Het lag daarom in de verwachting dat tijdens de derde ministeriële conferentie op alle uitstaande punten politieke overeenstemming zou worden bereikt. Het Finse voorzitterschap mikte dan ook op afronding van de onderhandelingen voor het nieuwe verdrag, dat uiterlijk 29 februari 2000 ondertekend dient te worden.


2. Verslag


2.1. Verloop van de conferentie

De conferentie werd bijgewoond door alle ACS landen, die op ministerieel en ambtelijk niveau vertegenwoordigd waren. Van EU-zijde was slechts een beperkt aantal ministers vertegenwoordigd. Ikzelf was verhinderd in verband met de begrotingsbehandeling met uw Kamer.

Net als bij de eerdere ministeriële conferenties speelden zich de onderhandelingen vooral af in vier parallelle werkgroepen met elk een ACS- en een EU-voorzitter:

centrale groep: algehele coòrdinatie en politieke vraagstukken

groep 2: ontwikkelingsstrategieën

groep 3: handelsrelaties

groep 4: financiële samenwerking en financieringsmodaliteiten

Slechts een beperkt gedeelte van de conferentie werd plenair vergaderd. Interne coòrdinatie, met name aan EU- zijde, kostte echter de meeste tijd.

Om geen resultaten verloren te laten gaan, is aan het einde van de conferentie gezamenlijk vastgesteld over welke onderwerpen wél overeenstemming is bereikt.

Op een aantal centrale kwesties (terug- en overname clausule en handel, inclusief de toekomst van de productprotokollen; macro-steun aan landen met korte termijn handelsbalans-fluctuaties,) is weliswaar vooruitgang geboekt, maar nog geen overeenstemming bereikt.


2.2. Resultaten naar onderwerp

Algemene coòrdinatie en politieke samenwerking

Overeenstemming werd bereikt op de volgende punten:

Good governance.

De vraag of 'good governance' tot de zogenaamde essentiële elementen zou gaan behoren, die bij niet naleving kunnen leiden tot opschorting van de werking van de conventie, stond centraal in deze onderhandelingsgroep. Het bereikte compromis bestaat uit drie delen. Het eerste deel bevat een politieke tekst over de essentiële elementen mensenrechten, democratie, rechtsstaat en goed bestuur, waarin opgenomen een brede definitie van goed bestuur die o.a. corruptie omvat. Het tweede deel gaat in op de maatregelen die kunnen worden genomen wanneer er schendingen worden geconstateerd van de essentiële elementen mensenrechten, democratie en rechtsstaat. Het derde deel heeft betrekking op de maatregelen die kunnen worden genomen, inclusief opschorting, wanneer er sprake is van ernstige corruptie. In dat deel wordt het begrip essentieel element niet meer genoemd. Het belangrijkste voor de EU is echter dat met dit resultaat ernstige gevallen van corruptie aanleiding kunnen geven tot maatregelen.

Voorts werd overeenstemming bereikt over


- de bepalingen inzake ratificatieprocedures,

geschillenbeslechting en

toetreding tot de Conventie van nieuwe landen. De vraag naar de geografische beperking van deelname aan de Conventie stond wat dit laatste punt betreft voorop. Uiteindelijk werd er voor gekozen de op dit punt neutrale bepalingen aan te vullen met een verklaring waaraan beide partijen hun eigen uitleg kunnen geven.

De niet-opgeloste punten betreffen:

De looptijd van de Conventie.

De EU-lidstaten kunnen zich verenigen op 15 jaar, terwijl de ACS-landen een looptijd van 30 jaar voor ogen staat.

De migratie/ terugkeer en overname clausule.

Het eerder in de ambtelijke onderhandelingen met de ACS-landen bereikte akkoord bleek op ministerieel niveau uiteen te rafelen. De ACS-landen wilden de paragraaf over overname van onderdanen uit derde landen en statenlozen geschrapt zien. Tijdens de EU coòrdinatie werd hierop door de Zweedse Staatssecretaris voor Migratie en Ontwikkelingssamenwerking voorgesteld deze paragraaf op te nemen in een verklaring bij het verdrag, in plaats van in het verdrag. Nederland verzette zich daartegen, maar kreeg op dat moment slechts steun van Griekenland. De positie van Duitsland was onduidelijk. Terwijl eerder Duitsland het hardst opname van de terminologie van de EU-standaardbepaling bepleitte, vond de Duitse Minister voor Ontwikkelingssamenwerking dat er politieke verantwoordelijkheid moest worden genomen voor het compromis met de ACS-landen.

Nederland gaf aan groot belang te hechten aan opname van de standaardclausule met de bovengenoemde paragraaf over terug- en overname. Gevolg is dat ook deze kwestie onderdeel zal zijn van de eindonderhandelingen.

Ontwikkelingsstrategiën

In de groep die zich met dit onderwerp bezig hield, werd een akkoord bereikt over de bepalingen over niet-gouvernementele actoren en hun rol in het ontwikkelingsproces. Voorts kon overeenstemming worden bereikt over de tekst inzake cultureel eigendom. Bij deze tekst is een gezamenlijke (EU-ACS) verklaring aangenomen over de bescherming en beheer van cultureel eigendom en een unilaterale (ACS) verklaring over de teruggave van cultureel eigendom.

In deze groep waren geen openstaande punten meer.

Handelsrelaties

Hoewel er geen definitieve resultaten werden bereikt, was er wel vooruitgang. Zo werd na langdurige onderhandelingen tussen Frankrijk en Spanje enerzijds en de overige lidstaten en Commissie anderzijds overeenstemming bereikt over de doelstellingen en modaliteiten van de toekomstige handelssamenwerking. De kwestie waar het om ging was of er sprake mocht zijn van keuzevrijheid van de ACS-landen m.b.t. het toekomstig handelsregime. Commissaris Nielson hield een emotioneel pleidooi voor het respecteren van de souvereiniteit van de ACS- landen door in de tekst de keuze aan de ACS-landen te laten. Nadat eerst Frankrijk zich flexibel opstelde, was ook Spanje bereid concessies te doen, zodat de uiteindelijke tekst voor de overige lidstaten en de Commissie bevredigend is.

Op het punt van de markttoegang gedurende de overgangsperiode (2000-2008) werd echter nog geen overeenstemming bereikt, evenmin als over de toekomst van de productprotocollen. De lengte van de overgangsperiode (2000- 2008) lijkt geaccepteerd te zijn. Wat de EU betreft blijft het handelsregime gedurende de overgangsperiode gelijk aan het huidige, behoudens de verbetering die zal voortvloeien uit het in te voeren handelsregime voor de MOLs. De ACS-niet-MOLs hebben hier problemen mee. Zij wijzen er op dat door het MOL's-regime en door nieuwe afspraken die de EU de komende jaren in multilateraal en regionaal kader zal maken, de waarde van hun preferenties zal worden uitgehold.

De EU blijft verbetering van markttoegang voor de ACS-landen in algemene zin gedurende de overgangsperiode afwijzen. De Commissie denkt echter alleen overeenstemming te kunnen bereiken over het handelsregime gedurende de overgangsperiode indien aan de Conventie een verklaring wordt toegevoegd waarin de EU er mee instemt onderzoek te doen naar de situatie in specifieke sectoren en eventueel maatregelen te nemen wanneer het onderzoek daartoe aanleiding geeft. Met name Spanje heeft hier grote moeite mee.

Ook bestaat er nog enige onenigheid over de productprotocollen. De ACS-landen willen de delen in het bananen- en het rumprotocol die over technische assistentie gaan, opnemen in verklaringen bij de Conventie. De EU kan daar in meegaan.

Als puntje bij paaltje komt, willen de ACS-landen echter ook steeds weer een passage over markttoegang opnemen, hetgeen onaanvaardbaar is. Een verklaring over de rijstsector stuit op verzet van Spanje.

Financiële samenwerking

Ook hier werden geen definitieve resultaten geboekt.

Macro-steun ten behoeve van korte termijn fluctuaties in exportinkomsten:

Met name over de modernisering van STABEX bleef onenigheid bestaan. De Commissie heeft in de onderhandelingen op ambtelijk niveau haar uiterste best gedaan om STABEX en SYSMIN om te zetten in modernere instrumenten voor macro-steun bij korte termijn-fluctuaties in exportinkomsten. Bij het zoeken naar een compromis met de ACS-landen tijdens de derde ministeriële conferentie werd daar geleidelijk aan afgedaan. Over het laatste compromisvoorstel is binnen de EU nog geen overeenstemming bereikt. De Commissie presenteert het glas uiteraard als half-vol, terwijl sommige lidstaten (het Verenigd Koninkrijk en Nederland) het in toenemende mate gaan percipiëren als half-leeg.

Over de investeringsfaciliteit werd ad referendum overeenstemming bereikt. Het resultaat werd echter nog niet formeel afgehamerd.

Voor Nederland was de kwestie van rentesubsidies van belang. Omdat aan de Nederlandse voorwaarden werd voldaan (specificatie van beperkt aantal situaties waarin rentesubsidies kunnen worden ingezet, geen separate enveloppe voor rentesubsidies binnen het EOF, opneming in het intern reglement van de EU dat rentesubsidies slechts kunnen worden ingezet wanneer geen concurrentie met de EDFI's optreedt) is de tekst ook voor Nederland acceptabel. Ook de (vrijblijvende) tekst inzake investeringsgaranties is aanvaarbaar.

De financiële omvang van het EOF IX.

Het EU-besluit waarin het bod aan de ACS-landen is vastgelegd, bevat een aantal bepalingen over de noodzakelijke hervormingen van het beheer van het EOF, die

tevens als benchmarks zullen fungeren wanneer de onderhandelingen over EOF X in zicht komen. De Commissie wordt gevraagd het beheer van het EOF geleidelijk te

delegeren naar het veld, transparantere schattingen te maken van de verwachte uitgaven in een jaar, en verder zodanige hervormingen door te voeren dat het tempo van

committeringen en uitgaven wordt versneld. De paragraaf over budgettarisering sneuvelde echter. Nederland heeft op dit punt een unilaterale verklaring afgegeven waarin dat betreurd wordt.

Onder deze voorwaarden konden alle lidstaten akkoord gaan met het bod van 12,8 miljard Euro oproepbaar vanaf het moment waarop de nieuwe conventie is geratificeerd en 1 miljard euro, beschikbaar afhankelijk van de resultaten van een in 2004 uit te voeren 'performance review'. Voor EOF IX is dezelfde verdeelsleutel tussen de lidstaten van toepassing als onder EOF VIII. (NB: 12,8 miljard euro is ongeveer nominale 0-groei, terwijl het totaal van 13,8 overeenkomt met 5% toename).

Naar verwachting zullen de ACS-landen, die hoopten op minstens een reële 0-groei (overeenkomend met 9% toename), echter teleurgesteld zijn over het aanbod.


3. Vooruitblik

Hoewel het resultaat van deze derde ministeriële conferentie teleurstellend was, omdat de onderhandelingen niet afgerond konden worden, is er geen aanleiding tot pessimisme.De posities op het beperkte aantal knelpunten zijn nu dermate goed afgetast, dat het mogelijk moet zijn overeenstemming te bereiken over een compromis-pakket.

De ambtelijke onderhandelingen aan de hand van geconsolideerde tekstvoorstellen voor de nieuwe partnerschapsovereenkomst vinden thans onder grote tijdsdruk plaats.

Inmiddels is er op verzoek van de ACS-landen ingestemd met een extra ministeriële conferentie te houden op 2-3 februari 2000 teneinde tot politieke overeenstemming te komen.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie