Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Werkprogramma Portugees voorzitterschap van de Europese Unie

Datum nieuwsfeit: 18-01-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
PORTUGEES VOORZITTERSCHAP VAN DE EUROPESE UNIE - Werkprogramma

Press Release: Brussels (18-01-2000) - Nr: 1080/1/00

 
                                 RAAD VAN              Brussel, 13 januari 2000 (14.01) 

DE EUROPESE UNIE (OR. p)

SN 1080/1/00

REV 1

LIMITE

PORTUGEES VOORZITTERSCHAP

VAN DE EUROPESE UNIE

1 januari tot en met 30 juni 2000

Werkprogramma

Inhoud

Inleiding............................................................2

Doelstellingen...................................................3

Prioritaire gebieden...........................................5

Interne dimensies.............................................13

Externe dimensies............................................26

Inleiding

Het Portugese voorzitterschap valt samen met de aanvang van een nieuw millennium dat op het gebied van de vooruitgang veelbelovende perspectieven biedt.

De snelle maatschappelijke ontwikkelingen confronteren ons echter tevens met uitdagingen die, indien wij voor Europa in haar geografische totaliteit een toekomst van vrede, stabiliteit en duurzame ontwikkeling willen waarborgen, slechts kunnen worden aangepakt door middel van op de problemen toegesneden antwoorden.

De lessen van de Balkancrisis, de haarden van onrust elders op het continent en in de nabijgelegen gebieden van strategisch belang, alsook de onzekerheden op transnationaal niveau die het evenwicht van de Europese maatschappijvormen bedreigen, zijn factoren die van het hoogste belang zijn voor openbare mening en de politiek verantwoordelijken van de Unie.

De Europese Unie, die in de afgelopen decennia gestalte heeft gegeven aan een politiek, economisch en maatschappelijk project dat gebaseerd is op een geheel van waarden dat inmiddels reeds is uitgegroeid tot een eigen civilisatiemodel, heeft een bijzondere verantwoordelijkheid op zich genomen voor het scheppen van voorwaarden die het mogelijk maken dat de volkeren van het continent leven in een maatschappij die wordt gekenmerkt door vrijheid, veiligheid en vooruitgang.

Nu de tijd voorbij is waarin op het continent een gedwongen scheiding bestond, maakt de hereniging van Europa niet alleen de verdere integratie van de Europese Unie noodzakelijk, doch ook de deelneming daaraan door alle landen die de fundamentele waarden waarop dit project gebaseerd is onderschrijven.

Anderzijds heeft de omstandigheid dat de Unie zich steeds sterker bewust wordt van de noodzaak een krachtige rol op het wereldtoneel te spelen om haar belangen op legitieme wijze te kunnen verdedigen en in haar externe betrekkingen de waarden tot gelding te kunnen brengen die op het internationale toneel bepalend zijn voor haar identiteit, geleid tot de totstandkoming van een uitgebreid netwerk van betrekkingen met derde landen en verschillende regionale ruimtes die thans een essentieel onderdeel vormen van het Europees project.

Gedurende de eerste helft van het jaar 2000 zal het aan het Portugese voorzitterschap zijn om dit geheel van verantwoordelijkheden en verwachtingen, en de eisen die deze met zich meebrengen, in goede banen te leiden binnen een institutioneel kader dat eigen conjuncturele kenmerken heeft en, waarbinnen een nieuw Verdrag betreffende de Europese Unie, een recentelijk gekozen Europees Parlement dat ruimere bevoegdheden heeft gekregen en een nieuwe, geherstructureerde Europese Commissie een belangrijke rol zullen spelen, terwijl tevens een innovatieve aanpak op het gebied van externe vertegenwoordiging en veiligheid en defensie vereist is.

Doelstellingen

In dit verband heeft het Portugese voorzitterschap van de Europese Unie in grote lijnen de volgende doelstellingen:

· waarborgen dat op alle gebieden waarop de Europese Unie actief is het scheppen van de onontbeerlijke voorwaarden voor de toetreding van nieuwe lidstaten prioriteit krijgt;

· een aanvang maken met een nieuwe intergouvernementele conferentie met het oog op de doorvoering van institutionele hervormingen gericht op continuïteit, waarbij - gelijktijdig en cumulatief - de doeltreffendheid, het democratisch karakter, de acceptabiliteit en de compatibiliteit van het optreden van de Unie worden gecombineerd met het realistische vooruitzicht dit proces te kunnen afronden zonder nadelige gevolgen voor het wenselijke tijdschema voor de openstelling van de Unie voor nieuwe lidstaten;

· een nadere discussie over de sociale en economische dimensies van het optreden van de Unie zoals die voortvloeien uit de noodzaak beleid vast te stellen waarmee het concurrentievermogen op mondiaal niveau gewaarborgd wordt. Dergelijke hervormingen dienen steeds verenigbaar te zijn met de instandhouding en modernisering van het Europees sociaal model, waarbij de prioriteit moet worden gegeven aan de bestrijding van de sociale uitsluiting van burgers en de bevordering van permanente educatie en opleiding en de gelijkheid; de milieudimensie dient daarbij in acht te worden genomen, het door de invoering van de ene munt geschapen potentieel dient te worden benut en er moet profijt worden getrokken van de nieuwe technologieën, met name in het kader van de informatiemaatschappij;

· consolidatie van het project van de Economische en Monetaire Unie (EMU) als essentiële factor voor de bevordering van duurzame, niet-inflatoire en werkgelegenheidsscheppende groei, alsook voor de bevestiging van de rol van de Europese Unie als een structurerend blok binnen de mondiale economie;


*

* het stimuleren van beleidsvormen waarmee gestalte kan worden gegeven aan het bewustzijn van een Europees burgerschap, door middel van nauwere banden tussen de burgers van de Unie, met volledige eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel, en door de invoering van door institutionele transparantiegekenmerkte modellen ter openstelling van de maatschappij;


* versterking van de externe dimensie van het optreden van de Europese Unie door het bevorderen van de politieke dialoog en de samenwerking op internationaal niveau, waarbij de structuren worden opgewaardeerd en de samenhang van de beleidsvormen die de Unie haar rol geven op mondiaal niveau wordt bevorderd;


* uitvoering geven aan de besluiten die bedoeld zijn om de Europese Unie in de toekomst een eigen veiligheids- en defensiecapaciteit te geven, in samenhang met de versterking van de dimensies voor een gemeenschappelijk extern diplomatiek optreden; één en ander dient verenigbaar te zijn met de andere door de lidstaten aangegane verbintenissen, met name die in het kader van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie;


* in het licht van de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam en de besluiten van de Europese Raad van Tampere werk maken van de aanneming van maatregelen om binnen de Unie de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te bevorderen, teneinde tegemoet te komen aan de wensen van de burgers van Europa, waarbij de dimensies van de openbare veiligheid en de regulering van het vrije verkeer worden verenigd met de eerbiediging van een Europese cultuur van de vrijheid die de grondslag vormt van zijn eigen beschavingsproject;


* voortzetting en intensivering van de behandeling van de vraagstukken waarover thans binnen de Unie, in de diverse sectoren waarin zij actief is, onderhandeld wordt; daarbij zal in het bijzonder aandacht worden geschonken aan de versterking van het beleid dat ten grondslag ligt aan de interne markt, aan de gemeenschappelijke beleidsvormen en aan de modellen voor harmonisatie tussen de lidstaten, teneinde aldus te voldoen aan de verwachtingen van de Europese burgers ten aanzien van het collectief project waar zij deel van uitmaken;


* trachten om, in het kader van de Raad van de Unie, overeenstemming te bereiken over het statuut van de leden van het Europees Parlement. Gezien de noodzaak waarborgen te bieden ten aanzien van de transparantie, de waardigheid van het ambt en de gelijke behandeling van de leden van het Parlement ongeacht de lidstaat waaruit zij afkomstig zijn, zal het Portugese voorzitterschap trachten om, binnen de termen van het Verdrag, een statuut van de Parlementsleden te doen aannemen dat strookt met de richtsnoeren welke door de bevoegde organen van het Europees Parlement zijn opgesteld.

Prioritaire gebieden

UITBREIDING

Het Portugese voorzitterschap zal de sedert 1998 gevoerde onderhandelingen met Cyprus, Slovenië, Estland, Hongarije, Polen en de Tsjechische Republiek energiek voortzetten en trachten voor eind juni 2000 zo veel mogelijk aantal onderhandelingshoofdstukken te openen en voorlopig af te sluiten.

Daarnaast dienen onder het Portugese voorzitterschap, in aansluiting op de conclusies van de Europese Raad van Helsinki, onderhandelingen te worden geopend met Bulgarije, Slowakije, Letland, Litouwen, Malta en Roemenië.

De onderhandelingsprocessen dienen te worden voortgezet op basis van objectieve, op solide en uniforme criteria berustende grondslagen, in het licht van een afweging van de eigen merites van elk afzonderlijk geval en van de technische evaluatie van de inspanningen van de afzonderlijke landen. Het voorzitterschap zal terdege rekening houden met de evaluatie van de Commissie terzake.

Het te Helsinki genomen besluit om aan Turkije de status toe te kennen van kandidaat voor een toekomstige toetreding tot de Unie, zal de aanleiding zijn tot diepergaande institutionele betrekkingen met dit land zulks onder door de Raad in nauwe samenspraak met de Commissie van de Europese Gemeenschappen vast te stellen concrete voorwaarden.

INSTITUTIONELE HERVORMINGEN

De Intergouvernementele Conferentie (IGC) voor de hervorming van de instellingen, waarin de conclusies van de Top van Keulen voorzien en waarvan het mandaat op de Top van Helsinki is vastgesteld, zal onder het Portugese voorzitterschap een aanvang nemen.

De IGC zal zich buigen over het probleem van de omvang en samenstelling van de Europese Commissie, de weging van de stemmen binnen de Raad en het vraagstuk van de eventuele uitbreiding van de stemmingen met gekwalificeerde meerderheid binnen de Raad, evenals met andere verdragswijzigingen welke ten aanzien van de Europese instellingen noodzakelijk blijken waar het gaat om de bovengenoemde problemen en de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam. Het Portugese voorzitterschap zal aan de Europese Raad een verslag voorleggen over de bij de werkzaamheden van de Conferentie geboekte vooruitgang en kan voorstellen nieuwe onderwerpen op de agenda van de Conferentie te plaatsen.

De IGC dient haar werkzaamheden vóór eind 2000 te hebben afgerond; het voorzitterschap zal derhalve prioriteit geven aan een zo constructief en snel mogelijk verloop van de werkzaamheden. Daartoe dienen alle partners blijk te geven van de bereidheid en openheid die nodig zijn om tot evenwichtige en wederzijds aanvaardbare oplossingen te komen.

Het Portugese voorzitterschap zal trachten meer duidelijkheid te scheppen met betrekking tot de gestelde problemen en zoeken naar eventuele opties en oplossingen, waarbij het een beroep zal doen op de bereidwilligheid van de regeringen van de lidstaten en van de instellingen en organen van de Unie.

De landen die kandidaat zijn voor toetreding tot de Europese Unie zullen worden uitgenodigd zich uit te spreken over de inhoud van de IGC-agenda, terwijl zij ook op de hoogte zullen worden gehouden van de vorderingen van de lopende onderhandelingen.

Het Portugese voorzitterschap is voornemens te bevorderen dat het Europees Parlement nauw bij de werkzaamheden van de IGC wordt betrokken, en er tevens voor te zorgen dat ook de andere instellingen en organen van de Unie naar behoren bij één en ander worden betrokken.

Het voorzitterschap zal nota nemen van alle bijdragen en suggesties, van welke aard dan ook, welke hem in de loop van de IGC zullen worden voorgelegd, met name die welke afkomstig zijn uit sectoren van de civiele maatschappij.

Het voorzitterschap zal ernaar streven steeds de transparantie van de werkzaamheden van de IGC te waarborgen ten behoeve van de openbare mening in de verschillende Europese landen, onder voorwaarden waarover door de Raad overeenstemming dient te worden bereikt.

Met het oog op de institutionele hervorming zal het Portugese voorzitterschap voorts al het nodige in het werk stellen om een impuls te geven aan de werkzaamheden ter opstelling van het Europees handvest van de grondrechten.

Het Portugese voorzitterschap zal de noodzakelijke autonomie van de nationale parlementaire structuren en de wijze waarop deze op Europees niveau bij de werkzaamheden worden betrokken, met name in het kader van de COSAC, eerbiedigen, doch zal ernaar streven een discussie aan te moedigen over de wijze waarop de nationale parlementen nauwer bij het communautair proces kunnen worden betrokken, zowel waar het gaat om informatieverschaffing als op het gebied van de beleidsvorming. Alleen op deze wijze kan worden gewaarborgd dat er sprake is van een daadwerkelijke relatie van de burgers met de instanties die wetgeving voortbrengen welke hun dagelijkse leven beïnvloedt; aldus kunnen de besluiten in kwestie worden gelegitimeerd en worden zij gemakkelijker door de burgers aanvaard.

Het Portugese voorzitterschap zal uitvoering geven aan de besluiten van de Europese Raad van Helsinki op het gebied van de herziening van de werkmethodes van de Raad, en zich inspannen om steun te bieden bij de uitvoering van de noodzakelijke maatregelen voor de toekomstige tenuitvoerlegging van het nieuwe regelgevingskader.

WERKGELEGENHEID, ECONOMISCHE HERVORMING EN SOCIALE SAMENHANG

Nu de Europese Unie beschikt over één markt en één munt, is het moment gekomen om voor haar economisch en sociaal beleid een nieuwe langetermijndoelstelling vast te stellen.

Nu een nieuwe eeuw aanvangt, dient Europa te streven naar een meer dynamische en concurrerende, op innovatie en kennis gebaseerde economie en dient zij een grotere en kwalitatief hoogwaardiger werkgelegenheid en een grotere sociale samenhang tot stand te brengen.

De buitengewone Europese Raad welke in maart 2000 te Lissabon zal plaatsvinden, en die gewijd zal zijn aan het onderwerp "Werkgelegenheid, economische hervormingen en sociale samenhang - naar een Europa van innovatie en kennis" zal daartoe, op het hoogste niveau, een stimulans geven. Het gaat daarbij om een nieuwe omschrijving van de Europese strategie ten behoeve van groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid in het licht van de uitdagingen die gevormd worden door de globalisering, de technologische vooruitgang en de nieuwe gevaren op het gebied van sociale uitsluiting. Het macro-economisch beleid, het structuurbeleid en het actief werkgelegenheidsbeleid dienen aan de hand van deze nieuwe langetermijndoelstelling beter te worden gecoördineerd. Specifieke initiatieven ten behoeve van de informatiemaatschappij en van de sociale integratie zullen deze strategie nog aan betekenis doen winnen.

In januari zal het voorzitterschap een document doen uitgaan aan de hand waarvan een ruimere discussie kan worden geopend over de na de Top van Lissabon vast te stellen doelstellingen en methodes ten behoeve van een betere coördinatie van de processen van Keulen, Cardiff en Luxemburg. De resultaten zullen door de Europese Raad van juni worden beoordeeld aan de hand van een evaluatie door een forum op hoog niveau, waaraan zal worden deelgenomen door de regeringen, de Commissie, de sociale partners, de Europese Centrale Bank, het Economisch en Sociaal Comité en het Europees Parlement. Voordien zullen verschillende samenstellingen van de Ministerraad en thematische conferenties op hoog niveau een bijdrage leveren aan de concretisering en nadere uitwerking van de conclusies welke door de Europese Raad van Lissabon zullen worden vastgesteld.

GEMEENSCHAPPELIJK BUITENLANDS EN VEILIGHEIDSBELEID

Het Portugese voorzitterschap zal prioriteit geven aan de verschillende dimensies van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB); daarbij zal de aandacht met name uitgaan naar de noodzaak voor de Europese Unie om waakzaam te zijn en actief in te spelen op de verschillende strategische scenario's welke moeten worden gevolgd en aangestuurd, waarbij het voorzitterschap besluiten zal bevorderen en uitvoeren die de rol van de Unie op het internationale toneel versterken. In dit verband zal rekening worden gehouden met de noodzaak om op globale en samenhangende wijze gebruik te maken van alle instrumenten waarover de Unie in het algemeen kader van haar extern optreden kan beschikken.

Het Portugese voorzitterschap zal prioriteit geven aan de versterking van het GBVB, met name door het uitwerken van een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid. De besluiten van de Europese Raden van Keulen en Helsinki tonen aan dat de EU zich ondubbelzinnig inzet voor de totstandbrenging van een geloofwaardige operationele capaciteit, ondersteund door de instrumenten die vereist zijn om een autonoom optreden van de Unie mogelijk te maken bij de beheersing van de militaire en niet-militaire aspecten van crisissituaties in het kader van de zogeheten Petersbergtaken. Doordat Portugal ook het voorzitterschap van de WEU bekleedt en tot de oprichters van de NAVO behoort, is dit land bij uitstek in staat de samenhang van de Europese veiligheids- en defensiedimensie te versterken.

Voor de versterking van het GBVB is het nodig dat de in het Verdrag van Amsterdam omschreven instrumenten en mechanismen optimaal worden benut. Het Portugese voorzitterschap zal daarbij worden gesteund door de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, die met zijn optreden in sterke mate kan bijdragen tot een samenhangender en sneller optreden van de Unie op het internationale toneel. De samenhang van het extern optreden van de Europese Unie zal doeltreffender zijn naarmate de samenwerking en coördinatie tussen de leden van het nieuwe model trojka hechter is; in dit verband is het van het grootste belang dat op doeltreffende wijze wordt aangesloten bij de dimensies van het extern optreden van de Europese Commissie.

Het Portugese voorzitterschap zal de werkzaamheden ter ontwikkeling van de gemeenschappelijke strategieën voortzetten. Niet alleen zal worden gezorgd voor de follow-up van de besluiten betreffende de tenuitvoerlegging van de gemeenschappelijke strategie ten aanzien van Rusland en zal een actieplan voor een gemeenschappelijke strategie ten aanzien van Oekraïne worden gepresenteerd, ook zal Portugal gemeenschappelijke strategieën ontwikkelen voor het Middellandse-Zeegebied en de Westelijke Balkan, vanuit een alomvattend perspectief en met het oog op de versterking van het optreden van de Unie in deze geografische gebieden.

EEN RUIMTE VAN VRIJHEID, VEILIGHEID EN RECHTVAARDIGHEID

Het Portugese voorzitterschap zal prioriteit geven aan de ontwikkeling van de Europese Unie als een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, en daarbij ten volle de mogelijkheden benutten welke het Verdrag van Amsterdam biedt en zoals die nader zijn uitgewerkt in het actieplan van Wenen, en zal voorts uitvoering geven aan de door de Europese Raad van Tampere vastgestelde politieke richtsnoeren. Deze werkzaamheden zullen worden verricht in nauw overleg met de Europese Commissie, terwijl ook het Europees Parlement de noodzakelijke informatie zal ontvangen en zal worden geraadpleegd.

Het Portugese voorzitterschap zal ernaar streven dat de vrijheid van verkeer wordt gewaarborgd met inachtneming van voor eenieder geldende voorwaarden op het gebied van veiligheid en rechtvaardigheid, om aldus tegemoet te komen aan de wensen van de burgers en de aanneming te bevorderen van maatregelen die hen in het dagelijkse leven ten goede zullen komen.

Deze doelstelling vergt allereerst dat het verloop van de werkzaamheden voortdurend wordt gevolgd; dat zal gedurende het Portugese voorzitterschap geschieden door middel van het overeenkomstig het mandaat van de Europese Raad van Tampere door de Commissie voor te leggen "scorebord". Het is de eerste maal dat een dergelijke exercitie plaatsvindt en het Portugese voorzitterschap zal zich hiervoor krachtig inzetten.

Op het gebied van migratie en asiel zal het voorzitterschap streven naar een allesomvattende aanpak van de immigratie die zich tot alle aspecten ervan zal uitstrekken, en zal het een bijdrage leveren aan de totstandbrenging van het toekomstig gemeenschappelijk Europees asielstelsel.

De aandacht van het Portugese voorzitterschap zal met name uitgaan naar de vaststelling van de voorwaarden voor de toelating van onderdanen van derde landen met het oog op gezinshereniging; dit in het kader van een ruimer beleid ter integratie van degenen die wettelijk op het grondgebied van de lidstaten van de Unie verblijf houden, waarbij het voorzitterschap ervan uitgaat dat de maatregelen ten behoeve van de integratie van immigranten in de ontvangende landen van essentieel belang zijn voor het bevorderen van de sociale samenhang, het voorkomen van uitsluitings- en marginaliseringssituaties en het vermijden van racisme en vreemdelingenhaat.

Ook zal het voorzitterschap ernaar streven een krachtig impuls te geven aan de bestrijding van de illegale immigratie, zowel door middel van een actievere samenwerking met de landen van herkomst en van doorreis, als door samenwerking tussen de lidstaten en Europol bij de ontmanteling van de criminele netwerken die betrokken zijn bij mensenhandel.

Tevens zal het voorzitterschap de totstandbrenging bevorderen van een samenhangend overname- en terugkeerbeleid en er daarbij naar streven overeenstemming te bereiken over een uniform model voor overnameovereenkomsten tussen de lidstaten en derde landen.

Op asielgebied zullen de werkzaamheden op het gebied van de harmonisatie van de procedures en de uitwisseling van informatie, alsook van de wetgevingen en administratieve praktijken van de lidstaten, worden voortgezet, terwijl tevens een evaluatie zal worden opgesteld van de uitvoering van de Overeenkomst van Dublin.

De instandhouding van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid vergt bovendien een gecoördineerde aanpak van het toezicht aan de buitengrenzen van de Unie. Op dit gebied zal de aandacht van het voorzitterschap in het bijzonder uitgaan naar de voorwaarden voor de controle aan zeegrenzen en het niveau van de controles van minderjarigen.

Ook de criminaliteitspreventie is een belangrijke prioriteit van het voorzitterschap, met name waar het gaat om de jeugddelinquentie, de stedelijke en de drugscriminaliteit; de bedoeling is dat samenwerking op dit gebied wordt gestimuleerd en dat gemeenschappelijke prioriteiten worden vastgesteld op het gebied van criminaliteitspreventie.

Het voorzitterschap zal dan ook een aantal initiatieven op dit gebied bevorderen, waaronder met name genoemd moet worden het organiseren van een conferentie op hoog niveau betreffende preventie, die in mei in Portugal zal plaatsvinden.

Ook streeft het voorzitterschap naar een versterking van de rol van Europol en de intensivering van de politiële en douanesamenwerking bij de preventie en bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit.

De oprichting van een operationele eenheid van Europese hoofden van politiediensten ten behoeve van de uitwisseling van informatie over de ontwikkelingen binnen de criminaliteit, ervaringen en beste praktijken zal het onderwerp zijn van de eerste bijeenkomst van Europese hoofden van politiediensten die in het eerste halfjaar van 2000 in Portugal zal plaatsvinden.

De aanvang van de tenuitvoerlegging van de Europese drugbestrijdingsstrategie in het tijdvak 2000-2004 is eveneens een van de onderwerpen die de bijzondere aandacht van het voorzitterschap zullen krijgen; het voorzitterschap zal het initiatief van de Commissie, die op 28-29 februari een interinstitutionele conferentie over het drugsbeleid zal beleggen, actief steunen.

In dit verband zal een impuls gegeven worden aan de tot dusver in de Unie gehanteerde horizontale benadering van het vraagstuk van drugs en drugsverslaving, hetgeen implicaties heeft voor bijvoorbeeld de bescherming van de volksgezondheid, de vermindering van de vraag en de handel in precursoren, dit bovenop de eerder genoemde maatregelen van strafrechtelijke aard.

Ook zal het Portugese voorzitterschap de strategie ter preventie en bestrijding van de georganiseerde criminaliteit verder ten uitvoer leggen, waarbij een belangrijke rol zal zijn weggelegd voor de initiatieven ter beperking van de opbrengsten uit criminaliteit, vooral die welke betrekking hebben op de bestrijding van het witwassen van geld, zulks door middel van de oprichting van gezamenlijke onderzoeksteams.

Om bij te dragen aan de totstandbrenging van een Europese Rechtsruimte, zal meer werk worden gemaakt van de toegang van de burger tot een snelle rechtspleging, en wel door middel van alternatieve middelen voor de traditionele openbare rechtsstelsels van de lidstaten, waarbij met name gedacht moet worden aan arbitrage; daarbij zal gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden van de nieuwe technologieën.

Daartoe zal het voorzitterschap ook initiatieven aanmoedigen om slachtoffers van misdrijven binnen de Unie een toereikende bescherming te bieden door het stimuleren van de beschermende maatregelen en de effectuering van diens rechten in het kader van het proces en van zijn recht op schadevergoeding.

Ook zal het voorzitterschap zich inzetten voor de versterking van de justitiële samenwerking op strafrechtelijk gebied, met inbegrip van de harmonisatie van de wetgeving en de wederzijdse erkenning van justitiële uitspraken, één en ander in het licht van de conclusies van Tampere.

Voorts zal het voorzitterschap zich sterk maken voor de tenuitvoerlegging van de verbintenissen die zijn aangegaan in het kader van Schengen, met name waar het gaat om de toepassing van de uitvoeringsovereenkomst van Schengen in de noordelijke landen vóór het einde van het jaar 2000.

De totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid vergt tenslotte een geïntegreerd en samenhangend optreden van de Unie, zowel op intern als op extern niveau. Door de Europese Raad van Feira zullen dan ook specifieke aanbevelingen worden opgesteld voor de omschrijving van de doelstellingen en maatregelen ten behoeve van het extern optreden van de Unie op de gebieden van justitie en binnenlandse zaken.

VOLKSGEZONDHEID EN VOEDSELVEILIGHEID

Volksgezondheidsproblemen in verband met de voedselveiligheid nemen in de aandacht van de Europese Unie een steeds centraler plaats in, hetgeen duidelijk gevolgen heeft voor het beheer van de interne markt.

Wil de Europese Unie ook in de toekomst voeling hebben met de werkelijke zorgen die bij haar onderdanen leven, dan dient zij een grote prioriteit toe te kennen aan het geheel van problemen waarmee de volksgezondheid binnen de Europese ruimte steeds vaker geconfronteerd wordt ten aanzien van de veiligheid van levensmiddelen; deze problemen scheppen ook onzekerheden met betrekking tot het regelmatig functioneren van de markten, wat aanzienlijke politieke gevolgen heeft voor de intracommunautaire betrekkingen.

Naast deze interne aspecten wordt de Europese Unie als gevolg van dit soort problemen geconfronteerd met regelmatige crises in haar externe handelsbetrekkingen. De externe verdediging van de standpunten van de Unie, met name in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), is bemoeilijkt door het ontbreken van een gecoördineerde strategie op basis van gemeenschappelijke regels, zowel op het niveau van de onderlinge aanpassing van de wetgevingen als op het gebied van de harmonisatie.

Afgezien van de definitieve oplossing in termen van formele structuren op dit gebied, met name voor wat betreft de status van een eventueel agentschap dat verantwoordelijk is binnen de gehele ruimte van de Unie, is het van doorslaggevend belang dat reeds nu een aanvang gemaakt wordt met een uitvoerig, evenwichtig en wetenschappelijk gefundeerd debat over deze kwestie.

Het Portugese voorzitterschap is daarom voornemens, prioritaire aandacht te schenken aan de gecoördineerde behandeling van deze vraagstukken in het kader van de verschillende relevante Raadssamenstellingen - interne markt, landbouw, volksgezondheid en consumentenbescherming - waarbij het eind 1999 gepubliceerde witboek van de Europese Commissie als uitgangspunt zal dienen. Aan de hand van de bevindingen van deze instanties ten aanzien van dit vraagstuk en op basis van initiatieven voor horizontale reflectie welke het voorzitterschap voornemens is in het eerste halfjaar van 2000 ten uitvoer te leggen, zal het voorzitterschap, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Helsinki, een voortgangsverslag voorleggen aan de Europese Raad van Feira.

Interne dimensies

Hieronder volgt per sector een beknopte weergave van de verschillende interne beleidsmaatregelen en acties die onder het Portugese voorzitterschap bijzondere aandacht zullen krijgen; sommige daarvan zullen later in afzonderlijke documenten nader worden uitgewerkt.

FINANCIËN EN ECONOMIE

De volledige consolidering van de Economische en Monetaire Unie is een belangrijke prioriteit voor de Europese Unie, waaraan het Portugese voorzitterschap de grootst mogelijke aandacht zal besteden. Het gaat hier immers om een essentieel element bij de bevordering van de nagestreefde duurzame niet-inflatoire en banenscheppende groei.

Van bijzonder belang zijn in dit verband de uitwerking van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid als hoeksteen van het door de Europese Raad van Helsinki goedgekeurde proces ter coördinatie van het economisch beleid, alsmede de organisatie van de buitengewone top van Lissabon in maart.

Onder het Portugese voorzitterschap zal de coördinatie van het economisch beleid nog effectiever worden gemaakt op basis van de globale richtsnoeren en de toegenomen transparantie in de betreffende procedures, waarbij de uitvoering zal moeten worden vervolmaakt en beter afgestemd op de richtsnoeren voor de werkgelegenheid.

Met het oog op een goed functioneren van de interne markt zal prioriteit worden gegeven aan het uitwerken van de wetgevingsvoorstellen in verband met de financiële diensten, met name wat betreft het witwassen van geld en de belastingssector.

Bijzondere aandacht zal blijven uitgaan naar de verbetering van het financieel beheer, de bescherming van de financiële belangen van de Unie en de preventie en bestrijding van fraude.

Het Portugese voorzitterschap zal trachten te bewerkstelligen dat waar nodig een compromis of een consensus wordt bereikt teneinde in verband met het zogeheten "belastingpakket" zo spoedig mogelijk concrete resultaten te boeken.

Op economisch gebied zullen de prioriteiten van het Portugese voorzitterschap ingegeven worden door het fundamentele streven bij te dragen tot de totstandbrenging van een Europa van innovatie en kennis.

In dit verband zal bijzondere aandacht worden besteed aan het debat over het concurrentievermogen van het bedrijfsleven in samenhang met de werkgelegenheidsproblematiek, waarbij de nadruk zal worden gelegd op een effectiever overheidsbeleid betreffende het midden- en kleinbedrijf alsmede op de financiering daarvan.

Een accent zal worden gelegd op uitbreiding van de investeringen van de Unie als bepalende factor in de economische samenwerking met andere regio's, met name met de landen op de zuidelijke oever van de Middellandse Zee en die van Midden- en Oost-Europa.

Bijzonder belang zal worden gehecht aan het onderhandelingsproces in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (Millennium Round) teneinde bij te dragen tot de totstandkoming van een samenhangende en versterkte strategie binnen de Europese Unie.

Wat de verschillende sectoren betreft zal het Portugese voorzitterschap zich met name beijveren voor de modernisering van de Europese bedrijfstakken die het meest lijden onder de internationale concurrentie (traditionele bedrijfstakken, scheepsbouw, staalindustrie, enz.), zulks in het bijzonder via de invoering van de nieuwe technologieën.

De verschillende onderdelen van de energiesector krijgen ook bijzondere aandacht, met name duurzame energiebronnen en de totstandbrenging van de interne elektriciteitsmarkt.

Prioriteit zal ook gegeven worden aan de toerismesector, door een nieuwe impuls te geven aan de reflectie over de wijze waarop de euro een fundamentele bijdrage kan leveren aan de aantrekkingkracht van Europa als wereldwijde toeristische bestemming en belangrijkste uitgiftemarkt.

INTERNE MARKT

Wat de interne markt betreft, zal het voorzitterschap de besprekingen over de volgende horizontale thema's voortzetten: het economische hervormingsproces van Cardiff, een strategie voor de interne markt en het functioneren van de interne markt.

In verband met de economische hervorming is het Portugese voorzitterschap voornemens conclusies aan te nemen die bijdragen tot de voorbereiding van de buitengewone Europese Raad in maart alsmede tot de uitwerking van globale richtsnoeren voor het economisch beleid.

Het Portugese voorzitterschap zal zich bij voorrang beijveren voor nadere uitwerking van de doelstellingen in de onlangs aangenomen strategie voor de interne markt, die van het grootste belang zal zijn voor het beter functioneren van die markt. In dit verband zal het Portugese voorzitterschap de initiatieven ter vereenvoudiging en verbetering van de kwaliteit van de communautaire en nationale wetgeving en ter bevordering van de implementatie daarvan in de lidstaten steunen en stimuleren.

Het Portugese voorzitterschap zal de intensivering van de dialoog met de burgers en het bedrijfsleven bevorderen, teneinde daarmee op alle gebieden zichtbare resultaten te boeken. Bijzondere aandacht zal worden besteed aan de problematiek van de voedselveiligheid en het efficiënter maken van de marktcontroles, teneinde een hogere productveiligheid te waarborgen en het vertrouwen van de consument te herstellen. De behandeling van dit vraagstuk in het kader van de interne markt zal een bijdrage leveren tot de analyse die de Raad in andere sectoren aan hetzelfde thema zal wijden en die een centrale plaats zal innemen op de agenda van het Portugese voorzitterschap.

Het voorzitterschap zal bijzonder gewicht toekennen aan de problematiek in verband met de erkenning van diploma's, de elektronische handel en de industriële en intellectuele eigendom, met de nodige aandacht voor de ethische aspecten in verband met de preventie van eventueel oneigenlijk en ongeoorloofd gebruik van de auteursrechten.

Bijzondere aandacht zal ook uitgaan naar de gegevensbescherming en de technische harmonisatie op het gebied van motorvoertuigen en voedingsmiddelen.

SOCIALE ZAKEN

Het Portugese voorzitterschap zal trachten op het gebied van sociale zaken en werkgelegenheid vooruitgang te boeken door zich te concentreren op drie fundamentele aspecten: werkgelegenheid, sociale cohesie en de toekomst van het sociaal beleid.

Wat de werkgelegenheid betreft, zal gewerkt worden aan de consolidering en verdieping van het proces van Luxemburg. Een effectievere aaneenschakeling van de macro-economische beleidsmaatregelen, de structurele hervormingen en de werkgelegenheidsmaatregelen, en de omschrijving van een reeks prioriteiten en doelstellingen, zullen stellig bijdragen tot versterking van de strategie ter bevordering en instandhouding van de werkgelegenheid, zowel op korte als op middellange termijn.

Met name zou de noodzaak voor ogen moeten worden gehouden om de bestaande coördinatiemechanismen te vereenvoudigen en aan te passen, met het oog op een optimale synergie tussen de processen van respectievelijk, Cardiff, Luxemburg en Keulen, alsmede om de sociale partners beter bij deze strategie te betrekken.

Wat de sociale cohesie betreft, zal bijzondere aandacht worden besteed aan de problematiek van de sociale integratie teneinde bij te dragen tot de concrete omschrijving van een passend kader waarmee de Unie het optreden van de lidstaten kan steunen wat betreft zowel de integratie van personen die zijn uitgesloten van de arbeidsmarkt als de stimulering van de samenwerking tussen de lidstaten met het oog op een betere kennis en bestrijding van het probleem van sociale uitsluiting.

De uitwerking van sociale minimumnormen kan op een ander niveau dienen als fundamenteel instrument om de sociale dimensie te verdiepen en derhalve de sociale cohesie in de Gemeenschap te versterken. Het voorzitterschap zal zich inzetten voor de wetgevingsvoorstellen die momenteel door de Raad worden besproken alsmede voor de voorstellen die de Commissie in de tussentijd zal indienen, met name op het gebied van non-discriminatie, hygiëne en veiligheid op de arbeidsplaats, sectoren die zijn uitgesloten van de organisatie van de werktijd, coördinatie van de stelsels van sociale zekerheid en betrokkenheid van de werknemers.

Wat de toekomst van het sociaal beleid betreft, is het voorzitterschap voornemens in het eerste halfjaar van 2000 een reeks projecten (conferenties en seminars) te verwezenlijken die moeten bijdragen tot de bepaling van een nieuwe generatie van sociale beleidsmaatregelen op communautair niveau voor de eerste jaren van het nieuwe millennium. Betrokkenheid van de voornaamste actoren in het debat over thema's als "De rol van de sociale partners in de ontwikkeling van het Europees sociaal model", "sociale bescherming als productiefactor" en "Europa, de globalisering en de toekomst van het sociaal beleid", zal hieraan een toegevoegde waarde van onmiskenbaar belang kunnen geven.

LANDBOUW

Wat betreft de landbouwaspecten van de voedselveiligheid, die interdisciplinair zullen worden aangepakt, zal prioriteit worden gegeven aan het voedselkwaliteitsbeleid teneinde met name het vertrouwen van de consument in communautaire levensmiddelen te vergroten, zulks door middel van specifieke kwaliteits- en veiligheidsnormen.

Onder het Portugese voorzitterschap zal het proces ter hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid worden voortgezet via de aanpassing van gemeenschappelijke marktordeningen (GMO's) met het oog op de harmonische ontwikkeling van de plattelandsgebieden van de Unie en een positieve ontwikkeling van de inkomens van de landbouwers, met bijzondere aandacht voor de maatregelen die gevolgen kunnen hebben voor kleine familiebedrijven.

Het voorzitterschap zal tevens de landbouwontwikkelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) op de voet volgen met het oog op consolidering van de aanwezigheid van de communautaire producten op de internationale markten, een groter evenwicht binnen de communautaire landbouwuitvoer en het voortbestaan van een veelzijdige Europese landbouw.

Het voorzitterschap zal toezien op de activiteiten in het kader van de bosbouwstrategie van de Europese Unie, met het oog op de ontwikkeling van de sector en de bevordering van een duurzaam bosbouwbeheer alsmede op een betere onderlinge afstemming van de standpunten van de Europese Unie en haar lidstaten in het kader van de internationale dialoog betreffende bossen.

VISSERIJ

De instandhouding en een duurzaam en verantwoord gebruik van de visserijbestanden zullen onder het Portugese voorzitterschap een centrale plaats op de visserij-agenda innemen.

In dit verband zal het voorzitterschap trachten bij te dragen tot een betere kennis van die bestanden en verdieping van het debat over de wisselwerking tussen de visserijbestanden en het milieu.

Voorts is het voorzitterschap voornemens het debat over de externe paragraaf van het gemeenschappelijk visserijbeleid via de formulering van een nieuwe Europese strategie te bevorderen en de kosten-batenanalyse van de visserijakkoorden met derde landen en de rol van de regionale visserijorganisaties aan te sturen.

MILIEU

Het Portugese voorzitterschap zal prioriteit toekennen aan de vaststelling, in het kader van de medebeslissingsprocedure, van de zogeheten kaderrichtlijn betreffende water, teneinde de Europese Unie toe te rusten met een nieuw fundamenteel rechtsinstrument ten behoeve van de waterkwaliteit en het duurzaam beheer van de wateren.

Een tweede prioriteit is het geven van een impuls aan de uitvoering van de door de Europese Unie aangegane verbintenissen inzake klimaatveranderingen, waarbij de inspanningen op passende wijze tussen lidstaten zullen worden verdeeld, met het oog op een snelle bekrachtiging van het protocol van Kioto en een tijdige voorbereiding van de deelneming van de Europese Unie aan de zesde conferentie van de partijen bij het Raamverdrag inzake Klimaatverandering, in november 2000 te Den Haag.

De resultaten van de evaluatie ("Global Assessment") van het vijfde milieuprogramma zullen als referentiekader dienen voor de uitwerking van een zesde programma en voor het toespitsen van de inspanningen op de integratie van het milieubeleid in de relevante beleidssectoren, een streven dat door het Portugese voorzitterschap ook zal worden geïntensiveerd.

Tenslotte zal het Portugese voorzitterschap, met name via de voor april 2000 geplande informele zitting van de Raad van de ministers van Milieu, het debat over de problematiek van het stedelijk milieu en over de financiële instrumenten van de Europese Unie heractiveren als bijdrage van het opnieuw omschrijven en verbeteren van de milieu-indicatoren van de Europese steden, waar zich tegenwoordig veel van de belangrijkste milieuvervuilingsproblemen concentreren met wereldwijde gevolgen en aanzienlijke schade voor de levenskwaliteit van de burgers.

Naast deze kernvraagstukken zal het Portugese voorzitterschap voortdurend impulsen geven aan andere besluitvormingsprocessen die in de Europese Unie gaande zijn, onder andere in verband met het Life-programma, en ijveren voor de vertegenwoordiging van de Europese Gemeenschap in de verschillende multilaterale conferenties, met bijzondere nadruk op de conferentie betreffende het protocol inzake bioveiligheid, die van belang is voor de onderhandelingen in het kader van de WTO (januari 2000), op de conferentie over met uitsterving bedreigde soorten (CITES) (april 2000) en op de conferentie van de partijen bij de overeenkomst inzake biodiversiteit (mei 2000).

Het Portugese voorzitterschap zal tevens bijdragen tot de onderlinge verbinding van milieu en ruimtelijke ordening, door in het toekomstige zesde milieuprogramma rekening te houden met de problematiek van het stedelijk milieu.

ONDERZOEK EN INFORMATIEMAATSCHAPPIJ

Het wetenschaps- en technologiebeleid van de Europese Unie, dat van oudsher gebaseerd is op de aanneming van een meerjarig kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, moet onder het Portugese voorzitterschap worden bestudeerd teneinde een nieuwe strategie te omschrijven voor een werkelijk Europees W & T-beleid waarmee gestreefd wordt naar de hoogste kwaliteit en een groter concurrentievermogen wereldwijd.

De gelegenheid daarvoor zal worden geboden tijdens een in maart in Portugal te houden ontmoeting van de ministers, waarvoor eminente Europese wetenschappers zullen worden uitgenodigd.

Ook de informatiemaatschappij zal onder het Portugese voorzitterschap een bevoorrechte plaats krijgen. In dit verband zal Portugal in april een uitgebreide ministeriële conferentie over "de informatie- en kennismaatschappij" organiseren om te komen tot een visie op een gecoördineerd en globaal Europees beleid dat sociale integratie bevordert en recht doet aan de culturele diversiteit, waarbij de dynamiek van de markt wordt gecombineerd met de maatregelen van de lidstaten.

Het voorzitterschap zal bovendien de samenwerkingsbetrekkingen van de Europese Unie met derde landen versterken, met name de Verenigde Staten en China, waaraan enige evenementen zullen worden gewijd. Vermeldenswaard is tevens de organisatie, in Macau, van een "Brokerage Event" in verband met het Eureka-Azië-initiatief, waartoe Portugal tijdens zijn voorzitterschap van Eureka in 1997/98 de aanzet heeft gegeven.

Met het oog op het concurrentievermogen en de technologische ontwikkeling zal het voorzitterschap in partnerschap met de Europese Commissie de technologiedagen voor het MKB organiseren.

ONDERWIJS

Met het oog op de totstandbrenging van een waarlijke maatschappij van Leren en Kennis zal het Portugese voorzitterschap de Europese dimensie van het onderwijs benutten, zowel via het delen van goede onderwijspraktijken als de analyse van door de Commissie voor te leggen voorstellen.

Het voorzitterschap zal prioriteit toekennen aan de ontwikkeling van de nieuwe procedures voor de Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding, met bijzondere nadruk op de rol van onderwijs en opleiding in de werkgelegenheidsmaatregelen, op de ontwikkeling van de kwaliteit van onderwijs en opleiding, en op de bevordering van de mobiliteit, alsook op de erkenning van kwalificaties en studieperioden.

Een conferentieprogramma met de titel "Europa en de uitdagingen van de kennismaatschappij" zal een gelegenheid bieden om te discussiëren over permanente educatie als instrument ter bevordering van cohesie en inzetbaarheid.

In het kader van dit programma zij geattendeerd op de in Lissabon te houden ministersconferentie voor de lancering van de programma's Leonardo II, Socrates II en Jeugd (samen met sociale zaken en jeugdzaken), waarvan de conclusies inzake de rol van onderwijs en opleiding bij de bevordering van permanente educatie, met inbegrip van informele leersituaties, een bijdrage zullen moeten vormen voor de Europese Raad van Lissabon.

Met het oog op het prioritaire belang dat aan de uitbreiding van de Europese Unie wordt toegekend, zal het Portugese voorzitterschap, in samenwerking met de Europese Commissie en Roemenië, in Boekarest de vierde conferentie organiseren van de ministers van onderwijs van de Europese Unie, de landen die kandidaat zijn voor toetreding, de landen van de Economische Ruimte, Bosnië-Herzegovina, Albanië en Kroatië, die gewijd zal zijn aan het thema "Sociale cohesie en de kwaliteit - een uitdaging voor het onderwijs".

JEUGD

Het voorzitterschap zal ook prioriteit geven aan de intensivering van de Europese samenwerking in verband met het jeugdbeleid en is voornemens het "Programma Jeugd" te doen goedkeuren en de besprekingen te beginnen over de vergroting van de mobiliteit van jongeren op het grondgebied van de Europese Unie. Zoals eerder vermeld zal dit programma worden gelanceerd tijdens een in maart 2000 te houden gezamenlijke ministeriële conferentie waarbij ook de programma's Socrates II en Leonardo II zullen worden gelanceerd.

Het voorzitterschap zal tevens een seminar over het thema "Jeugd- en Onderzoekbeleid" organiseren.

CULTUUR EN AUDIOVISUELE MEDIA

Op het gebied van cultuur en audiovisuele media zal het voorzitterschap specifieke prioriteit toekennen aan de bestudering van vraagstukken en beleidsmaatregelen en aan de consolidering van het Europees standpunt over culturele goederen, diensten, verwezenlijkingen en activiteiten alsmede over de plaats van de cultuur in het Europese project. Het gaat hier vooral om de noodzaak van een Europese strategie voor de volgende onderhandelingsronde over de wereldhandel in het kader van de WTO.

Het Portugese voorzitterschap zal tevens voorrang geven aan de verdieping en invulling van het Europese beleid op het gebied van audiovisuele media, en de aanneming bevorderen van een MEDIA PLUS-programma dat zo nauw mogelijk aansluit bij de Europese ambities, en tevens een nieuw en vernieuwend debat inleiden over het Europese filmpatrimonium, dat beschouwd wordt als een van de sterkste dragers van de ontwikkeling van de Europese culturele identiteit en de Europese audiovisuele en inhoudindustrie.

Het voorzitterschap zal zich tevens inzetten voor het debat over vraagstukken in verband met de invoering van een Europees digitaal en op aarde gesitueerd televisiesysteem, waarover in februari 2000 samen met de Europese Commissie een conferentie zal worden georganiseerd.

VERVOER

Wat betreft het gemeenschappelijk vervoersbeleid zal het voorzitterschap prioriteit geven aan acties die de lidstaten nader tot elkaar kunnen brengen op het gebied van veiligheid, kwaliteit en technologische vernieuwing. Voorrang zal worden gegeven aan maatregelen die de veiligheid van personen en de kwaliteit van het vervoer en de invoering van nieuwe technologieën bevorderen.

De verkeersveiligheid zal bijzondere aandacht krijgen, met name de bestrijding van ongelukken op de weg.

Verbetering van de kwaliteit en de efficiëntie van het spoorwegvervoer verdienen ook de aandacht van het Portugese voorzitterschap, en derhalve zal een vervolg worden gegeven aan de acties in verband met het zogeheten "spoorwegpakket".

In de besprekingen over het luchtvervoer zullen de rechten van de passagiers centraal staan, evenals initiatieven in verband met vluchtvertragingen en milieubescherming.

Wat het zeevervoer betreft, zal het voorzitterschap zich concentreren op de veiligheid van laden en lossen van bulk carriers in de communautaire havens en de oprichting van een Comité Veiligheid op Zee.

Het debat over de nieuwe richtsnoeren voor de Trans-Europese netten, de initiatieven inzake de verplichtingen van de overheid en de staatssteun voor het vervoer over land zullen eveneens op de agenda van het voorzitterschap staan.

Op het gebied van de nieuwe technologieën zal bijzondere aandacht worden geschonken aan voortzetting van de werkzaamheden ter oprichting van een Europees satellietnavigatiesysteem - het Galileoprogramma.

TELECOMMUNICATIE

Onder het Portugese voorzitterschap zal verder worden gewerkt aan de herziening van het regelgevende kader voor de telecommunicatie. De maatschappelijke discussie moet worden voltooid en met het politieke debat over de nieuwe voorstellen voor specifieke richtlijnen moet een begin worden gemaakt.

Tevens zullen alle aspecten van het beheer van Internet aandachtig worden gevolgd.

GEZONDHEID

Het programma van het Portugese voorzitterschap betreffende de volksgezondheid voorziet in de voorbereiding van enkele belangrijke evenementen die in Portugal zullen plaatsvinden.

Op het programma staan een conferentie in maart 2000 over gezondheidsfactoren in de Europese Unie, een conferentie in april 2000 over geneesmiddelen en volksgezondheid alsmede een deskundigenvergadering in juni 2000 over de kwaliteits- en veiligheidsaspecten van voor transplantatie bestemde organen en weefsels van menselijke oorsprong.

Wat de activiteiten in communautair verband betreft, wacht het voorzitterschap totdat het toekomstige kaderprogramma op het gebied van de volksgezondheid wordt voorgelegd, waaraan vervolgens met bekwame spoed zal worden gewerkt.

Onder het Portugese voorzitterschap zal een begin worden gemaakt met de besprekingen over het richtlijnvoorstel inzake de etikettering en de bestanddelen van tabak, waarbij grote nadruk zal worden gelegd op alle maatregelen tegen het roken en getracht zal worden over de verschillende aspecten een consensus te bereiken die het mogelijk maakt in de Raad concrete resultaten te boeken.

Aan de problematiek in verband met de voedselveiligheid, een van de kernprioriteiten van het voorzitterschap, zal de grootst mogelijke aandacht worden besteed, met name de maatregelen die de Commissie zal voorstellen, te begeleiden.

Het voorzitterschap zal tevens een impuls geven aan de besprekingen over microbiële resistentie, de richtlijn betreffende de kwaliteit en de veiligheid van bloedplasma en het debat over het verslag betreffende de integratie van gezondheidsbeschermingseisen in de communautaire acties en beleidsmaatregelen; het Portugese voorzitterschap zal aan dit debat bijzondere zorg besteden, met name wat betreft het gebruik van de betreffende conclusies in de besprekingen over het toekomstige actiekader, waarbij ook rekening zal worden gehouden met de inhoud van de verslagen over de vier specifieke programma's en de resultaten van de besprekingen daarover.

CONSUMENTENBESCHERMING

In het kader van de toenemende globalisering van de economie en gezien het belang van de structurerende werking van de regels van de interne markt, wordt consumentenbescherming bijzonder belangrijk en daarom zal het voorzitterschap aan dit onderwerp veel aandacht besteden.

Het Portugese voorzitterschap zal als uitgangspunt het horizontale karakter van de consumentenbescherming nemen - welk principe is vastgelegd in het Verdrag van Amsterdam - zodat met de eisen van consumentenbescherming rekening wordt gehouden bij het bepalen en uitvoeren van het beleid en het optreden van de Unie op andere gebieden.

In navolging van de twee vorige voorzitterschappen en rekening houdend met het driejarenplan van de Commissie zal het voorzitterschap de werkzaamheden voortzetten die reeds zijn verricht inzake de verkoop op afstand van financiële diensten, en daarbij in het bijzonder rekening houden met de recente conclusies van de Raad hierover.

Het thema veiligheid zal evenwel speciale aandacht krijgen, zowel met betrekking tot de algemene productveiligheid - de desbetreffende richtlijn zal moeten worden bijgewerkt en verdiept - als wat in het bijzonder de voedselveiligheid betreft. Op dit laatste gebied waarvan de verschillende dimensies prioritaire aandacht zullen krijgen van het Portugese voorzitterschap is het van essentieel belang dat de Unie dringend met organisatorische en regelgevende oplossingen komt.

Gezien de evolutie bij de verkoop van producten en diensten ten gevolge van de globalisering, de elektronische handel en de nieuwe informatietechnologie, en vanwege de gevolgen van de privatisering van algemene nutsdiensten is het Portugese voorzitterschap voorstander van regulerende en zelfregulerende mechanismen voor dergelijke diensten. Het ligt in de bedoeling van het voorzitterschap om in juni 2000 op de Azoren een conferentie te organiseren over globalisering, regulering, zelfregulering en consumentenbelangen.

Op een markt die alsmaar meer gekenmerkt wordt door een gediversifieerd aanbod van diensten en producten, hetgeen in de hand werkt dat eenieder kredieten kan opnemen, zal het Portugese voorzitterschap zich ook concentreren op het bevorderen van maatregelen die betrekking hebben op de insolventie van gezinnen.

Het voorzitterschap zal aandacht besteden aan de praktische omzetting van de richtlijn inzake verbodsacties en aan de verslagen van de Commissie over timesharing en georganiseerde reizen.

Conform de aanbeveling van de Commissie inzake de organen die verantwoordelijk zijn voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen zal het voorzitterschap speciale aandacht besteden aan de mogelijkheden om de bestaande samenwerking tussen dit soort organen op communautair niveau te verbeteren. In dat verband zal het voorzitterschap in mei van het jaar 2000 in Portugal een Europese conferentie beleggen over grensoverschrijdende geschillenbeslechting.

REGIONAAL BELEID

Op het gebied van het structuurbeleid moet de aanloopfase van de nieuwe programmatiecyclus voor de communautaire fondsen voor de periode 2000-2006 genoemd worden.

Er zal ook speciale aandacht worden besteed aan de start van de nieuwe generatie communautaire initiatieven met steun van de structuurfondsen, in het bijzonder INTERREG III en URBAN II.

Ook de start van het nieuwe actieprogramma inzake het Europees ruimtelijk ontwikkelingsperspectief (ESOP) en de geplande instelling van een communautair waarnemingsnetwerk zijn van bijzonder belang voor het ruimtelijk ontwikkelingsbeleid.

GELIJKE-KANSENBELEID

De Europese Unie toont een steeds grotere betrokkenheid bij de bevordering van gelijke kansen en het Portugese voorzitterschap zal dan ook niet nalaten prioritaire aandacht te besteden aan dit thema dat zich horizontaal uitstrekt over verschillende terreinen van het communautair optreden.

Met het Verdrag van Amsterdam is namelijk de communautaire aanpak van de gelijkheid van mannen en vrouwen verdiept, welke rechtsgelijkheid nu als een taak van de Europese Unie erkend wordt en waarvan alle beleidsmaatregelen doortrokken moeten zijn.

De belangrijke vorderingen qua wetgeving die de landen van de Unie op nationaal niveau al bereikt hebben moeten echter beoordeeld worden in het licht van de conclusies van de Conferentie van Peking. In dit opzicht zijn de volgende problemen van belang: vrouwenwerkloosheid, verschillen in loon, "vervrouwelijking" van de armoede, vrouwenhandel, geweld binnen het gezin, reproductieve gezondheid en het feit dat mannen en vrouwen nog steeds niet op voet van gelijkheid functioneren in de besluitvormingsprocessen.

In navolging van de werkzaamheden van de voorgaande voorzitterschappen zal het Portugese voorzitterschap bijzondere aandacht besteden aan het probleem van geweld binnen het gezin en aan het combineren van werk en gezin. Aan beide thema's wil het Portugese voorzitterschap een conferentie wijden.

ULTRAPERIFERE GEBIEDEN

Het Portugese voorzitterschap zal aandachtig toezien op de uitvoering van de bevoegdheden van de Unie waar het er om gaat om concreet inhoud te geven aan hetgeen in artikel 299, lid 2, van het Verdrag bepaald wordt, met betrekking tot de ultraperifere gebieden.

Gestreefd zal worden naar nauwe samenwerking met de Europese Commissie opdat de in dezen benodigde rechtsinstrumenten bevorderd worden.

Externe dimensies

In het kader van het extern optreden van de Unie ligt het in de bedoeling verschillende politieke dialogen te houden met bepaalde landen en regionale groeperingen en tevens diverse associatie- en samenwerkingsraden te beleggen in het kader van de bestaande contractuele instrumenten van bilaterale aard.

Hieronder volgen - in willekeurige volgorde - een aantal geografische en thematische gebieden met de voornaamste beleidslijnen die het Portugese voorzitterschap voor elk daarvan wenst te ontwikkelen.

AFRIKA EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Het ligt in de bedoeling van het Portugese voorzitterschap om bijzondere aandacht te besteden aan het uitdiepen van de samenwerkingsbetrekkingen die de Europese Unie met het Afrikaans continent onderhoudt.

In januari 2000 zal de informele Ministerraad Ontwikkelingssamenwerking een debat openen over de voorwaarden voor een nieuw partnerschap van de Europese Unie met Afrika, waarbij aandacht zal worden besteed aan de specifieke problemen op het vlak van de ontwikkeling van dit continent. In dit debat zullen de volgende thema's aan de orde komen: versterking van de politieke dialoog, voorwaarden waaronder de Afrikaanse economieën in de internationale economie kunnen worden geïntegreerd, het veiligheidssysteem en het voorkomen en beheersen van conflicten.

Tegelijkertijd zal het Portugese voorzitterschap zich ervoor inspannen dat de onderhandelingen over het nieuwe kader voor de betrekkingen van de Unie met de landen van Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (ACS) zo snel mogelijk worden afgesloten.

Een ander belangrijk streven van het Portugese voorzitterschap bestaat er in er mede voor te zorgen dat de Europese Unie meer armslag krijgt bij het vaststellen van het internationaal ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. De discussie over en de goedkeuring van een algemeen richtinggevend document over het samenwerkingsbeleid van de Unie betekent een belangrijke stap in die richting.

Tot slot zal het Portugese voorzitterschap de bestaande werkzaamheden ter versterking van de samenwerking van de Europese Unie en de lidstaten op het gebied van coördinatie, coherentie en complementariteit van de onderscheiden beleidsvormen, verder uitdiepen.

MIDDELLANDSE-ZEEGEBIED

De betrekkingen van de Europese Unie met de landen van het Middellandse-Zeegebied, met name in het kader van het proces van Barcelona, zullen een centrale plaats innemen tijdens het Portugese voorzitterschap.

De vooruitgang die is geboekt tijdens de ministeriële bijeenkomst van Stuttgart, de nieuwe fase die het vredesproces van het Midden-Oosten doormaakt en de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de landen die aan de zuidkust van de Middellandse Zee liggen, lijken erop te wijzen dat een belangrijke vooruitgang in het Europees-mediterraan partnerschap gedurende het Portugese voorzitterschap tot de mogelijkheden behoort.

In deze periode is er een informele bijeenkomst gepland van de ministers van Buitenlandse Zaken van de landen die deelnemen aan het proces van Barcelona om een open discussie mogelijk te maken over thema's die van belang zijn voor de versterking van het partnerschap alsook een adequate voorbereiding van de geplande Top van Staatshoofden en Regeringsleiders die onder Frans voorzitterschap zal plaatsvinden.

Een zeer belangrijk punt op de betreffende agenda van het Portugese voorzitterschap is een Europees-mediterrane conferentie over investeringen, onder co-auspiciën van Tunesië. Daarnaast zal er een Europees-mediterrane bijeenkomst worden belegd van de ministers van Industrie, met als co-voorzitter Cyprus.

Het Portugese voorzitterschap wil de werkzaamheden die moeten leiden tot de sluiting van associatieovereenkomsten met Egypte, Syrië, Libanon en Algerije begeleiden en stimuleren. Ook de voorbereiding van het programma Meda II zal worden gevolgd.

Het Portugese voorzitterschap zal de kwestie Cyprus op de voet volgen en de contacten die hierover onder auspiciën van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties plaatsvinden, blijven steunen.

VREDESPROCES IN HET MIDDEN-OOSTEN

Het Portugese voorzitterschap streeft ernaar, de grotere politieke rol van de Europese Unie bij de onderhandelingen over de definitieve status, alsook een grotere bemoeienis van de Europese Unie inzake andere facetten van het vredesproces in het Midden-Oosten, beter te coördineren met de Verenigde Staten.

Ook zal het Portugese voorzitterschap waken over hernieuwde economische samenwerking met de Palestijnse autoriteit vooral door het multilaterale spoor van het vredesproces nieuw leven in te blazen.

LATIJNS-AMERIKA EN HET CARIBISCH GEBIED

Het Portugese voorzitterschap zal zorgen voor een follow-up van de uitbreiding en verdieping van de banden tussen Europa en Latijns-Amerika. In dit verband zullen in Portugal ministeriële bijeenkomsten worden belegd van de Europese Unie met de Groep van Rio, de Groep van S. José, Mercosur en Chili, de Andesgemeenschap en met Mexico.

Tijdens de periode waarin Portugal het presidentschap vervult, zullen de onderhandelingen over handelsliberalisatie tussen de Europese Unie en Mercosur en Chili volop aan de gang zijn.

In de eerste zes maanden van 2000 zal de follow-up van de Top van Rio de Janeiro hoog op de agenda staan van de Europese Unie. Het Portugese voorzitterschap zal een constructieve en open dialoog onderhouden met alle landen van de regio en trachten de strategische samenwerking tussen beide regio's te versterken, met nadruk op de politieke, economische, sociale en culturele aspecten. Eén van de geplande acties is een ministeriële conferentie over telecommunicatie.

Tevens zal het Portugese voorzitterschap trachten een geregelde dialoog met Cuba te onderhouden met als centraal ijkpunt de naleving van de internationaal geldende fundamentele beginselen en waarden, om er mede voor te zorgen dat dit land kan worden geïntegreerd in de verschillende organen van de internationale gemeenschap.

Onder Portugees voorzitterschap moet het vrijhandelsakkoord met Mexico worden ondertekend.

BALKAN

Omdat de westelijke Balkan geografisch gezien een integrerend bestanddeel is van Europa, is een van de prioritaire doelstellingen van het Portugese voorzitterschap de voorwaarden te creëren die vereist zijn om de landen van de regio nauwer bij de Europese structuren te doen aansluiten. In dit verband zal bijzondere aandacht worden besteed aan de verschillende actiegebieden van het stabiliteitspact voor Zuidwest-Europa.

Kosovo zal zeer belangrijk zijn voor het voorzitterschap omdat de Unie de activiteiten op humanitair gebied en voor de wederopbouw, en de steun aan het proces van verzoening tussen de verschillende etnische groepen, moet blijven voortzetten.

Het Portugese voorzitterschap zal tevens de democratische hervormingsprocessen in de westelijke Balkan blijven ondersteunen, met name via samenwerking met de Europese Commissie bij het vaststellen van de stabiliteits- en associatieovereenkomsten met de landen van de regio die daar gezien hun interne ontwikkeling voor in aanmerking komen.

De interne situatie in de Federale Republiek Joegoslavië, en vooral de politieke ontwikkelingen en de betrekkingen met haar buurlanden, krijgt alle aandacht van het voorzitterschap. Het voorzitterschap wil de politieke dialoog met de democratische krachten van het land opvoeren en de legitieme en representatieve lokale machtsstructuren blijven ondersteunen. De ontwikkelingen in de Republiek Montenegro zullen, in het kader van de betrekkingen van dat land met Belgrado, eveneens gevolgd worden.

Wat Kroatië betreft, zal het voorzitterschap de komende verkiezingen voor het parlement en het presidentschap op de voet blijven volgen teneinde na te gaan in welke mate het regime evolueert qua respect voor de democratische beginselen en de fundamentele vrijheden, zulks om uit die ontwikkelingen de nodige conclusies te kunnen trekken met betrekking tot de toekomstige relatie van Kroatië met de Europese Unie.

Het Portugese voorzitterschap zal er in het dossier Albanië naar streven dat de maatregelen ter ondersteuning van de binnenlandse politieke stabilisatie en de versterking van het democratisch staatsgezag, vooral inzake de bestrijding van criminaliteit en corruptie, worden voortgezet.

Ten aanzien van Bosnië-Herzegovina blijft het voorzitterschap zich engageren voor de onverkorte toepassing van de akkoorden van Dayton in al hun aspecten, vooral wat betreft de consolidering van de structuren van het centraal gezag en van de multi-etnische structuren.

De politieke stabiliteit in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië zal bijzondere aandacht krijgen, vooral na de recente presidentsverkiezingen en in verband met het doen kalmeren van de inter-etnische spanningen. Ten aanzien van dit land zal het voorzitterschap de maatregelen steunen die de Commissie zal nemen met het oog op het openen van onderhandelingen die moeten leiden tot een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de Europese Unie.

OOST-EUROPA EN CENTRAAL-AZIË

Gezien het strategisch belang van Oost-Europa en Centraal-Azië krijgen deze regio's de speciale aandacht van het Portugese voorzitterschap.

De betrekkingen van de Unie met Rusland werden op een hoger samenwerkingsniveau getild met de uitvoering van de gemeenschappelijke strategie. Met de conclusies van de Europese Raad van Helsinki zijn echter nieuwe elementen geïntroduceerd om de evolutie van deze betrekkingen te kunnen beoordelen en het is aan het Portugese voorzitterschap om het een en ander te begeleiden. De Unie blijft geïnteresseerd in continue stimulering van meer economische en politieke hervormingen in dat land. De evaluatie van het kader van samenwerking en politieke dialoog met Rusland krijgt een belangrijke plaats toebedeeld op de Top van de Europese Unie en Rusland, die onder Portugees voorzitterschap zal worden gehouden.

Ook in de betrekkingen met Oekraïne zullen de vruchten worden geplukt van de positieve stimulans die deze hebben gekregen met de uitvoering van de door de Europese Raad van Helsinki goedgekeurde gemeenschappelijke strategie; het betreffende actieplan zal door het Portugese voorzitterschap ontwikkeld worden. Of de uitdieping van de betrekkingen tussen de Unie en Oekraïne kans van slagen heeft, moet onder Portugees voorzitterschap worden geëvalueerd.

Het Portugese voorzitterschap zal ook de gebeurtenissen in Wit-Rusland volgen, om de voorwaarden voor het ontwikkelen van de betrekkingen van de Unie met dat land te kunnen beoordelen.

De situatie in Moldavië, en met name wat de toekomstige relatie van dat land met de Europese Unie en zijn verhouding tot het Stabiliteitspact betreft, zal met bijzondere aandacht door het Portugese voorzitterschap gevolgd worden.

De hoofddoelstelling van het Portugese voorzitterschap ten aanzien van de landen aan de Kaspische Zee en de Centraal-Aziatische Republieken is om, in nauwe samenwerking met de OVSE, te streven naar versterking van de stabiliteit, de democratie, de rechtsstaat en de economische hervormingen, om zo bij te dragen aan de consolidering van een waarlijke stabiliteit in de betreffende regio's.

AZIË

Speciale aandacht zal uitgaan naar de betrekkingen van de Europese Unie met het Aziatisch continent.

De Unie zal zich blijven inzetten voor ondersteuning van het overgangsproces op Oost-Timor en ervoor zorgen dat dit aansluit op het werk van de internationale instellingen en de staten die zich hebben verbonden tot de wederopbouw en de ontwikkeling van het gebied, en zij zal de mensenrechtensituatie blijven volgen.

De situatie in Indonesië zal ook op de voet worden gevolgd, teneinde de consolidering van de economische en politieke hervormingen die de nieuwe democratische regering ter hand heeft genomen, aan te moedigen.

Belangrijke dossiers voor het Portugese voorzitterschap zijn het intensiveren van een constructieve dialoog met China, met name de onderhandelingen over toetreding van het land tot de WTO, en het aanhalen van de banden met Japan.

Daarnaast zal het Portugese voorzitterschap met bijzondere belangstelling het functioneren van de Speciale Administratieve Regio's Macau en Hongkong volgen.

Andere onderwerpen die de aandacht van het Portugese voorzitterschap krijgen, zijn de situatie op het Koreaans schiereiland, de evolutie in Birma/Myanmar en het conflict in Afghanistan.

Het Portugese voorzitterschap zal de nodige follow-up geven aan de betrekkingen met Australië en Nieuw-Zeeland, waarbij het zijn voornemen is om voor beide landen bijeenkomsten te beleggen met de ministers van Buitenlandse Zaken.

Het Portugese voorzitterschap wil het partnerschap met India versterken; hiervoor wil het in Portugal een topontmoeting van de eerste ministers organiseren, hetgeen een novum zal zijn.

Een van de elementen van het Aziëbeleid van de Unie onder het Portugese voorzitterschap zal de voorbereiding zijn van de ASEM III-bijeenkomst die in de tweede helft van 2000 in Seoel plaatsvindt.

Een andere taak die het Portugese voorzitterschap tot een goed einde wil brengen, is het verdiepen van de EU/ASEAN-dialoog.

De situatie in Iran zal hoog op de agenda van de Unie blijven staan. Het Portugese voorzitterschap zal de nodige follow-up geven aan de brede dialoog met Iran en zal de hervormingen die in dat land aan de gang zijn niet uit het oog verliezen.

De continuïteit van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Golfstaten zal worden gewaarborgd via een gezamenlijke ministeriële bijeenkomst van de Raad van de Europese Unie en de Samenwerkingsraad van de Golf.

TRANSATLANTISCHE BETREKKINGEN

In het kader van de betrekkingen met de Verenigde Staten zal het Portugese voorzitterschap prioritaire aandacht besteden aan de ontwikkeling van de nieuwe transatlantische agenda, die een uitermate belangrijk strategisch element is in de samenwerking tussen beide regio's en positieve gevolgen kan hebben op diverse terreinen. De ontwikkeling van de nieuwe veiligheids- en defensiedimensie op Europees niveau en de vereiste overeenstemming hiervan met de transatlantische betrekkingen zullen in de dialoog die met de Verenigde Staten moet worden aangemoedigd, een belangrijk element vormen.

Ook met Canada zal het Portugese voorzitterschap de politieke en economische dialoog over thema's van wederzijds belang voortzetten.

NOORDSE DIMENSIE

Ingevolge de conclusies van de Europese Raad van Helsinki, en in het bijzonder vanwege het belang dat dit thema heeft voor het externe optreden van de Unie in een strategisch belangrijke regio van het continent, zal het Portugese voorzitterschap de voorbereiding door de Europese Commissie van het actieplan inzake de Noordse dimensie in het extern en grensoverschrijdend beleid van de Europese Unie nauwlettend volgen, met het oog op de goedkeuring ervan door de Europese Raad van Feira.

MENSENRECHTEN

Wat het externe optreden van de Europese Unie betreft, zal het Portugese voorzitterschap zich blijven inzetten voor de strikte naleving van de mensenrechten, zijnde een essentiële voorwaarde voor het bevorderen van de vrede en de stabiliteit op internationaal niveau.

Het Portugese voorzitterschap zal toezien op de coördinatie van de vertegenwoordiging van de Europese Unie in de commissie Mensenrechten van de Verenigde Naties en bijdragen aan de opstelling van het tweede jaarverslag van de Unie over de mensenrechten.

Ook de plechtige verbintenis die de Unie is aangegaan om te streven naar afschaffing van de doodstraf wordt door het voorzitterschap overgenomen.

INTERNATIONALE ORGANISATIES

Het Portugese voorzitterschap zal een strakke coördinatie van de standpunten van de Europese Unie binnen de verschillende internationale organisaties nastreven.

Bijzondere aandacht zal daarbij uitgaan naar agendapunten van de Verenigde Naties, de werkzaamheden binnen de OVSE, de dialoog met de Raad van Europa en de impact van transversale thema's als drugs, terrorisme en non-proliferatie.

Het Portugese voorzitterschap zal ernaar streven bij te dragen aan het hervormingsproces van de Verenigde Naties. Ten aanzien van deze organisatie zal het voorzitterschap initiatieven bevorderen die gericht zijn op een grotere doeltreffendheid en invloed van de Verenigde Naties en het zal daarbij tevens een bijdrage leveren aan de voorbereiding van de Millenniumzitting.

WERELDHANDELSORGANISATIE

Het Portugese voorzitterschap verbindt zich ertoe, op constructieve wijze bij te dragen aan de start van de volgende onderhandelingsronde van de Wereldhandelsorganisatie door in te staan voor de voorbereiding en coördinatie van de standpunten van de Europese Unie in de bijeenkomsten die hierover zullen plaatsvinden in Brussel en Genève in de eerste helft van 2000.

Het ligt in de bedoeling van het Portugese voorzitterschap om een dialoog met de lidstaten te bevorderen teneinde zich te beraden op de gevolgen van de bijeenkomst in Seattle en het evenwicht in de onderhandelingsrichtsnoeren die de Unie aan de Europese Commissie zal geven, te versterken.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie