Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Verslag reis aan Nederlandse Antillen en Aruba

Datum nieuwsfeit: 21-01-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Tweede Kamer der Staten Generaal

naaz0000.002 brief sts ocw t.g.v. verslag van de reis aan de ned. anti llen en aruba 20-28 aug. 1999

Gemaakt: 1-2-2000 tijd: 10:29


6

De Vaste Kamercommissie van Nederlands Antilliaanse en Arubaanse Zaken

Zoetermeer, 21 januari 2000

Onderwerp

Verslag reis Staatssecretaris

Van der Ploeg Nederlandse Antillen

Bijgaand doe ik u toekomen het verslag van de reis die ik van 20 t/m
28 augustus 1999 maakte naar de Nederlandse Antillen en Aruba.

De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,

F. van der Ploeg

Reis naar de Nederlandse Antillen en Aruba

van Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen Dr. F. v.d. Ploeg


20 t/m 28 augustus 1999

Verslag ten behoeve van de Tweede Kamer


1. Beleidskader


1.1 Algemeen

Aan de Antillen en Aruba worden door Nederland sinds lang structureel gelden beschikbaar gesteld voor zowel culturele hulp als culturele uitwisseling.


1.2. De Culturele Samenwerkingsovereenkomst van 1997

In 1997 is de «Overeenkomst inzake Culturele samenwerking tussen Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba» gesloten. Hij is aangegaan voor de periode 1997-2001 en is voor Nederland ondertekend door zowel de bewindspersoon voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken als de bewindspersoon voor Cultuur .

Indien een van de partners in het Koninkrijk de overeenkomst wil beëindigen treedt deze eerst in overleg met de andere partners.

Om uitvoering te geven aan de Culturele Samenwerkingsovereenkomst is KABNA (tegenwoordig BZK) overeenkomsten aangegaan met zowel het Fonds Podiumkunsten (FPK), als het Centrum Beeldende Kunst Rotterdam (CBK). Nederland geeft ook jaarlijkse bijdragen aan de culturele medefinancieringsorganisaties op de eilanden: UNOCA voor Aruba en het inmiddels formeel reeds opgeheven OKSNA voor de Antillen.


1.3. Nota Toekomst in Samenwerking

Inmiddels is door het departement van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de Nota «Toekomst in Samenwerking» uitgebracht. Deze Kabinetsnota stelt, naast de rechtshandhaving, drie prioriteiten voor de besteding van de middelen: kwaliteit van bestuur, duurzame economische ontwikkeling en onderwijs. Als opzichzelfstaand beleidsterrein wordt culturele samenwerking niet meer genoemd.

Een culturele activiteit kan voor financiering in aanmerking komen indien ze past binnen een van de prioritaire sectoren en de activiteit deel uitmaakt van een meer omvattend programma.

In een brief aan het Fonds Podiumkunsten en het Centrum Beeldende Kunst laat de Staatssecretaris van BZK De Vries weten dat het niet is uitgesloten dat er in de toekomst wijzigingen worden aangebracht in de subsidie die deze organisaties tot nu toe ten laste van hoofdstuk IV ontvingen.


1.4. Regeringswisseling

In november 1999 heeft een regeringswisseling plaats gevonden. Mr. M.A. Pourier is benoemd tot minister-president van de Nederlandse Antillen en drs. S. Lamp is de nieuwe minister van Cultuur, Onderwijs, Jeugd en Sportzaken geworden.


2. Doel van de reis en programma

De reis heeft zich beperkt tot de ABC eilanden, Aruba, Bonaire en Curaçao. De Bovenwindse eilanden zijn niet bezocht.

De reis betrof primair de voortgang van de samenwerking op het mediaterrein waarvoor de bewindspersoon van Cultuur coördinerende verantwoordelijkheid draagt. Op het terrein van de beeldende - en podiumkunsten heeft de Staatssecretaris zich georiënteerd op de in de Antillen en Aruba aanwezige culturele capaciteit en op de mogelijke consequenties van de Nota Toekomst in Samenwerking voor lopende projecten.

De Staatssecretaris heeft tijdens deze reis geen prioriteit gegeven aan de erfgoedsector. Wel heeft hij de uitnodiging aanvaard aanwezig te zijn bij de viering van het 30-jarig bestaan van het Centraal Historisch Archief (CHA) in Curaçao.


3. Bevindingen


3.1. Culturele Samenwerking algemeen

Uit de gedachtewisseling met diverse bestuurders kwam het volgende naar voren:

a) Aruba

Op Aruba heeft de Staatssecretaris gesproken met Gouverneur Koolman, minister-president Eman, minister van Economische Zaken en Cultuur mw. Beke, minister van Onderwijs en Arbeid (betrokken bij het BVN-project) mw. Wever, minister van Vervoer, Communicatie, Sport Junior Croes, Statenvoorzitter P.E. Croes.

In samenwerking met Nederland vinden betrekkelijk weinig culturele activiteiten plaats. Aruba is zeer Amerikaans georiënteerd. Een twee jaar geleden gehouden Nederlandse filmweek trok bijvoorbeeld weinig bezoekers.

Aruba wil de culturele (en onderwijs)banden met Nederland versterken en de positie van het Nederlands in de Arubaanse samenleving waarborgen. Daarnaast is er ook grote behoefte het eigene te benadrukken.

Het zou wenselijk kunnen zijn op specifieke deelterreinen meer rechtstreeks contact te hebben tussen vakministers, om daarmee communicatieproblemen te beperken. De bestuurders spraken verder nog de hoop uit dat spoedig duidelijkheid zou worden gegeven over het voortbestaan van de culturele medefinancieringsorganisatie UNOCA.

b) Bonaire

Op Bonaire is gesproken met wnd. Gezaghebber mw. Saleh, de gedeputeerde van Onderwijs mw. Cicilia, de gedeputeerde van Financiën Willem, de gedeputeerde van Algemene Zaken Booi.

De culturele samenwerkingsprojecten vinden versnipperd plaats. De eilandelijke bestuurders brachten hun grote zorg naar voren over de gevolgen van het wegvallen van de fondsen die tot voor kort via de culturele medefinancieringsorganisatie OKSNA ter beschikking werden gesteld. In een aantal gevallen zijn aanbestedingen gedaan waarvan men de verplichtingen nu niet meer na kan komen.

c) Curaçao

Op Curaçao is gesproken met Gouverneur Saleh, minister-president Camelia-Römer, minister van Onderwijs en Cultuur Nieuw, Gezaghebber Betrian en gedeputeerde van Cultuur Cova.

De bestuurders bleken voor het merendeel wel het gevoel van urgentie te delen dat uit de Nota Toekomst in Samenwerking spreekt. Ook waren zij het in grote lijnen wel eens met de inhoudelijke thema's die aan de orde worden gesteld. Bundeling van de nu nog over vele terreinen verspreide hulp wordt ook door hen onontkoombaar geacht

De bestuurders vragen aandacht voor het belang van een levend cultureel klimaat voor een samenleving waarvan grote veerkracht wordt gevraagd in het licht van de harde maatregelen die worden voorgesteld.

Met name de Minister van Onderwijs en Cultuur waarschuwde voor de exclusieve aandacht voor materiële doelen in de huidige crisis.

In het gesprek met de minister van Onderwijs en Cultuur en zijn adviseurs is ook de opheffing van OKSNA aan de orde gekomen. Er bleek behoefte aan een lichaam dat de functie van OKSNA over zou kunnen nemen. Hiervoor ligt reeds een voorstel klaar waarin de uitkomst van de evaluatie van OKSNA is verwerkt.

De Minister van Onderwijs en Cultuur van de Antillen en de Staatssecretaris bleken eenzelfde aanpak voor te staan hoe binnen het door de Nota geschetste kader ook in de Toekomst aandacht aan culturele aspecten gegeven zou kunnen worden. Zij hebben hun intenties vastgelegd in een aantal werkafapraken (bijgaand).

De bewindslieden zeggen:


1) in het kader van onderwijssamenwerking jongeren al vroeg te willen aanspreken op hun creativiteit door middel van kunst- en cultuureducatie.


2) voor een sterke economische ontwikkeling monumentenzorg, stadsvernieuwing en musea heel belangrijk te vinden.


3) De kwaliteit van bestuur ook op het terrein van cultuur te willen bevorderen. De verdeling van de middelen dient daarom plaats te vinden door middel van een lichaam dat zoveel mogelijk op afstand van de overheid staat en waarin door externe deskundigen advies wordt gegeven. Verder wordt benadrukt dat toegankelijke archieven, een onafhankelijke pers en een goed functionerend mediabestel een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan goed bestuur.


3.2. De Mediasector

a) Aruba

In het gesprek met mw. Minister Wever, waarbij de general manager van ATV Aruba Broadcasting aanwezig was, is uitgebreid gesproken over de door Nederland bekostigde satellietverbinding voor de verspreiding van het BVN programma op Aruba en de Nederlandse Antillen. De Arubaanse minister was blij verrast dat deze verbinding vanaf 1 september operationeel zou zijn. ATV zei technisch in staat te zijn het BVN programma via zijn aardse zenders op Aruba te verspreiden. Tevens behoorde integrale verspreiding van het BVN programma via de kabel tot de mogelijkheden. Het programma werd beschouwd als een welkome aanvulling op het bestaande aanbod en vooral van belang geacht vanwege de educatieve onderdelen. Bovendien zou het belangrijk kunnen bijdragen aan de bevordering van de kennis van de Nederlandse taal.

Informatie is uitgewisseld over de inhoud van het programma. Aangegeven is dat de officiële ingebruikstelling van de satellietverbinding medio november zou geschieden door de Koningin. Tot dat moment zouden de uitzendingen als een test beschouwd moeten worden, waarbij kinderziektes opgelost konden worden.

De Staatssecretaris is rondgeleid in de nieuwe studio van ATV Broadcasting. Bij die gelegenheid heeft hij de eerste proefuitzending van BVN op Aruba in gebruikgesteld. Tevens heeft de Staatssecretaris kennis kunnen maken met organisatoren en deelnemers van een workshop ten behoeve van de ontwikkeling van het Caribische Journaal.

b) Curaçao

Met de MP mw. Römer is kort gesproken over de inhoud van de programmering van BVN en de voortgang van de mediawetgeving op de Nederlandse Antillen.

Uitvoeriger zijn deze onderwerpen aan de orde gekomen in het overleg met minister Nieuw. Bij dit overleg waren ook een aantal vertegenwoordigers van TelAntil aanwezig. TelAntil is een publieke omroepvoorziening die ook als intermediair voor de verspreiding van BVN op de Antillen optreedt.

Over de concept-Medialandsverordening werd gemeld dat deze besproken is met vertegenwoordigers van de media en dat deze nog een laatste commentaar zullen geven. Naar verwachting zou de verordening over twee maanden in de MR opnieuw behandeld kunnen worden. Aandachtpunt is de zorg voor de journalistieke kwaliteit. Om die reden zou de verordening ook van toepassing moeten zijn op de schrijvende pers. Minister Nieuw was stellig van plan tijdens zijn ambtsperiode de verordening tot stand te brengen.

Voor wat betreft TelAntil kon men melden dat het bestuur daarvan nu definitief was ingevuld en dat dit binnenkort in de nieuwe samenstelling bijeen zou komen. TelAntil heeft hoofdzakelijk een educatieve missie en was uit dien hoofde met name geïnteresseerd in de overname van programma's van Teleac en NOT/RVU. Daarnaast wil TelAntil ook zelf educatieve programma's gaan produceren. TelAntil heeft daarvoor een budget van NAF 300.000. In dat verband was TelAntil geïnteresseerd in stage en opleidingsmogelijkheden in Nederland bij de educatieve omroep. Toegezegd is hieraan medewerking te geven. Ook de ontwikkeling van het Caribische Journaal bood goede opleidingsmogelijkheden. De komst van BVN naar de Antillen werd zeer gewaardeerd. Wel maakte TelAntil zich zorgen over haar intermediaire rol daarbij. Deze was afgesproken in een met de NOS en de Wereldomroep in 1997 overeengekomen intentieverklaring. De rol van TelAntil zou inhouden dat de BVN programma's via hen aan de televisiestations beschikbaar worden gesteld. Op die wijze kan TelAntil waken voor commercialisering van de programma's en in ruil zendtijd kunnen krijgen voor haar eigen programma's. Hierover waren nog geen sluitende afspraken met de lokale stations gemaakt. Toegezegd is hierover contact op te nemen met BVN.

c) Bonaire

Op Bonaire heeft de Staatssecretaris een werkbezoek gebracht aan het relaisstation van de Wereldomroep. Door de stationmanager is hij rondgeleid door het complex van het zendstation. Voorafgaand was een overleg met de directie van de Wereldomroep over de economische betekenis van de aanwezigheid van de Wereldomroep op Bonaire en de taakuitvoering door de Wereldomroep, mede in het licht van het wetsvoorstel Concessiewet.

Op verzoek van de Wereldomroep heeft de Staatssecretaris `s middags in verband met het 30-jarig bestaan van het relaisstation op Bonaire in Jeugdhuis Jong Bonaire een computernetwerk met Internettoegang overgedragen aan het Jeugdhuis. In zijn toespraak heeft de Staatssecretaris het belang van zorg voor de jeugd benadrukt.


3.3. Sector Kunsten

a) Aruba

De Staatssecretaris heeft de opening verricht van een tentoonstelling waar 16 beeldende kunstenaars (voornamelijk schilders) exposeerden. De tentoonstelling vond plaats in de Biblioteca Nacional dat zijn
50-jarig jubileum vierde.

b) Antillen

beeldende Kunsten

Op Curaçao zijn de beeldende kunstenaars Jean Girigori (schilder), Yubi Kirindongo (beeldwerken) en Hortence Brouwn (beeldwerken) bezocht. Deze kunstenaars hebben lokale bekendheid, maar zij genieten ook bekendheid in het buitenland (met name ook in Nederland). Naast deze kunstenaars telt Curaçao op dit moment ca. 10 jonge beeldende kunstenaars van enig aanzien.

Desgevraagd bleken de op Curaçao werkende kunstenaars geen contacten met de scholen te onderhouden met het oog op cultuureducatie.

De Staatssecretaris heeft ook gesproken met de organisatoren van Arte '99, een manifestatie in het kader van 500 jaar Curaçao. Men wil de tentoonstelling ook graag naar Nederland brengen.

Op Bonaire had de Staatssecretaris een ontmoeting met enkele beeldende kunstenaars en personen actief op het terrein van de kunstnijverheid.

Met de uitwisselingsprojecten in het kader van de samenwerking die door het Centrum Beeldende Kunst wordt georganiseerd is nog maar kort ervaring opgedaan. Na een voorbereidingsperiode van ongeveer een half jaar zijn nu vanuit Nederland de eerste kunstenaars naar de Antillen vertrokken. Zij zullen enige maanden werken in een van de ateliers die door het CBK beschikbaar zijn gesteld. Er zijn ook educatieve activiteiten voor de jeugd gepland.

Er hebben zich nog geen Antilliaanse kunstenaars aangemeld voor een verblijf in Nederland. Daarvoor ontbreken op dit moment de middelen aan Antilliaanse zijde.

podiumkunsten

Hoewel de podiumkunsten een belangrijk onderdeel vormen van de culturele samenwerking zijn door de vakantieperiode weinig contacten mogelijk geweest met podiumkunstenaars zelf . Wel bezocht de Staatssecretaris een schrijversavond met o.a.Frank Martinus Arion en Diana Lebaks.

Het uitwisselingsprogramma dat door het Fonds Podiumkunsten wordt verzorgd bestaat inmiddels zo'n twee jaar. De activiteiten zijn goed op gang gekomen, al is het geheel nog enigszins onevenwichtig. Er gaan meer Nederlandse podiumkunstenaars naar de Antillen dan vice versa (ca. 7:3).

Meer dan de helft van de activiteiten van de Nederlandse podiumkunstenaars op de Antillen is gericht op scholen. Alle betrokkenen spreken van een groot succes.

De infrastructurele situatie laat veel te wensen over. Het aanbod aan podia is beperkt en relatief duur.


3.4. De sector erfgoed

De Staatssecretaris is aanwezig geweest bij de viering van het
30-jarig gestaan van het Centraal Historisch Archief (CHA) van Curaçao. Hij heeft bij die gelegenheid de directe verbinding tussen het CHA en de Rijksarchiefdienst in Den Haag open gesteld met het overseinen van de zgn. Manumissie brieven, vrijbrieven voor slaven.

Tijdens zijn speech heeft de Staatssecretaris gewezen op het belang van brede toegankelijkheid van archieven voor alle groepen in de samenleving.


4. Concluderende opmerkingen


4.1. Algemeen

Cultureel bezig zijn is een sterk punt van de lokale bevolking. Culturele activiteiten zouden dan ook goed kunnen worden gebruikt om kennis over te dragen of een mentaliteitsverandering te bevorderen.

Het behoud van culturele capaciteit is ook op zichzelfstaand belangrijk. Om draagvlak te creëren voor de harde maatregelen die de komende tijden zullen moeten worden doorgevoerd moeten positieve zaken ook aandacht blijven krijgen.

Een meer regelmatig contact tussen vakministers zou in de toekomst bepaalde communicatiestoornissen kunnen voorkomen.


4.2. Media

De mediasamenwerking wordt gecontinueerd. Bezien zal worden hoe TelAntil een duidelijkere intermediaire rol kan vervullen bij de definitieve verspreiding van het BVN programma op de Nederlandse Antillen. Dit moet na de testfase duidelijk zijn. De ontwikkeling van het Caríbisch Journaal zal financieel door OCenW ondersteund worden. Het programma zal ook beschikbaar komen voor omroepen in Nederland. De beschikbaarheid van educatieve programma's en de mogelijkheid van stageplaatsen zal met Educom besproken worden. Door de Antilliaanse regering zal de totstandkoming van de Medialandsverordening bevorderd worden.


4.3.Kunsten

Zowel op de Antillen als op Aruba is veel culturele potentie. Gezien het vernieuwde samenwerkingsbeleid en de gestelde prioriteiten zal de bijdrage van Nederland op cultureel gebied verminderen. De Antillen en Aruba zullen op dit gebied zelf meer moeten initiëren.

Het ondersteunen van cultuureducatieve projecten op de eilanden sluit niet alleen goed aan bij nationaal beleid verwoord in de Nota cultuur en School, het past ook uitstekend bij de cultuur van de eilanden. Het invoeren van kunstzinnige vorming in het onderwijs zou ook nog eens als spin-off kunnen hebben dat er werk komt voor (jonge) kunstenaars.

Aruba gaat er voorlopig van uit dat er geen veranderingen zullen worden aangebracht met betrekking tot de medefinancieringsorganisatie. Na het opheffen van OKSNA bestaat op de Antillen grote behoefte aan een nieuw orgaan van waaruit Kunst- en cultuureducatie gefinancierd kan worden als daarvoor in de toekomst ruimte wordt gegeven. Deze wens verdient ondersteuning mits onafhankelijkheid wordt gewaarborgd.


4.4. Erfgoed

Hoewel erfgoed zaken beperkt aan de orde zijn geweest is de indruk versterkt dat monumentenzorg en stadsvernieuwing een belangrijke uitstraling kunnen hebben voor werkgelegenheid en dat zij een rol spelen met het oog op het terugdringen van de criminaliteit die vaak nauw verbonden is met de verloedering van stadsdelen. Bovendien kan de aanwezigheid van erfgoed een educatieve functie gegeven worden.

.

Copyright Tweede Kamer der Staten Generaal

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie