Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden treedt in werking

Datum nieuwsfeit: 01-02-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten

MINISTERIE JUS

www.justitie.nl

Min. van Just:/WET BIJZONDERE OPSPORINGSBEVOEGDHEDEN TREEDT IN

Wiebe Alkema
070 370 7225

3891

31.01.00

Handboek voor de Opsporingspraktijk gereed
WET BIJZONDERE OPSPORINGSBEVOEGDHEDEN TREEDT IN WERKING

Precies vier jaar na het rapport van de parlementaire enquêtecommissie Opsporingsmethoden treedt op 1 februari 2000 de wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden in werking. Hetzelfde geldt voor de gewijzigde wet Bijzondere Politieregisters en de herziening van het gerechtelijk vooronderzoek. De nieuwe wet Bijzondere Politieregisters geeft strakkere criteria voor onder meer de opslag van gegevens over personen.

Gerechtelijk vooronderzoek
De herziening van het gerechtelijk vooronderzoek geeft de politie meer zelfstandige bevoegdheden om voorwerpen in beslag te nemen en om naar deze voorwerpen te zoeken. Verder geeft het de verdachte de mogelijkheid de rechter-commissaris te vragen bepaalde zaken voor hem te onderzoeken. De herziening van het gerechtelijk vooronderzoek betreft één van de belangrijkste wijzigingen van het Wetboek van Strafvordering van de laatste jaren.

Uitgangspunten opsporingsmethoden
In de wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden zijn opsporingbevoegdheden vastgelegd die een inbreuk kunnen maken op de grondrechten van burgers of die een groot risico inhouden voor de opsporing. Daarbij heeft het Openbaar Ministerie het gezag over de opsporing. Dit houdt in dat het OM beslist over de te onderzoeken zaken en de te gebruiken opsporingsmethoden. Voor zeer ingrijpende bevoegdheden is toestemming nodig van de rechter-commissaris. Het gaat dan om direct afluisteren en de telefoontap.

'Geheime' trajecten mogen niet meer. Van het gebruik van opsporingsbevoegdheden moet expliciet verslag worden gemaakt. Niet alleen de inhoud van de informatie, maar ook de manier waarop de informatie is verkregen, dient te worden vastgelegd. Zo kan de wijze van informatieverwerving zonodig achteraf worden gecontroleerd.

In beginsel moeten de gebruikte bevoegdheden in het openbaar ter terechtzitting kunnen worden verantwoord. Alleen op grond van zwaarwegende opsporingsbelangen kan worden afgezien van volledige openbaarmaking van bepaalde gegevens. Bijvoorbeeld bij het veiligstellen van de identiteit van de informant. Als de zittingsrechter van mening is dat een nader feitelijk onderzoek geboden is, kan hij de zaak daarvoor naar de rechter-commissaris verwijzen. In de wet is geen fasering in de opsporing opgenomen. Per methode is geregeld in welke situatie en onder welke voorwaarden één en ander is toegestaan.

Opsporingsbevoegdheden
Observatie, zowel met als zonder technische hulpmiddelen (peilzenders), infiltratie, pseudo-koop, informanten, inkijken en het direct afluisteren komen in de wet aan bod. Daarnaast worden de telefoontap en het vorderen van verkeersgegevens opnieuw geregeld.

Georganiseerde criminaliteit
De genoemde bijzondere opsporingsbevoegdheden kunnen niet alleen worden toegepast als er een verdenking is van een strafbaar feit, maar ook als er een verdenking is dat in georganiseerd verband misdrijven worden beraamd of gepleegd die een ernstige inbreuk op de rechtsorde opleveren. Dit is van belang voor het onderzoek naar de georganiseerde misdaad. Daarbij kan namelijk niet worden volstaan met de traditionele aanpak.

Georganiseerde criminaliteit onderscheidt zich van de traditionele misdaad doordat op stelselmatige wijze ernstige misdrijven worden gepleegd die veelal verborgen blijven. Dit betekent dat bijzondere opsporingsbevoegdheden moeten kunnen worden ingezet tegen personen waarvan het vermoeden bestaat dat zij betrokken zijn bij georganiseerde criminaliteit. Zij hoeven geen verdachte te zijn in de zin van artikel 27 Wetboek van Strafvordering.
De samenleving verlangt van politie en Justitie dat zij op doeltreffende wijze optreden tegen de georganiseerde misdaad. Hiervoor is het mede van belang dat een beeld van criminele organisaties wordt verkregen. De wet biedt die mogelijkheid.

Observatie
Stelselmatige observatie van personen kan een schending van de privacy opleveren. Daarom is een wettelijke regeling noodzakelijk. Het gebruik van technische hulpmiddelen bij observatie is toegestaan. Zo nodig kan, als sprake is van een ernstig misdrijf, ten behoeve van de observatie een zogeheten besloten plaats worden betreden. Woningen zijn daarvan uitgesloten.

Infiltratie en pseudo-(ver)koop
Infiltratie is mogelijk door zowel opsporingsambtenaren als door burgers. De inzet van een 'criminele burgerinfiltrant' is verboden. Het plegen van misdrijven door de infiltrant bij het uitvoeren van zijn taak is slechts toegestaan als de officier van Justitie vooraf toestemming heeft gegeven.
De pseudo-verkoop is niet toegestaan, pseudo-koop wel. Bij infiltratie en pseudo-koop kunnen onder strikte voorwaarden ook buitenlandse opsporingsambtenaren worden ingezet. De identiteit van infiltranten en informanten mag onder omstandigheden in het geval van een zwaarwegend opsporingsbelang, geheim worden gehouden. De minister van Justitie heeft aangegeven dat in die gevallen waarin een pseudo-koop in de richting gaat van infiltratie en er twijfel zou kunnen bestaan over de vraag welke bevoegdheid dient te worden toegepast, de zwaarste bevoegdheid, de infiltratie, wordt ingezet.

Informanten
Het werken met informanten is in de wet ook geregeld voor zover het een schending van de privacy kan opleveren. Over het inzetten van informanten beslist in die gevallen de officier van Justitie. In een overeenkomst tussen het OM en de informant worden de afspraken met de informant neergelegd en de wijze waarop aan de overeenkomst uitvoering wordt gegeven. De overeenkomst maakt controle achteraf beter mogelijk.

Direct afluisteren
In de wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden is een regeling 'direct afluisteren. opgenomen. .Direct afluisteren. in woningen is onder strikte voorwaarden mogelijk.

Tappen
De wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden maakt het mogelijk dat de tap ook gebruikt kan worden tegen personen die geen verdachte zijn maar die wel betrokken zijn bij georganiseerde criminaliteit.

Doorlaten
Bij amendement is in de wet het zogenaamde verbod op doorlaten opgenomen. Dit verbod houdt in dat de opsporingsambtenaar die bij de toepassing van een bijzondere opsporingsbevoegdheid de vindplaats te weten komt van gevaarlijke of schadelijke goederen, niet vrij is deze te laten gaan, maar dat hij verplicht is deze in beslag te nemen. Alleen bij hoge uitzondering in geval van een zwaarwegend opsporingsbelang kan de officier van justitie bepalen dat wordt afgezien van inbeslagneming. Een besluit om niet tot inbeslagneming over te gaan, behoeft instemming van het College van procureurs-generaal en moet vooraf worden voorgelegd aan de minister van Justitie.

Handboek voor de Opsporingspraktijk
Minister Korthals stuurt morgen het Handboek voor de Opsporingspraktijk naar de Tweede Kamer. Dit Handboek is een vertaling van de wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden naar concrete gedragslijnen. Het legt voor het opsporingsveld een aantal zaken vast, en fungeert daarmee als wegwijzer, als leidraad bij opsporingsactiviteiten. Het Handboek voor de Opsporingspraktijk wordt met ingang van 1 februari 2000 officieel in gebruik genomen door politie en OM.

Om de medewerkers van politie en OM vertrouwd te maken met de nieuwe wet- en regelgeving op het gebied van de opsporing, loopt al geruime tijd een opleidingstraject. Ook komt er een expertisecentrum, waar praktische inzichten en oplossingen voor problemen in de opsporing bijeen worden gebracht en toegankelijk worden gemaakt.
------------

31 jan 00 18:08

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie