Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Toespraak De Vries bij conferentie Duurzame Ontwikkeling

Datum nieuwsfeit: 03-02-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
MINVENW

3 februari 2000

Toespraken

13.18

Speech van de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, mevrouw drs. J.M. de Vries, bij de internationale conferentie Duurzame Ontwikkeling en Water in Internationaal Emancipatie Perspectief, in Rotterdam op donderdag 3 februari 2000 om 11.30 uur.

(Alleen de uitgesproken tekst geldt)

Mevrouw Verstand, Dames en heren,

Wie de top van het ministerie van Verkeer en Waterstaat van de laatste twintig jaar beziet, zou daaruit kunnen afleiden dat het proces van vrouwenemancipatie in Nederland zijn voltooiing heeft bereikt. Vanaf 1977 hebben aan de top van het ministerie, met een korte pauze ertussen, twee vrouwelijke staatssecretarissen en vier opeenvolgende vrouwelijke ministers gestaan. Op dit moment worden zelfs drie van de vier hoogste posities van het departement bezet door een vrouw.

Helaas is deze sterk door vrouwen gekleurde top geen realistische afspiegeling van ons totale personeelsbestand. Verre van dat. In het hoger- en middenkader blijken vrouwen nog steeds danig te zijn ondervertegenwoordigd, en het aandeel vrouwen in onze organisatie groeit slechts langzaam. In sommige sectoren is dat aandeel nog steeds onaanvaardbaar laag.

Om een voorbeeld van deze ondervertegenwoordiging te noemen wijs ik op de situatie bij waterschappen, organisaties die een essentiële rol spelen in het waterbeheerssysteem in Nederland. Volgens de meest recente gegevens bestaan de besturen van deze waterschappen slechts voor enkele procenten uit vrouwen. Van de secretarissen is slechts 1,5 procent vrouw en van de leden van het dagelijks bestuur 6,2 procent. En tot op de dag van vandaag bevinden zich onder de 60 voorzitters slechts twee van vrouwelijke kunne. Een magere drie procent.

Deze kwantitatieve achterstand van vrouwen geldt ook veel andere gebieden van het waterbeheer. Bij Rijkswaterstaat, de directie van het ministerie die zich het meest direct met water bezighoudt, is het percentage vrouwen in de periode van 1994 tot 1998 toegenomen met 3,9 procent tot 18,7 procent van het gehele personeelsbestand. Het aantal vrouwen in hogere functies, salarisschaal 10 of hoger, steeg in datzelfde jaar met 3,4 procent tot 13,1 procent. Beide totalen blijven echter achter bij het streefpercentage dat de Rijksoverheid heeft vastgesteld.

Een van de beleidsdoelstellingen die ons ministerie nastreeft is dan ook het stimuleren van niet alleen de instroom maar ook de doorstroming van vrouwen in de waterschapswereld, en het opheffen van de bestaande belemmeringen. Het is tijd om het zogenaamde 'glazen plafond' dat veel vrouwen ervaren tijdens hun carrière, voor eens en altijd te doorbreken. Ook in de wereld van het water.

Om concreet invulling te geven aan het verwezenlijken van deze doelstelling hebben we het initiatief genomen voor een project in samenwerking met de Unie van Waterschappen en andere organisaties in de waterschapswereld. Einddoel is om dit jaar het aantal vrouwen in waterschapsbesturen op te stuwen naar 15 procent van het totaal.

Water en gender lijkt op het eerste gezicht wellicht een wat gezochte combinatie. Bij nadere beschouwing is het echter niet zo'n onwaarschijnlijk verband. Al was het maar omdat vrouwen meer dan de helft van de wereldbevolking uitmaken en we het erover eens zijn dat ze dezelfde rechten en verantwoordelijkheden dienen te hebben als mannen. Daarbij hoort ook het recht op en de verantwoordelijkheid voor water. Bovendien hebben vrouwen in veel culturen vanouds een speciale verantwoordelijkheid voor water. Op dat laatste punt zal ik zo dadelijk terugkomen.

Wij hebben allen water nodig. Vrouwen, mannen en kinderen. Het is niet alleen de bron van alle leven, maar ook een transportmiddel voor dat leven. Wij consumeren geen water, maar benutten het. Na gebruik is het in beginsel herbruikbaar.

Biologisch gezien kunnen we zelfs niet zonder water. Als we uitdrogen, kunnen voedingsstoffen zich niet meer door ons lichaam verspreiden en sterven we. Als het moet kunnen we weken leven zonder voedsel, maar langer dan drie dagen zonder water houden we het niet uit. Daarmee behoort water tot de meest essentiële zaken voor de mens, of voor welk levend wezen dan ook.

Het recht dat de mens heeft om te leven houdt dus meteen het recht op toegang tot water in. Voldoende water, en water van behoorlijke kwaliteit. Dit vloeit logisch voort uit bestaande mensenrechten zoals het recht op voedsel en het recht op geneeskundige verzorging, zoals vastgelegd in artikel 25 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Zonder de beschikbaarheid van voldoende water van behoorlijke kwaliteit zouden deze mensenrechten een dode letter zijn.

Toch staat het recht op toegang tot water nergens expliciet vermeld. Niet in de wet en niet in de toelichtende commentaren. Voor die omissie wil ik graag de aandacht van het Forum vragen. Hoe is het mogelijk dat het recht op een zo essentiële zaak nog niet wettelijk is vastgelegd?

Rechten hebben altijd een keerzijde: verantwoordelijkheden en plichten. Wij hebben de taak om zorgvuldig met het beschikbare water om te gaan. Vooral als anderen het slachtoffer van ons gebruik worden of kunnen worden. Wij moeten ieder het zijne of het hare gunnen en ons medeverantwoordelijk voelen voor een verantwoord watergebruik. Vrouwen zowel als mannen.

Niet alleen mensen, maar ook landen moeten de nodige zorgvuldigheid betrachten jegens hun buren waar het de winning en het gebruik van water aangaat. Het onthouden van water aan een land kan een casus belli vormen. Het zou niet de eerste maal zijn dat twee landen om deze reden de strijd met elkaar aanbinden. Israël, Jordanië en Palestina zijn enkele voorbeelden van landen waar water schaars is en op zijn minst op de achtergrond meespeelt bij conflicten.

Ik hoop en geloof overigens dat we het in Europa niet tot strijd om water zullen laten komen. Hier is samenwerking in stroomgebieden langzaamaan de regel geworden. Want we beseffen dat we water moeten delen en niet voor onszelf moeten houden. Water onttrekt zich aan iedere soevereiniteit, om de simpele reden dat het stroomt. En het moet blijven stromen. Zo blijft het in de kringloop en kan iedereen het duurzaam benutten.

Op microniveau dragen vrouwen al sinds mensenheugenis de verantwoordelijkheid voor water. Vooral in Afrika is dat ook nu nog duidelijk het geval. In de cultuur van veel Afrikaanse volkeren is het halen van water bij uitstek een taak van de vrouw. Een taak die vaak bestaat uit het lopen over een grote afstand, soms tientallen kilometers, naar een bron, om daar urenlang te wachten tot ze aan de beurt zijn, hun kruiken of jerrycans te vullen en met de zeer zware last terug te lopen naar huis. Een zware taak die iedere dag opnieuw door hen moet worden volbracht.

Westerlingen beschouwen dit voorbeeld misschien als 'ver van hun bed'. Maar welbeschouwd zijn er geen essentiële verschillen tussen de vrouw aan de waterput en de vrouw aan de kraan, en tussen vrouwen in het rijstveld en boerinnen aan de knoppen van een geautomatiseerd irrigatiesysteem. Of vrouwen nu de groente uit hun groentetuin halen of uit de supermarkt, en of ze in Bangladesh wonen of in de polder, onder NAP, in alle culturen zijn ze op een gelijk, vooral basaal niveau betrokken bij water.

Vooral in gebieden waar water schaars is, is de toegang ertoe en de zeggenschap erover een machtsfactor van belang en zijn mannelijke machthebbers vaak huiverig om die macht met vrouwen te delen. Water halen wordt de vrouwen toegestaan, maar meebeslissen over bijvoorbeeld de kwaliteit, de distributie en de zuivering ervan is, in die landen nog veel meer dan hier, voorbehouden aan mannen.

Water is natuurlijk niet uitsluitend een vrouwenzaak, het is zoals ik al zei, voor iederéén van levensbelang. Maar het is zeker óók een zaak van vrouwen. Ook waar het de vormgeving van onze samenleving en de bescherming van ons leefmilieu betreft, en waterbeheer in het bijzonder.

Vrouwen zijn tenslotte de dragers van nieuw leven, en hun gezondheid vormt de basis van de gezondheid van een nieuwe generatie. Een van de voorwaarden voor hun gezondheid is schoon water. Verder vormen vrouwen in grote delen van de wereld de spil van de zorg voor hun familie en anderen. De basis van voldoende voedsel, een van de belangrijkste elementen van die zorg, is voldoende water. Tenslotte: Waar mensen leven in delta's, waar voortdurend de dreiging bestaat van overstroming, moet voor een duurzame toekomst bescherming tegen water worden geboden.

Om duurzaam te voorzien in genoeg water, schoon drinkwater en bescherming tegen water, is integraal waterbeheer nodig. Daarnaast is samenwerking tussen planners, uitvoerders en gebruikers op alle niveaus noodzakelijk.

Dames en heren,

Zoals ik al zei vormen vrouwen meer dan de helft van de wereldbevolking. De afgelopen decennia is hun rol op allerlei terreinen aanmerkelijk gegroeid, en terecht. Maar op veel gebieden moet die rol nog een blijvende positie verwerven. De winning, zuivering, beheer en distributie van water behoren tot die gebieden, evenals projecten op het gebied van bescherming tegen zee- en rivierwater.

U allen bent hier vandaag om nieuwe impulsen te geven aan de uitvoering van eerder genomen besluiten op het gebied van water en gender, ondermeer door het uitwisselen van good practices. Op die manier moet de deelname van vrouwen aan de besluitvorming in de waterwereld worden versterkt.

Zoals u in de uitnodiging hebt kunnen lezen zullen de resultaten van uw werk worden meegenomen in de voorbereidingen voor de speciale zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over de uitvoering van het Bejing Platform, in juni in New York. En de aanbevelingen die u doet, worden ingebracht bij het Tweede Wereld Water Forum en de Ministeriële Conferentie over Water in maart in Den Haag. Met andere woorden, uw inbreng zal op het allerhoogste niveau meewegen in de besluitvorming.

Ik van mijn kant zal ervoor blijven strijden om het aantal vrouwen in Nederland met een verantwoordelijke functie op het gebied van water, verder te laten groeien.

Ik wens u een zeer vruchtbare bijeenkomst toe.


reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie