Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Wijziging Bijstandswet betreft Fonds voor Werk en Inkomen

Datum nieuwsfeit: 03-02-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
CDA

: Tweede Kamer : Wijziging van de Algemene Bijstandswet in verband met het Fonds voor Werk en Inkomen (030200)

Archief Schriftelijke Vragen Archief Schriftelijke Vragen

Wijziging van de Algemene Bijstandswet in verband met het Fonds voor Werk en Inkomen (030200)

Den Haag, 3 februari 2000

De uitgangspunten van het CDA m.b.t. de Algemene Bijstandswet zijn: De ABW is en blijft een overheidstaak: een voorziening voor mensen die niet in hun inkomen kunnen voorzien. Het is een taak die maatwerk vereist, toegesneden op de individuele situatie; tegelijkertijd vergt het een nauwgezette toetsing om een verantwoorde besteding van publieke middelen te garanderen.
Bovendien worden van de bijstandsgerechtigde inspanningen verwacht om zo snel mogelijk zelfstandig in zijn / haar bestaan te voorzien.

Meer verantwoordelijkheid van het rijk bij de gemeenten brengen en ontschotting is een lijn die de CDA fractie van harte ondersteunt. Ook voor SOZAW is deze lijn niet nieuw. Immers de WIW is een voorbeeld van ontschotting ontstaan uit de banenpoulplannen en de jeugdwerkgarantieplannen. Ontschotting stelt gemeenten in staat door schuiven met geld het geld op de meest effectieve en doelmatige wijze uit te geven. Lange tijd wordt er al gesproken om de 90/10 verhouding in de ABW te veranderen. Nu lijkt het ervan te komen en gaan we naar 75/25. De CDA fractie beoordeelt deze nieuwe verhouding in beginsel positief. In het algemeen is het een goede zaak om de financiële verantwoordelijkheid voor de uitgaven ook bij diegene neer te leggen die de uitgaven doet. Dat maakt mensen ook alerter om die uitgaven zo doeltreffend mogelijk te doen. De combinatie van een historisch verdeelmodel en een objectief verdeelmodel (in de eerste jaren) plus het declareren (voor 75%) van de kosten, compenseren voor een gemeente die geen effectief uitstroombeleid voert, de extra kosten (in elk geval voor een deel). De vraag is dus: hoe groot is de feitelijke incentive en welke verwachtingen heeft de minister ervan? (ook financieel)

Anderzijds is de ABW ook een heel gevoelig punt. Wanneer werkeloosheid toeneemt stijgen uitgaven voor gemeenten en dan zijn uitgaven onvermijdbaar. Hoe vergelijkbaar zijn gemeenten te maken? Hoe kan en wil het rijk bij een meer gedecentraliseerde ABW nog alert reageren op veranderende situaties m.b.t. de uitgaven. Dit alles vereist grote zorgvuldigheid en voorzichtigheid bij deze operatie. De opmerking Het FWI wordt stapsgewijs en beheersbaar ingevoerd getuigt van die voorzichtigheid en die ondersteunen wij.

Bij de leden van het CDA fractie komt de vraag op naar controle en effectmeting. Verandert er door deze operatie wat aan het controlebeleid vanuit SOZAW naar de gemeenten Hoe denkt de regering de effectiviteit en doeltreffendheid van deze maatregel in de toekomst te meten. De leden van de CDA fractie vinden dat er nu een nulmeting gedaan moet worden op diverse knelpunten. Van daaruit kan dan later geëvalueerd worden of deze maatregelen positief werken en of die effecten blijvend zijn. Toezicht: in welke mate kunnen gemeenten nog financiële maatregelen opgelegd worden, als zij ook al op andere wijze financieel geconfronteerd worden met de gevolgen van een tekortschietend beleid? Uitstroombevordering is een uitstekende zaak, maar wordt er voldoende rekening gehouden met een groep die op goede gronden niet uit kan stromen. Ik besef dat je uiterst voorzichtig moet zijn met deze constatering, maar toch ontstaan er problemen wanneer het beleid dit onvoldoende erkent.

De budgettering van 25% wordt geflankeerd door maximering van de terugval voor gemeenten tot 15 gulden per inwoner en is voorshands gebaseerd op historische uitgaven en na 3 jaar op objectieve maatstaven. De CDA fractie kan daar wel mee instemmen. Het verbaast ons echter dat er bij de historische uitgaven als basis toch al een 9% van de gemeenten meer dan 15 gulden per inwoner gaan afwijken. Kan de regering uitleggen wat daarvan de oorzaak is. 40 Gemeenten lopen een financieel risico dat groter is dan 3,75%. Om welk type gemeenten gaat dat, zijn daar speciale problematieken aan te wijzen en is dit risico ook vermijdbaar, los van de garantie dat de achteruitgang niet meer dan 15 gulden per inwoner mag zijn.

Over de objectieve maatstaven leven bij de CDA fractie de volgende vragen. Veel indicatoren lijken logisch hoewel het natuurlijk de vraag is voor welk percentage draagt een bepaalde indicatie bij? Hoe wordt dat geobjectiveerd en waaraan is dit gerelateerd? De indicator percentage huurwoningen willen we graag nader toegelicht. Er zijn ook dure huurwoningen en goedkope koopwoningen. Hoe werkt de indicator percentage zelfstandigen en de maatstaf centrumfunctie kenmerken? Hoe ver is men eigenlijk met het objectief verdeelmodel? Het lijstje lijkt op zichzelf wel redelijk. (Wat zijn overigens verweduwden? Meer bijstandsuitkeringen ten gevolge van invoering Anw?) Er wordt nog nader onderzoek gedaan naar de criteria hiervoor. Zullen deze bekend zijn bij de behandeling van een in te dienen wetsvoorstel?

Bij de procedures rond het wetsvoorstel decentralisering toeslagenbeleid werd door de VNG aangedrongen op uitstel, omdat de voorbereidingstijd voor gemeenten te kort was. Als dit voorstel per 1/1/2001 in werking moet treden en de verdeling in mei / juni 2000 beschikbaar is, kan dan gegarandeerd worden dat de invoering op een zorgvuldige wijze door gemeenten kan plaatsvinden?

De sluis tussen het Inkomensdeel en het Werkdeel beoordelen wij positief. Het motiveert gemeenten om overgebleven gelden in de eigen gemeente in het werkdeel te kunnen besteden en stimuleert de activeringsdoelstelling. Maar het is goed om die situatie van de sluis ook eens te bezien wanneer er sprake is van toenemende werkeloosheid. Juist dan zal de overheid in het bijzonder werk willen stimuleren maar gaat er geen positieve werking uit van de sluis. Hoe wordt voorkomen dat het inkomensdeel dan het werkdeel leegzuigt. De CDA fractie wil graag de visie van de regering op deze situatie.

Het wetsvoorstel Wijziging Algemene Bijstandswet i.v.m. wijziging toeslagen-financiering (25 761) is nog steeds niet ingetrokken. Wordt dat nu wel ingetrokken? Dat wetsvoorstel heeft met veel problemen te kampen gehad. In juni jl. stond het op de plenaire agenda. Minister De Vries heeft toen gevraagd de behandeling uit te stellen. Eerder schreef hij een brief (9 maart 1999): "Het kabinet acht het van wezenlijk belang dat dit wetsvoorstel (25 761) met ingang van 1 januari 2000 in werking zal treden, mede gelet op de met deze wijziging van de financiering beoogde uitgavenbeperking. Je kunt de vraag stellen hoe het staat met de beoogde uitgavenbeperking: is die nu al behaald door de hogere economische groei? Wordt met de invoering van het Fonds Werk en Inkomen een uitgavenbeperking beoogd? Zo ja, hoe hoog is deze?

Toekomstperspectief: Welke budgetten zullen / kunnen nog meer geïntegreerd worden in het FWI? De leden van de CDA fractie benadrukken dat de Wsw vooralsnog erbuiten moet blijven. Deze vorm van beschermd werken dient behouden te blijven voor de specifieke groep mensen waarvoor het nodig is. Tot hoever wil de minister uiteindelijk gaan in de financiële verantwoordelijkheid van gemeenten?

De CDA fractie is in principe voor een budgettering van de uitkeringslasten. Het is goed wanneer de gemeenten een groter belang hebben bij beperking van de bijstand dan thans. Drie punten wil het CDA daarbij wel als randvoorwaarde naar voren brengen:


1. Ook in de nieuwe, meer gedecentraliseerde situatie moet voor iedere ABW cliënt waar dan ook in Nederland een adequate bijstandsuitkering rechtens verkrijgbaar zijn en niemand buiten zijn of haar schuld gedwongen zijn onder het bestaansminimum te leven.
2. De rijksoverheid moet garant staan voor een voldoend hoog macrobudget om te voorkomen dat bij toenemende werkeloosheid gemeenten en dus ook uitkeringsgrechtigden in de knel komen. Kan de regering garanderen dat aan deze twee randvoorwaarden wordt voldaan.
3. Wij willen de evaluatie van de ABW betrekken bij ons definitieve standpunt mbt. de decentralisatie van ABW.

Specifieke beleidsmaatregelen: wordt nu voorgesteld om over de normkosten en toeslagen niet meer apart verslag te doen? Bestaat er dan nog inzicht in de verschillen tussen het toeslagenbeleid tussen gemeenten? Welke invloed heeft het toeslagenbeleid van de gemeenten op de budgetten die men ontvangt? Bestaat op termijn niet het risico dat gemeenten hun financiële risico op enig moment zullen dekken door een stringenter toeslagenbeleid te voeren? (Idem voor bijzondere bijstandsregelingen: de gelden voor bijzondere bijstand gaan neem ik aan ook in het FWI?)

Om te voorkomen dat gemeenten te weinig geld krijgen als gevolg van het model wordt bezien of het mogelijk is het model te verbeteren. Daar wordt ook gezegd dat gekeken wordt naar het onderscheid grote / kleine gemeenten. De vraag bij het CDA is of dit onderscheid ook in de overige indicatoren niet reeds wordt meegenomen. Door daar weer een extra indicator van te maken kunnen verschillende effecten dubbel meegenomen worden. Bovendien wordt er rekening gehouden met de extra gelden die juist de grote steden al krijgen voor activering werkelozen? De regering geeft aan in de eerste helft van 2000 met nadere voorstellen te komen om de lagere regelgeving aan de gemeenten aan te passen. Daar wordt als voornemen genoemd: het bezien of en hoe mechanismen doeltreffender gemaakt kunnen worden om de toepassing van werkervaringsplaatsen en dienstbetrekkingen te beperken tot die groep die daar gezien de afstand tot de arbeidsmarkt het meest op aangewezen is. De vraag die bij het CDA opkomt is gebeurt dit dan thans niet? Heeft de regering de indruk dat werkervaringsplaatsen nu bezet worden door mensen voor wie dat niet nodig is? Zo ja, waarop baseert de regering dit standpunt?

Kamerlid: Mosterd

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie