Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Nieuw concept vorming zenuw-netwerken bij hersenontwikkeling

Datum nieuwsfeit: 04-02-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Universiteit Leiden

Meer informatie: dienst Interne en Externe Communicatie, tel. 071-5273282

Theorie over ontwikkeling hersenen weerlegd

Persbericht 24 (1-feb-2000) Gezamenlijk persbericht van de Universiteit Leiden, de Vrije Universiteit, de Universiteit Utrecht en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

NIEUW CONCEPT VOOR VORMING ZENUW-NETWERKEN BIJ HERSENONTWIKKELING

Communicatie tussen zenuwcellen - door het uitstoten van signaalmoleculen - is niet nodig voor de vorming van de hersenen, zoals tot voor kort werd aangenomen. Pas later speelt deze communicatie een rol bij een tot nu toe onbekend selectieproces dat gevormde zenuwverbindingen selecteert voor het volwassen zenuwstelsel. Door genetische modificatie werd de communicatie tussen zenuwcellen in de hersenen van een muis, `the silent mouse', volledig uitgeschakeld. In tegenstelling tot wat de bestaande theorie voorspelde, ontwikkelden de hersenen zich normaal. Op vrijdag 4 februari verschijnen de resultaten in het toonaangevende wetenschapsmagazine Science.

De werking van de hersenen is gebaseerd op een omvangrijk netwerk van zenuwcellen die met elkaar in contact staan via lange zenuwuitlopers en miljarden contactpunten, synapsen. In deze synapsen wordt informatie overgedragen via de uitstoot van signaalmoleculen vanuit het uiteinde van de zenuwcel. Voor het goed functioneren van de hersenen is het essentieel dat tijdens de ontwikkeling de juiste verbindingen worden gelegd. De huidige theorie stelt dat terwijl een zenuwcel uitgroeit, signaalmoleculen worden uitgestoten en zo signalen ontstaan die nodig zijn om contact te maken met de juiste andere zenuwcellen.

Een groep onderzoekers van de Universiteit Utrecht, de Universiteit Leiden, de Vrije Universiteit, University of Texas en University of Göttingen, publiceert deze week in Science resultaten van genetische modificatie in de muis die deze theorie aan de kant zetten en een ander mechanisme aan het licht brengen. De genetische ingreep leidt ertoe dat de uitstoot van signaalmoleculen volledig, permanent en overal in de hersenen wordt geblokkeerd. In tegenspraak met de huidige theorie ontwikkelen de hersenen zich toch normaal in vrijwel alle facetten, inclusief de organisatie van de synapsen. Nadat de zenuwnetwerken waren gevormd werd echter een massale sterfte van zenuwcellen waargenomen, die in alle geteste opzichten leek op natuurlijke celsterfte tijdens de hersenontwikkeling, behalve dat in de mutante muis niet een deel van de cellen, maar alle cellen in een netwerk ten onder gingen.

De uitstoot van signaalmoleculen is blijkbaar een doel en niet een instrument van de hersenontwikkeling. Kennelijk kunnen zenuwen een netwerk vormen zonder actief met elkaar te communiceren. Deze communicatie is echter wel van belang bij het voortbestaan van de synapsen en uiteindelijk van het hele zenuwnetwerk in het volwassen organisme. De onderzoekers maken gebruik van de nieuwe term 'synapsvalidatie'. Dit benadrukt dat vorming van een netwerk niet, maar het voortbestaan wel afhankelijk is van communicatie tussen zenuwcellen in de synaps. Deze synaptische communicatie lijkt ertoe te leiden dat de synapsen permanent worden gemaakt (gestabiliseerd), terwijl het ontbreken van voldoende communicatie leidt tot de ondergang van de zenuwcel.

De nieuwe selectietheorie verklaart ook het fenomeen dat normale hersenen tijdens de ontwikkeling veel meer hersencellen bevatten dan in het volgroeide stadium. Tijdens de ontwikkeling worden zeer vele verbindingen tussen zenuwcellen gelegd. Vervolgens worden alle verbindingen vernietigd die niet intensief worden gebruikt. Op deze manier kan een volwassen zenuwstelsel ontstaan dat enkel bestaat uit functionele verbindingen.

Het beschreven onderzoek is voor een belangrijk deel gefinancierd door NWO en de Howard Hughes Foundation.

Meer informatie: dr. J.J. Plomp, telefoon 071 527 62 08

Meer informatie: mw.dr. B.T. Hogenelst, Internationalisering, Communicatie en Studenten; Tel. 071-5273282 / Email (B.T.Hogenelst@bvdu.leidenuniv.nl) / 07 februari 2000, 12:38 uur

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie