Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Bijdrage van PvdA debat Wet gemeentelijke Basisadministratie

Datum nieuwsfeit: 15-02-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

15 februari 2000

Inbreng Marja Wagenaar (PvdA) Wijziging Wet gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens (26228)

1. (Elektronische) dienstverlening

Voorzitter, een snelle en zorgvuldige dienstverlening aan de burger moet een eerste prioriteit van het GBA zijn. Het wetsvoorstel dat wij vandaag bespreken beoogt een kwalitatieve aanpassing van het GBA in positieve zin. Een dergelijke aanpassing moet uiteindelijk op burgers afstralen. Daarom is het van groot belang dat de GBA's zo optimaal mogelijk functioneren in samenspraak met alle betrokkenen.

Een goed voorbeeld is de gemeente Groningen, waarnaar ook in de Memorie van Toelichting wordt verwezen. Verhuizingen kunnen daar elektronisch worden doorgegeven. In 2002 moet 25% van de dienstverlening van de overheid elektronisch gaan plaats vinden. Voor het GBA en degenen die daarmee werken brengt dat ingrijpende aanpassingen met zich mee. Het Rijk zou de gemeenten behulpzaam kunnen zijn door een standaard Plan van Aanpak elektronische dienstverlening GBA te maken waarvan iedere gemeente gebruik kan maken. ICT biedt veel nieuwe mogelijkheden. Laten de GBA's daarvan gebruik maken. Graag een reactie van het kabinet op deze gedachte.

Bij de bespreking van de Nota Elektronische Overheid is eveneens aan de orde geweest dat het GBA geschikt moet worden gemaakt voor elektronisch stemmen. De PvdA vindt dat daar haast mee moet worden gemaakt en wil dan ook van u weten wanneer het onderzoek naar mogelijke en gewenste aanpassingen van het GBA voor elektronisch stemmen is afgerond. Dat is een. In de tweede plaats zou ik willen weten of er al een globaal Plan van Aanpak ligt om de uitkomsten van dit onderzoek zo snel mogelijk te implementeren binnen het GBA.

2. Persoonsgegevens niet doorverkopen

Het GBA is een verzameling van persoonsgegevens. Met persoonsgegevens dient extra zorgvuldig te worden omgesprongen indien er een dwangrelatie bestaat. Immers, een burger is vrij om zijn inkopen te doen bij de Albert Heijn of bij de Edah en daar vervolgens al dan niet een klantenkaart aan te schaffen. Bij de voor iedere burger verplichte inschrijving in het GBA ligt dat anders. Er is geen keuze of je bij GBA1 of GBA2 inschrijft en dus je persoonsgegevens afstaat. Het leveren van gegevens uit het GBA zou de PvdA dan ook het liefst beperkt zien tot degenen die daartoe toegang hebben op grond van hun wettelijke taak.

Verkoop van gegevens aan commerciële instanties om de gemeentekas te spekken heeft zeker niet onze voorkeur. Ik zou van de minister willen weten of dit nog steeds in gemeenten gebeurt. En, of daarbij uitdrukkelijke toestemming wordt gevraagd aan betrokkenen dwz. de burgers om wiens gegevens het gaat, zoals de EU-richtlijn verwerking persoonsgegevens voorschrijft. En, zou u als straks de Wet bescherming Persoonsgegevens in werking treedt, dergelijke praktijken niet helemaal af willen raden ? In ieder geval wil ik van de minister weten of hij bereid is om daarover in het beoogde gebruikersoverleg afspraken te maken.

De minister heeft ons vandaag nog een derde Nota van Wijziging gestuurd die samenhangt met de Wet bescherming Persoonsgegevens. In dat kader zou ik mij een wetstechnische opmerking willen veroorloven, en wel dat in de voorliggende wetswijziging nog wordt gesproken over de Registratiekamer, terwijl deze in de wet bescherming Persoonsgegevens een nieuwe naam, namelijk College Bescherming Persoonsgegevens, heeft gekregen. Ik neem aan dat dat nog wel bij een nieuwe Nota van Wijziging wordt veranderd.

3. Privacy verplicht opnemen in audits (controles)

Voorzitter, de PvdA maakt zich zorgen over de manier waarop in sommige gemeenten met persoonsgegevens wordt omgesprongen. Zowel uit onderzoek van het Radio-1 journaal als een rapport van de Registratiekamer blijkt dat dit niet altijd even zorgvuldig gebeurt. Voor bijvoorbeeld vrouwen die in een Blijf-van-mijn-lijfhuis wonen kan het ernstige gevolgen hebben als er gemakkelijk, met een smoes, aan die gegevens te komen valt.

De hoofdmoot van dit wetsvoorstel behelst een periodieke GBA-audit. De wetswijziging stelt ook voor in artikel 120a lid 3 dat de resultaten van de audits moeten worden toegezonden aan de Registratiekamer. Maar voorzitter, als je de echt aan privacy hecht en de Registratiekamer (of het toekomstige College Bescherming Persoonsgegevens) daadwerkelijk inzicht wil bieden, moet je om te beginnen in de audits een verplichte privacy-toets opnemen.

Wat ons betreft gaat de privacy-toets een verplicht onderdeel uitmaken van de audit. In antwoord op kamervragen die ik met collega Luchtenveld heb gesteld heeft de minister in februari 1999 gesteld dat hij in overleg met VNG en Registratiekamer wil bezien hoe privacybescherming beter vorm kan krijgen in deze audit. Echter in de circulaire van BZK over de uitvoering van de audit die dateert van 14 vjuli 1999 is een privacytoets nog steeds een vrijwillige optie. (Zie p. 5 circulaire). Er blijkt tussen het antwoord op deze kamervragen op 11 februari 1999 en de circulaire kennelijk erg weinig veranderd te zijn. Daar zijn wij niet zo blij mee. Voorzitter, de PvdA vindt dat de privacy-toets een verplicht onderdeel moet gaan uitmaken van de GBA-audit. Ik ga ervan uit dat de minister zijn circulaire aan de gemeenten op dit punt wil wijzigen. Zo niet, dan zal ik met mijn collega Scheltema een amendement indienen om de privacytoets in de wet op te nemen.

4. Openbaarheid van audits (controles)

Voorzitter, het GBA is samengesteld uit gegevens van burgers. Hun vertegenwoordigers, de leden van de gemeenteraad, moeten goed in staat worden gesteld om deze audits te controleren. Vandaar dat wij graag zien dat deze audits actief openbaar worden gemaakt. In de schriftelijke beantwoording is er reeds op gewezen dat het hier documenten in de zin van de WOB betreft. Het is belangrijk dat burgers het weten als een GBA bijvoorbeeld lichtzinnig met privacy omspringt. De gemeenteraad kan dan gemakkelijker en effectiever actie ondernemen.

Een actieve openbaarheid legt de controle neer waar deze hoort namelijk op het niveau van burgers en hun gekozen vertegenwoordigers. Zij hebben de meest directe lijnen als het erom gaat zaken op lokaal niveau te verbeteren. Vandaar het amendement op stuk nr. 1, dat mede is ondertekend door mijn collega Scheltema-de Nie.

5. Kwaliteitsverbetering

De audits verschaffen inzicht in de kwaliteit van de gemeentelijke GBA-bestanden en in de kwaliteit van het stelsel als geheel. Kan de minister ons de komende drie jaren in een jaarlijkse rapportage op de hoogte brengen van de gerealiseerde kwaliteitsverbeteringen ?

De Kamer heeft uit de media vernomen dat de minister een onderzoek wil laten doen naar een landelijk GBA. Daar heb ik twee opmerkingen bij. Vanuit het oogpunt van motivatie is het de vraag nu gemeenten juist net zijn begonnen met de beoogde kwaliteitsimpuls of ze niet eerst een kans moeten krijgen zich te bewijzen. Ik ben ook wel benieuwd hoe dit voornemen tot het doen van een onderzoek is gecommuniceerd richting gemeenten en het gebruikersoverleg. Als zij dat ook alleen maar via de media hebben vernomen kan ik me voorstellen dat het maken van een kwaliteitsslag die we allemaal zo graag willen met wat minder motivatie gepaard zal gaan en dat kan zeker niet de bedoeling zijn.

Mijn tweede opmerking betreft de noodzaak van een dergelijk onderzoek. Immers, alleen al het realiseren van elektronisch stemmen kan niet via louter geografische eenheden. Maar wat de PvdA betreft wordt veel meer in de richting gedacht van een en-enconcept. De technologische vooruitgang maakt dat immers mogelijk.

6. Antillianen

Het inburgeringstraject voor immigranten wordt formeel in gang gezet door aanmelding bij het GBA. In de schriftelijke voorbereiding hebben wij aangedrongen op een heldere informatievoorziening aan deze mensen. Graag wil ik weten of het vervolgens schriftelijk toegezegde Communicatieplan inmiddels in gang is gezet en tot welke resultaten dit heeft geleid.

7. Opsporing

Voorzitter, nog een enkele opmerking over de toegang van opsporingsinstanties tot het GBA. De snelheid waarmee opsporingsinstanties toegang krijgen tot GBA-gegevens verschilt sterk per gemeente. Het is in het belang van een adequate opsporing dat dit snel en efficiënt gebeurt, met mogelijk gebruik van moderne technieken. Ik zou er dan ook bij de minister op aan willen dringen om daarover in het gebruikersoverleg afspraken te maken, die mogelijk tot een circulaire leiden.

8. Tot slot

Het GBA bestaat uit gegevens van burgers die deze noodgedwongen afstaan. Een keuze is er niet. Wel is de mogelijkheid om de komende jaren van de nood een deugd te maken. En de kwaliteitsslag die met de voorliggende wetswijziging wordt beoogd tezamen met de mogelijkheden die ICT biedt ook daadwerkelijk in te zetten voor een betere dienstverlening aan burgers.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie