Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Antwoord Borst op vragen over verdeling ziekenfondsgelden

Datum nieuwsfeit: 17-02-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Tweede Kamer der Staten Generaal

aanh9900.633 een nieuwe verdeling van ziekenfondsgelden Gemaakt: 21-2-2000 tijd: 11:17

6

De Voorzitter van de Tweede Kamer

der Staten-Generaal

's-Gravenhage, 17 februari 2000

Onderwerp

Kamervragen

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen, gesteld door het lid van uw Kamer Dankers (CDA) over een nieuwe verdeling van ziekenfondsgelden (2990005880).

De Minister van Volksgezondheid,

Welzijn en Sport,

dr. E. Borst-Eilers

Antwoorden op kamervragen van Dankers over een nieuwe verdeling van ziekenfondsgelden.

(2990005880)

1.

Heeft u kennis genomen van het bericht «Felle kritiek op verdeling geld ziekenfondsen»?

1

Ja.

2

Bent u op de hoogte van het onderzoek van de statisticus prof. dr. Sikkel, naar de nieuwe verdeling van het ziekenfondsgeld? Bent u bereid dit rapport aan de Kamer te overleggen?

2

Het onderzoeksrapport is door het Onafhankelijke Ziekenfonds Bedrijven (OZB) aan mij aangeboden bij brief van 20 december 1999. Ik ben derhalve op de hoogte van de inhoud ervan. Een afschrift van het rapport heb ik als bijlage bij deze antwoorden gevoegd.

3

Op grond van welke overwegingen is besloten tot een andere systematiek bij de verdeling van ziekenfondsbudgetten?

3

Ik neem aan dat «andere systematiek» duidt op de invoering van het verdeelcriterium «verzekeringsgrond» als vervanger van het daarvoor gehanteerde verdeelcriterium «arbeidsongeschiktheid». Voor de goede orde merk ik op dat deze maatregel is genomen per 1 januari 1999 en niet per 1 januari 2000. Met andere woorden: deze maatregel is niet nieuw voor het huidige verdeelmodel.

Bij de introductie van het verdeelcriterium «verzekeringsgrond» hebben de volgende overwegingen een rol gespeeld.

De ziekenfondsverzekering is een verzekering van rechtswege, hetgeen onder andere inhoudt dat ziekenfondsen een acceptatieplicht hebben ten opzichte van nieuwe verzekerden. Gegeven deze acceptatieplicht dient de budgettering van de kosten van verstrekkingen en vergoedingen zodanig te zijn vormgegeven (via de verdeelcriteria) dat kostenverschillen tussen verzekerdenportefeuilles, die resulteren uit de verschillen in de opbouw van de verzekerdenbestanden, moeten worden geneutraliseerd. Indien dit op een juiste wijze geschiedt, maakt het voor een ziekenfonds niet uit of zich bijvoorbeeld een jongere of een oudere persoon, danwel een werknemer of een arbeidsongeschikte aanmeldt.

Het onderzoek naar de mogelijke invoering van een verzekeringsgrondfactor als verdeelcriterium is niet uit de lucht komen vallen. In 1996/1997 heeft er binnen de kring van de ziekenfondsen en tussen Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de overheid diepgaand discussie plaatsgevonden over de relatie tussen de wijze waarop het budgetmodel voor de ziekenfondsen was ingericht en de mate van het financieel risico dat zij daarbij liepen. In die tijd is op initiatief van ZN een onafhankelijke Toetsingscommissie Budgettering ingesteld. Deze commissie heeft in 1997 een gedegen rapport uitgebracht. Eén van de bevindingen in dat rapport was dat uit onderzoek bij enkele zorgverzekeraars blijkt dat er grote verschillen zouden bestaan tussen de gemiddelde kosten van uitkeringsgerechtigden en werknemers in loondienst. Nader onderzoek op landelijk niveau naar dergelijke verschillen achtte de commissie daarom gewenst.

Over het rapport en de daarin opgenomen aanbevelingen heeft bestuurlijk overleg plaatsgevonden tussen ZN en mij. Daaruit is de afspraak voortgevloeid om de Werkgroep Ontwikkeling Verdeelmodel (WOVM) onderzoek te laten initiëren naar een nieuw verdeelcriterium. In mijn brief aan de Tweede Kamer van 31 oktober 1997, inzake de toelating van OZB als ziekenfonds in de zin van de Ziekenfondswet, heb ik de Kamer over dit voorgenomen onderzoek op de hoogte gesteld.

Het onderzoek is vervolgens in de loop van 1998 uitgevoerd door het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven. Het is begeleid door de WOVM. De onderzoeksresultaten en het daarop gebaseerde advies van de WOVM hebben duidelijk aangegeven dat er kostenverschillen bestaan tussen verzekerden ingedeeld naar meerdere groepen van verzekeringsgronden. Naar mijn mening bestaan er dan ook goede redenen voor de invoering van een verzekeringsgrondcriterium, hetgeen dan ook is gebeurd per 1 januari 1999.

4

Waarom is daarbij gekozen voor het (werknemers)criterium «loondienst en VUT»?

4

Het aantal te onderscheiden wettelijke verzekeringsgronden in de ZFW is aanzienlijk. Het onderzoeksbureau kon in eerste instantie beschikken over cijfermateriaal over 1996 waarin hoofdverzekerden in zestien categorieën zijn ingedeeld. Bij vrijwel iedere verzekeringsgrond van de hoofdverzekerde kan sprake zijn van medeverzekerde partners en kinderen. Op grond van de uitvoerbaarheid en de overzichtelijkheid is het wenselijk gebleken om vergelijkbare verzekeringsgronden zoveel mogelijk te clusteren. Deze clustering heeft zodanig plaatsgevonden dat sociaal-economisch verwante rechtsgronden zoveel mogelijk worden gecombineerd, de verdelende werking zo min mogelijk nadelig wordt beïnvloed en ieder cluster van verzekeringsgronden een voldoende groot aantal verzekerden bevat, waardoor is gewaarborgd dat in de tijd stabiele rechtsgrondgewichten kunnen worden toegepast. Daarbij komt dat uit praktisch oogpunt categorieën met een vergelijkbare waarde van de rechtsgrondfactor samen kunnen worden genomen. Bij de clustering is gebleken dat «loondienst» en «VUT» als min of meer vergelijkbare groepen verzekerden zijn te beschouwen, die echter op grond van hun gemiddelde kosten evident anders behandeld dienen te worden dan bijvoorbeeld arbeidsongeschikte hoofdverzekerden en overige categorieën uitkeringsgerechtigden.

5

Bestrijdt genoemde prof. dr. Sikkel in zijn rapport de conclusie van het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven niet beargumenteerd dat werknemers en vutters lagere medische kosten zouden maken?

5

Prof. dr. Sikkel is in staat gebleken de door het IOO gevonden resultaten nagenoeg, tot op details, te reproduceren. Ter illustratie een gedeelte van tabel 7 (zie p. 12) uit het rapport van prof. dr. Sikkel.

Tabel: Gemiddelde waargenomen kosten (in guldens per verzekerdenjaar)


0-14 jr 15-34 jr 35-44 jr 45-54 jr 55-64 jr 65+ jr

WAO

n.v.t


2169


2219


2263


2369

n.v.t.

Loondienst/VUT


626


681


747


891


1198

n.v.t.

ABW e.d.


638


798


1064


1374


1634

n.v.t.

ANW/WW e.d.


677


758


901


1126


1431

n.v.t.

AOW


633


476


890


1272


1549


2652

Uit de tabel blijkt dat als binnen een zelfde leeftijdsgroep wordt gekeken de groep "loondienst/VUT" gemiddeld lagere medische kosten heeft dan de groepen "WAO", " ABW e.d", "ANW/WW e.d" en "AOW". Zo bedragen voor de leeftijdsgroep 35-44 jaar de gemiddelde kosten voor "loondienst/VUT" f 747, terwijl de gemiddelde kosten voor de groep "AOW" f 890, voor de groep "ANW/WW e.d." f 901, voor de groep "ABW e.d." f 1064 en voor de groep WAO f 2219 bedragen.

Prof. dr. Sikkel bestrijdt in zijn rapport dan ook niet de door het IOO gevonden resultaten voor de diverse verzekeringsgrondfactoren. Zo luidt zijn eerste conclusie (zie p. 20): " De door het IOO gevonden resultaten voor de diverse rechtsgrondfactoren (gedifferentieerd naar leeftijd) zijn juist, zijn, op details na, reproduceerbaar en staan bijgevolg niet ter discussie."

Het is dan ook vreemd dat in het bericht "Felle kritiek op verdeling geld ziekenfondsen" staat dat prof. dr. Sikkel gezegd zou hebben «Het cliché dat werknemers minder ziektekosten hebben in vergelijking met werklozen en bijstandsgerechtigden, is thans bewezen onjuist».

6

Deelt u zijn opvatting dat de overgang naar een nieuw verdeelmodel «op statistische gronden niet is te rechtvaardigen en leidt tot volstrekt willekeurige veranderingen in de toedeling van de budgetten» en «het verdelingssysteem efficiëntie niet stimuleert»? Zo neen, wilt u gemotiveerd aangeven op grond van welke redenen u tot een andere opvatting bent gekomen?

6

Wat prof. dr. Sikkel in zijn rapport schrijft is dat - naar zijn oordeel - invoering van de rechtsgrondfactoren alleen gerechtvaardigd is als dit op ziekenfondsniveau leidt tot een verbetering van de verdelende werking. Dit laatste is niet duidelijk het geval en daarom is het volgens prof. dr. Sikkel ongewenst om de rechtsgrondfactor als onderscheidend criterium in te voeren. In navolgende zal ik aangeven dat de zaak niet zo simpel ligt.

Het doel van het budgetteringssysteem is te komen tot een rechtvaardige verdeling van middelen over de ziekenfondsen. Een rechtvaardiger verdeling behoeft niet in alle gevallen te leiden tot (forse) verbeteringen in de gemiddelde absolute afwijking en/of bandbreedte van de verdeeluitkomsten (verdelende werking). De rechtvaardiging kan er ook in gelegen liggen dat met een nieuw verdeelcriterium tegemoet wordt gekomen aan geconstateerde kostenverschillen tussen verzekerden op zogenaamd subgroepniveau. Bij kostenverschillen op subgroepniveau speelt een rol in hoeverre er tussen de diverse fondsen (relatieve) verschillen bestaan in aantallen verzekerden op subgroepniveau. Treden die verschillen niet of nauwelijks op, dan is de noodzaak tot correctie minder aanwezig dan als er tussen fondsen op subgroepniveau wel substantiële procentuele verschillen in aantallen verzekerden op subgroepniveau bestaan.

Ter illustratie:

Stel je hebt 3 fondsen A, B en C. Stel fonds A heeft een verzekerdenopbouw die min of meer overeenstemt met het landelijk patroon, fonds B een opbouw met relatief veel uitkeringsgerechtigden en fonds C met relatief weinig uitkeringsgerechtigden. Voor fonds A zal een overstap naar een verzekeringsgrondcriterium niet of nauwelijks leiden tot een ander gemiddeld budget per verzekerde. De grootste veranderingen in het gemiddelde budget per verzekerde doen zich voor bij fondsen die qua samenstelling afwijken van de landelijke portefeuille-opbouw. Ziekenfondsen met relatief veel uitkeringsgerechtigden ontvangen door de introductie van het verzekeringsgrondscriterium een gemiddeld hoger en ziekenfondsen met relatief weinig uitkeringsgerechtigden een gemiddeld lager budget.

Op basis van de gemiddelde kosten per verzekeringsklasse (zie tabel bij antwoord op vraag 5) is het een (statistisch) onderbouwde verwachting dat een fonds met weinig/veel uitkeringsgerechtigden lagere/hogere gemiddelde kosten per verzekerde zal hebben dan een evengroot fonds met een landelijk gemiddeld percentage uitkeringsgerechtigden. Zou je bij de verdeling van de budgetten over de fondsen hier geen rekening mee houden, dan is de kans groot dat fondsen met een laag percentage uitkeringsgerechtigden makkelijker met hun budget kunnen uitkomen dan fondsen met een aanmerkelijk hoger percentage uitkeringsgerechtigden.

Het is naar mijn mening dan ook onterecht dat in het bericht "Felle kritiek op verdeling geld ziekenfondsen" prof. dr. Sikkel opmerkt dat de overgang naar een nieuw verdeelmodel «op statistische gronden niet is te rechtvaardigen en leidt tot volstrekt willekeurige veranderingen in de toedeling van de budgetten» en dat «het verdelingssysteem efficiëntie niet stimuleert».

7

Tot welke problemen leidt het bedoelde nieuwe verdeelmodel bij bijvoorbeeld verzekeraar OZB, zoals het in vraag 1 bedoelde bericht genoemd? Zijn er andere verzekeraars bij u bekend die hierdoor in de problemen dreigen te geraken?

7

Naar mijn mening sluit het door OZB te ontvangen verstrekkingenbudget door de genomen maatregel beter aan bij de opbouw van de OZB-verzekerdenportefeuille dan in de situatie die daarvoor bestond, zodat OZB in een meer gelijke positie is gekomen met de andere ziekenfondsen. Dit houdt overigens voor OZB wel in dat het budget lager uitvalt dan in een situatie waarin geen onderscheid naar verzekeringsgronden wordt gemaakt en dat OZB zich daaraan moet aanpassen.

Er zijn mij geen berichten bekend dat er andere ziekenfondsen zijn die door deze maatregel in problemen zouden zijn geraakt.

8

Bent u bereid een onderzoek te entameren naar de door meergenoemde prof. dr. Sikkel genoemde mogelijkheden tot verdere kostenreductie? Zo neen, waarom niet?

8

De jaarlijkse aanpassingen van het binnen het budgetteringssysteem gehanteerde verdeelmodel zijn telkens gebaseerd op door onafhankelijke onderzoeksbureaus uitgevoerde onderzoeken. Binnen deze onderzoeken is niet alleen een verbetering van de verdelende werking van dit model onderwerp van studie, maar wordt ook aandacht besteed aan een zodanige vormgeving van het model dat het voldoet aan de eis dat ziekenfondsen door het model worden geprikkeld om kostenbeheersing na te streven. Elk toegevoegd inzicht is daarbij welkom. Ik vestig er de aandacht op dat prof. dr. Sikkel als verbetering van het model noemt het invoeren van een historische kostencomponent als verdeelcriterium. Dit is één van de maatregelen die ik op 1 januari jl. in het verdeelmodel heb ingevoerd.

9

Bent u voorts bereid, gelet op het voorgaande, het systeem van lagere toedeling van ziekenfondsgelden voor werknemers/vutters te corrigeren? Zo neen, waarom niet?

9

Ik ben daar niet toe bereid. Het gaat niet alleen om lagere of hogere normbedragen voor werknemers of vutters. Meer geld voor werknemers gaat immers ten koste van geld voor arbeidsongeschikte verzekerden. Met andere woorden: het invoeren van de verzekeringsgrondfactor heeft betrekking op het indelen van alle voorkomende verzekeringsgronden in vijf groepen verzekeringsgronden. Er mag niet geïsoleerd worden gekeken naar één van deze groepen, maar zij moeten in relatie tot elkaar worden gezien.

Naar mijn mening is het verdeelresultaat van het budgetteringsmodel zoals dat op dit moment is rechtvaardiger dan het zou zijn geweest zonder het verdeelcriterium verzekeringsgrond. Het lijkt mij daarom niet juist op dit punt correcties door te voeren.

Copyright Tweede Kamer der Staten Generaal

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie