Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Bijdrage PvdA structuur sociale zekerheid en werk (SUWI)

Datum nieuwsfeit: 20-03-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

21 maart 2000

 

 

 

Inbreng van de fractie van de Partij van de Arbeid bij het plenaire debat over de toekomstige structuur van de uitvoering van sociale zekerheid en werk (SUWI) op 20 maart 2000.

Woordvoerder : Saskia Noorman - den Uyl

De PvdA-fractie wil investeren in mensen. Zorgen dat mensen betere kansen krijgen op werk, ook als er beperkingen zijn. Dat voorkomen wordt dat mensen in de WAO raken. Dat sociale verzekeringsklanten: werkgevers en werknemers doeltreffend geholpen worden. Wij willen open, controleerbare en transparante organisaties. Een arbeidsmarkt waar strategisch beleid ook gedragen wordt door sociale partners en overheid.

We willen dat er gebruik gemaakt wordt van onbenutte kwaliteit van mensen. En als werk er niet inzit: maatschappelijk actief zijn: sociale activering. Daarom maken we plannen om de organisaties te verbeteren. Want het gaat nog steeds niet goed genoeg.

Het heeft zo'n tien jaar geduurd. Maar nu is er overeenstemming tussen overheid en sociale partners. Over de toekomstige inrichting van dat ene loket, de herinrichting van reïntegratie naar werk, de toeleiding naar werk en de organisatie van sociale verzekeringen. Die over- eenstemming was voor de PvdA van vitaal belang. Het was misschien niet ieders eerste keus. Maar er ligt een goed en vooral helder plan.

De bewindslieden hebben per saldo een uitstekend werk geleverd. Daarom grote waardering van de PvdA-fractie als het gaat om de bereikte resultaten.

V. Met dit voorstel is op onderdelen van het regeerakkoord afgeweken. De privatisering van de uitvoeringorganen is van de baan; er komt één publieke UWV (uitvoeringsorgaan sociale verzekeringen). De scheiding tussen publieke en private taken is helder en duidelijk. Zo komt er een ongedeelde uitvoering en kan de politiek de minister weer direct op het beleid aanspreken. Het opdrachtgeverschap van sociale partners (werkgevers en werknemers) is in stand gebleven bij reïntegratie.

Wij kunnen ons verenigen met de hoofdlijnen van de voorstellen van de regering. We willen nog wel verbeteringen. Er is waardering voor het onderzoek naar varianten, maar zij zijn in onze ogen een gepasseerd station.

Een goed resultaat van dit proces kan alleen bereikt worden als het doel scherp geformuleerd is. De kwaliteit van het resultaat rekenen we daar immers straks op af. De PvdA-fractie vindt dat het doel van de voorgenomen veranderingen is het:


* voorkomen dat mensen werkloos of arbeidsongeschikt worden;
* zo snel mogelijk terugleiden naar duurzame arbeid van werklozen of arbeidsgehandicapten met mogelijkheden.

We stellen kwaliteitseisen aan:


* toeleiden naar startkwalificaties via scholing, stages en werkervaring;

* toeleiden naar hulp/dienstverlening en sociale activering waar dat nodig is.

We willen verbeteringen aan:


* rechten van de werkzoekende op nodige scholing, begeleiding en (re)integratie;

* het strategische arbeidsmarktbeleid en middelencoördinatie
* de toegang tot duurzame arbeid vooral voor hen met een grote afstand tot werk;

* de poortwachterfunctie vanuit het publiek domein tijdens het eerste ziektewetjaar;

* de doelmatigheid, de effectiviteit en de klantgerichtheid naar zowel werkgever als uitkeringsgerechtigden.

Bepalend voor succes is het bereik van dat doel. En of er aan kwaliteitseisen wordt voldaan.

CWI

Het CWI is de plaats waar alles om draait, daar is de brug naar werk, de vacaturebank op papier aan de wand, aan de balie van de uitzendorganisaties en reïntegratie bedrijven en op internet en in expertsystemen.

Het ene loket kan alleen zo werken als er maar één toegang naar werk en inkomen is.

Fase 1-klanten komen ook niet verder dan het bedrijfsverzamelgebouw. Voorwaarde is wel dat de intake voor zowel WW als bijstand alleen in het bedrijfsverzamelgebouw plaats vindt. Dat betekent wat ons betreft een verplichte vestiging (frontoffice) van UWV en intake bijstand dat in ieder CWI/bedrijfsverzamelgebouw. In beginsel moeten alle klantcontacten voor mensen die op afzienbare termijn zijn aangewezen op werk daar plaatsvinden. Nog dit jaar moeten deze veranderingen in gang gezet zijn.

Op termijn is ook te verwachten dat de bijstandsintake door de centrumgemeenten voor de regiogemeenten verzorgd kan gaan worden. Haarlem is daarvan een voorbeeld.

Er is discussie over de taakverdeling rond het CWI. Wat mij betreft is het simpel. Het CWI is een landelijk gestuurde slanke organisatie, die de intake voor werk en inkomen verzorgt, de afstand tot de arbeidsmarkt vaststelt, de nationale vacaturebank verzorgt en fase 1- (soms fase 2-) klanten vaak (1x per week) ziet totdat ze aan het werk zijn.

Wij vinden dat het bepalen van de afstand tot de reguliere arbeidsmarkt de taak van het CWI is. Aan die bepaling is immers het reïntegratiebudget gebonden. Bij fase 4-klanten zal de bepaling voor andere activiteiten dan de reguliere arbeidsmarkt door de gemeente gebeuren.

Het CWI is onderdeel van een bedrijfsverzamelgebouw; daar zitten ook andere organisaties. Per regio moet de samenstelling verschillend zijn. Dat hangt af van de regio specifieke arbeidsmarkt. Daarom moet de bij wet aangewezen (centrum)gemeente het bedrijfsverzamelgebouw exploiteren en de regie voeren.

Ede, Nijmegen en Maastricht zijn goede voorbeelden van nieuwe CWI's. De daar ontwikkelde expertise en samenwerking mag niet verloren gaan. Ik wil daar helderheid over van de minister. Startsubsidies zijn nodig.

Omdat alleen in een full-service CWI/bedrijfsverzamelgebouw de klant goed geholpen kan worden zal het aantal CWI's veel minder moeten zijn dan de gedachte 200. In denk aan zo'n 100. Dat ook vanwege de dalende werkloosheid. Dat is meer reistijd voor de klant, maar het werk is ook niet om de hoek. Misschien kan een rondreizende bus als dependance fungeren.

Preventie

Ondanks de eerdere kritiek heeft de regering nog steeds te weinig aandacht voor de activiteiten van de UWV ter voorkoming van WAO tijdens het eerste ziektewetjaar.

De PvdA vindt dat na 8 - 12 weken ziekte de werkgever dan wel de werknemer de UWV moet inschakelen. Waarna met behulp van een arbeidsdeskundige bezien wordt of en zo ja hoe, reïntegratie binnen het dienstverband als wel daarbuiten mogelijk is. Mocht reïntegratie bij de werkgever niet of moeilijk mogelijk zijn en elders wel, dan zal via het CWI een vervolg plaatsvinden. (Kwint, trajectbegeleiding, scholing, reïntegratie)

Dan moet er voor de klant recht zijn op de aanvraag van voorzieningen, een reïntegratiebudget, op aanpassingen op het werk voor kosten van de werkgever.

Het gevaar van de marktwerking tussen reïntegratie bedrijven is dat een snelle goedkope omzet ten koste gaat van de toeleiding naar duurzame arbeid. Dan moet de werkperiode tenminste 6 maanden zijn; dat is nu 2 maanden.

Duurzaam werk

Wij vrezen dat er te weinig geïnvesteerd wordt in - soms kostbare - scholing, waardoor goedkoop op lange termijn duurkoop blijkt te zijn. De Arbodienst-contracten zijn daarvan een bewijs. Daarvan moet geleerd. Zonder tijdelijk werk minderwaardig te vinden zal toeleiding naar duurzaam werk voorop moeten staan. Ook het langer aan de slag houden of krijgen van ouderen vraagt om extra investeren in scholing. Eens? Hoe worden waarborgen ingebouwd?

UWV

Het doel van de uitvoeringsorganisatie is niet alleen de uitvoering van premie-inning, maar evenzozeer het terugleiden naar de arbeidsmarkt van werklozen. Daarvoor moet de uitvoeringsorganisatie zijn klanten kennen. Dat is nu niet het geval. De opdrachtgever aan reïntegratiebedrijven kan alleen succesvol zijn als hij weet welk resultaat voor wie bereikt moet worden. De 200 mensen die volgens het GAK aan activering doen voor 400 000 werklozen zijn dan volstrekt onvoldoende. Er moet opdrachtverruiming komen van het Lisv.

Het UWI is verantwoordelijk voor de reïntegratie van mensen met een Wajong-uitkering. Ook voor hen dient een reïntegratiebudget met begeleiding beschikbaar te zijn. Zij moeten zeggenschap en invloed hebben op de invulling van het begeleidings- en reïntegratietraject en het initiatiefrecht op reïntegratie.

Er dient op korte termijn een boedelbeschrijving van de huidige Uvi's gemaakt te worden vanaf 1 november 1999. De ontwikkelingen van het Gak maken mij er niet gerust op, nu veel geld vanuit de exploitatie van de uitvoering sociale verzekeringen naar de commerciële markt verdwijnt.

Rechten van klanten

In het plan is de werkgever de grote belanghebber van reïntegratie. Daar liggen de financiële prikkels. Als de werkgever geen rol kan spelen is de UWV aan zet. De werkende of werkloze is te veel tot passief object gemaakt. Hij of zij is verantwoordelijk voor zijn eigen reïntegratie, moet solliciteren of aangepast werk zoeken, maar veel middelen zijn er niet.

Hoewel de minister meer aandacht besteedt aan klantenparticipatie, moeten de rechten op reïntegratie, invloed op de inrichting van het reïntegratietraject en de transparantie van de klantgerichte prestaties in wetgeving worden vastgelegd. Ook moet de individuele werkzoekende zelf als opdrachtgever tot reïntegratie kunnen optreden.

Kort gezegd: in het hele plan is de werkende of werkloze te veel tot passief object gemaakt.

Ik denk aan de oprichting van regionale steunpunten voor uitkeringsgerechtigden. Zoals het Instituut sociaal raadslieden, dat klanten ondersteunt. Misschien kan een kaderwet klantenparticipatie in het verlengde van een FNV-voorstel de goede weg zijn. Maar dan moet dat ook gelden voor private reïntegratie bedrijven.

Op korte termijn zullen ook voor bestaande langdurig werklozen vaste trajectbegeleiders en integratiebudgetten beschikbaar zijn. Dat geldt ook voor arbeidsgehandicapten zonder uitkering waarvoor de gemeente optreedt.

Opdrachtgeverschap reïntegratie WAO

Er is gekozen voor reïntegratie vanuit de WAO als uitgangspunt het individueel bedrijf. Na twee jaar kan het bedrijf ervoor kiezen opdrachtgever te blijven. Als regel zullen kleine bedrijven die taak niet waar kunnen maken. Dat moet dan ook niet. Wij hechten aan de door de regering toegezegde samenwerking van de UWV aan overeenkomsten van sociale partners op sector- of brancheniveau bij het opdrachtgeverschap voor reïntegratie.

Als het kabinet de werkgever tot 6 jaar de gelegenheid wil geven opdrachtgever te zijn, dan kan dat naar onze opvatting alleen als er sprake is van een dienstverband.

De opdrachtgever voor reïntegratie is in de ogen van de regering de werkgever bij partiële WAO en bijstand. Dat is een denkfout. Immers de WAO is een voorliggende voorziening voor de bijstand. Bij gedeeltelijke werkaanvaarding vervalt eerst de bijstand en niet de WAO.

Graag een reactie van de minister.

.

Gemeenten

Onduidelijk is welke taken de gemeente bij reïntegratie uitbesteedt aan private oragnisaties en welke taken de gemeente zelf uitvoert. Mij lijkt dat reïntegratie naar de reguliere arbeidsmarkt door private reïntegratiemarktpartijen wordt uitgevoerd. Het geld dat vanuit Arbvo als prestatiebudget naar de gemeente is overgeheveld, is het uit te besteden budget. De toeleiding naar additioneel werk, fase 4, activering WIW, WIK of WSW, vindt door de gemeente zelf plaats of door door de gemeente aan de wijzen organisaties. Dat kan ook in opdracht van de UWV aan de gemeente. Een nader overleg van de minister met de gemeenten is nodig.

Arbeidsvoorziening

Het opsplitsen van Arbeidsvoorziening komt binnenkort in de kamer aan de orde. Daarom beperk ik me nu. Wel is er de zorg om de kostprijs van het Centrum vakopleiding en de vrouwenvakscholen en het voortbestaan daarvan. Hoe kan gewaarborgd worden dat de infrastructuur blijft bestaan en dat er voldoende opleidingen worden afgenomen? Wij zijn niet gerust daarop.

Raad voor werk en inkomen

Het is goed dat deze raad er komt. Wel moet duidelijk zijn dat de adviesbevoegdheden van de raad zich natuurlijk niet alleen moeten uitstrekken over middelencoördinatie, maar ook over die zaken waarvoor het van belang is dat werkgevers en werknemers zich adviserend uitspreken bij de vaststelling en definitie en uitvoeringsaspecten van sociale verzekeringen en de arbeidsmarkt.

Onduidelijk is welke van de huidige Lisv-taken gaan naar de RWI, het ministerie, de UWV of het Liwi. Wij vragen een nadere uitwerking. Die vraag geldt ook voor het stategisch arbeidsmarktbeleid de RWI en het Liwi..

Sturing en verantwoording.

Wij stellen hoge eisen aan de inrichting en verantwoording van het resultaat van beleid. Is er in reïntegratie geïnvesteerd; wat is het resultaat; in welke mate is in duurzame arbeid geïnvesteerd; hoe snel waren mensen weer werkloos; in welke opleiding en voor welk volume is er geïnvesteerd; hoe snel en met welk percentage zijn mensen na scholing weer aan de slag gegaan. Output-cijfers die nog steeds niet geproduceerd worden!

Belangrijk in het concept is dat het geld de klant volgt. D.w.z. dat de hoogte van het budget dat per klant beschikbaar is, bepaald wordt door de kosten die nodig zijn om zijn de afstand tot de arbeidsmarkt te overbruggen. Voorwaarde is dat de minister er werkelijk voor zorgt dat het dure geld niet voor de mensen met een kleine afstand tot de arbeidsmarkt wordt gebruikt zoals dat in het verleden het geval was.

Nu de UWV in een ZBO-vorm wordt gegoten zal volstrekt duidelijk moeten zijn dat de minister volledig verantwoordelijk is en zich daarvoor zal moeten verantwoorden. Die verantwoordelijkheid beperkt zich niet tot het beleid, maar ook tot de uitvoering. Vergelijk in dit kader maar de verantwoordelijkheid voor de belastingdienst.

Toezicht

Het toezicht van het CTSV blijft bestaan. Belangrijk is dat er sprake is van onafhankelijk toezicht.Wij willen dat de Kamer rechtstreeks gerapporteerd wordt. Op welke wijze krijgt de Kamer zicht op de bevindingen van de Raad van Toezicht van het UWV en het LIWI? De Kamer zou rechtstreeks een onderzoek moeten kunnen vragen aan het CTSV. Hoe verhoudt zich de ministeriële verantwoordelijkheid voor beide uitvoeringsorganen en de controletaak van de Algemene Rekenkamer? Wie controleert het UWV?

Kortom, veel vragen die een nadere uitwerking vragen. Dat geldt ook voor de onzekerheid over de kosten en risico's.


* de claims van Arbeidsvoorziening.

* de inrichting van de veranderingsorganisatie
Tot slot. Er zijn waarborgen nodig om te zorgen dat de primaire taak van de uitvoeringsorganisaties niet verder in het gedrang komt. De uitvoeringsmedewerkers hebben jarenlang onder moeilijke omstandigheden hun best gedaan. Ook zij willen zo snel mogelijk een nieuwe kans en middelen zoals casemanagers om hun werk goed te kunnen doen. Ik vraag daar nadrukkelijk aandacht voor.

De PvdA-fractie gaat ervan uit dat via de werkwijze van een groot project de Kamer straks de vinger nauwlettend aan de pols zal houden.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie