Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Bijdrage PvdA overleg evaluatie Algemene bijstandswet

Datum nieuwsfeit: 06-04-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Partij van de Arbeid

Den Haag, 6 april 2000

 

BIJDRAGE VAN SASKIA NOORMAN-DEN UYL (PVDA) AAN HET ALGEMEEN OVERLEG OVER DE EERSTE EVALUATIE VAN DE ALGEMENE BIJSTANDSWET (25 271 nr. 1), HET RAPPORTEN VAN DE ALGEMENE REKENKAMER OVER DE UITVOERING TOEZICHT GEMEENTELIJKE SOCIALE ZEKERHEIDSWETTEN (26 616) EN DOELTREFFENDHEID UITVOERING ALGEMENE BIJSTANDSWET: POORTWACHTERSFUNCTIE EN MISBRUIKBESTRIJDING

Vooraf

De nieuwe Algemene bijstandswet (Abw) is in 1996 ingevoerd. Geen uitkeringsfabriek meer of een geoliede administratieve organisatie, maar een vangnet voor inkomensondersteuning en een springplank voor het zo snel mogelijk weer onafhankelijk zijn van een uitkering. (Nu de sociale verzekeringswetten nog op dezelfde formule veranderen.)

Een eerste evaluatie is na vier jaar voorgeschreven. Het kabinet beoordeelt de eerste resultaten positief. De PvdA-fractie is het daar in hoofdlijnen mee eens. De heftige kritiek op de gemeenten over de uitvoering van de bijstand is terecht verstomd, de spectaculaire daling van het bestand is deels aan de economie en deels aan de uitvoering van de gemeenten te danken. De verhalen van Van der Zwan over gebrekkige fraudebestrijding blijken niet waar. Wel heeft onze fractie kritiek op de wijze waarop de doeltreffendheid van de bijstand gemeten wordt: waar en voor wie is de bijstand? Wordt iedereen bereikt? Wat is de kwaliteit van opleiding en activering? De regering zegt prioriteit bij kwantitatieve gegevens te leggen en laat het zicht op de kwaliteit van het vangnet bijstand nog steeds na vijf jaar zitten: dat is onverteerbaar. Uitvoeringsknelpunten komen vervolgens (nog) niet aan de orde.

Algemeen

Beslispunten

Het kabinet vraagt instemming met vijf hoofdlijnen voor het bijstandsbeleid:


- uitstroom en activeringsbeleid, waaronder sluitende aanpak en doelgroepen: alleenstaande ouders en allochtonen;


- bieden van inkomenswaarborg zolang noodzakelijk;

- handhaven en versterken bestuurlijke rol van gemeenten en uitbouw Fonds Werk en Inkomen (FWI);


- voorschrijven gemeenten van plancyclus en informatievoorziening;

- het verder ontwikkelen van fraudebestrijding en preventie.
Standpunt

Wat ontbreekt:


- is de inzet om het vangnet sluitend te maken. Dat wil zeggen investeren in het bereik van bijstand en de doeltreffendheid ervan;

- de toeleiding naar duurzame arbeid en de voorwaarde van scholing (hoogte, duur en bereik);


- investeren in de kwaliteit van bijstandsverlening, klantgerichtheid.

- het creëren van kansen en appeleren aan zelfredzaamheid door het verstevigen van initiatiefrechten van klanten op reïntegratie en hulpmiddelen;


- het beoogd beleid om de kwetsbaarste doelgroepen kansrijker te maken.
We zijn het niet eens met het verder uitbreiden van het risico van gemeenten in de bijstand (nu 25%). Het ergert ons dat nog steeds geen meetinstrument is ontwikkeld (benchmarking) om de kwaliteit van de uitvoering van de bijstandswet te meten. Daar vragen we al 5 jaar om. Het FWI alleen afrekenen op volume-invloeden, doet de klanten en gemeenten onrecht en kan tot destructief bijstandbeleid leiden.

Kernbevindingen

Daling van het bestand met 125.000 naar 365.000 is zeer substantieel. Jongeren zijn bijna verdwenen en verblijven als regel korter in de bijstand. Alleenstaande ouders blijven verhoudingsgewijs stabiel. De verhouding bijstandsklanten met kinderen verandert de afgelopen jaren ook niet. De verhouding Nederlander versus niet-Nederlander is macro gezien stabiel. Wel is het aantal mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt (de harde kern) toegenomen: 42% heeft een sollicitatievrijstelling op grond van in de persoon gelegen factoren of leeftijd (57,5).

Scholing

Scholing en training zijn nog steeds te weinig benutte instrumenten. Er is ook niet op onderzocht of gerapporteerd. Dat is een ommissie.

Deeltijdwerk en vrijlating

Deeltijdwerk is vrij constant gebleven, daarvoor zijn nieuwe impulsen nodig. Wij willen een diepere rapportage en meer mogelijkheden als onderdeel van het benutten van kwaliteiten. Nog altijd gaat werk voor inkomen. De mate waarin afstemming of samenwerking plaats vindt met andere uitvoeringsorganisaties van sociale verzekeringen of arbeidsvoorziening en de interactie daartussen is onbenoemd gebleven.

Fraudebestrijding

Attentie voor de positie van sociaalrechercheurs in relatie tot SUWI. Positief dat de fraudesignalering vooral bij het loket (de poortwachter) succesvol is. Het feit dat de partnerfraude na invoering van de wet sterk gedaald is, kan als een succes van de vormgeving van de bijstandswet gezien worden.

Kwaliteitsmonitor bijstand

Er moet een kwaliteitsmonitor bijstand komen waarin jaarlijks het effect van bijstandpolitiek zichtbaar gemaakt wordt in aansluiting op de armoedemonitor.

De benchmark moet nu echt ontwikkeld worden.

Cliëntenparticipatie

Wij willen de onbenutte kwaliteiten van uitkeringsgerechtigden meer kansen geven. Daarom recht op initiatief, trajectbegeleiding en hulpmiddelen die reïntegratiekansen verbeteren.

Reïntegratie

Meer differentiatie in nu voorgeschreven scholingstrajecten. De regering doet zelf enige voorstellen. Meer uitbreiding is nodig gericht op duurzame arbeid

De verwijzing naar Van Boxtel als het om allochtonen gaat snijdt geen hout omdat daar wel beloftes liggen maar de toegezegde inhoudelijke onderbouwde beleidsvoorstellen de Kamer nog altijd niet bereikt hebben. De nota Arbeid en allochtonen (PvdA-motie, 1,5 jaar oud) en het toegezegde bestedingsplan taallessen voor oudkomers (waaronder bijstandsklanten) is er niet. De afspraken uit het regeerakkoord over taalwerkstages: nog geen plan gezien.

Vermogen

1. Berekeningsmethodiek van vermogens. Vaste fixatie: moet dynamisch. Kan door verschuiving van de 0-punt meting of een redelijk benutten van vermogen voor vervanging e.d.
2. Aard van het vermogen ingeval van AOW-compensatie van met name kleine zelfstandigen en allochtonen. Relatie leggen met maximum in relatie tot AOW-gat.

ARK-rapport inzake toezicht op gemeentelijke sociale zekerheidswetten

De ARK is kritisch over de wijze waarop de minister toezicht houdt op de uitvoering van die wetten. Er is wel uitvoering toezicht op de rechtmatigheid. De doeltreffendheid van de uitvoering is in de verantwoording niet zichtbaar. Ook in de beantwoording van vragen zegt de minister nog geen planning te hebben om tot doeltreffendheidonderzoek te komen. Ik vind dit een slechte zaak.

Motie via VAO waarin een datum wordt vastgesteld waarin naar genoegen van de ARK een doeltreffendheidtoezicht op de bijstand wordt gepresenteerd. (Single audit was in 1999 beloofd: niets gezien)

Geconcludeerd kan worden dat vanaf de start van de nieuwe bijstandswet de minister de gemeenten de verkeerde gegevens heeft gevraagd, ondanks aanwijzingen van de Kamer. Het is zaak dat op korte termijn niet meer, maar andersoortige gegevens over de uitvoering van bijstand verzameld worden.

Het benutten van signalen uit het land over bijstandtoepassing is gebrekkig. Informatie van de rijksconsulenten alleen is onvoldoende. Welke aanpak staat de minister voor ogen?

Doeltreffendheid en poortwachtersfunctie

De doeltreffendheidmeting in het vorige week gepresenteerde onderzoek heeft alleen betrekking op de instroom in de bijstand en de fraudebestrijding.

Kwaliteit is niet onderzoek. Het bereik evenmin. Of ieder die bijstand nodig heeft dat ook krijgt, is niet onderzocht. Het niet gebruik ook niet. Deze te smalle opvatting van doeltreffendheid komt niet overeen met de opvatting van de Rekenkamer. En zoals uit deze notitie blijkt ook niet met die van ons. Er is werk aan de winkel voor de minister.

Tot slot


- Het recent verschenen FNV-rapport over het gemeentelijk minimabeleid zegt dat de gemeenten de bijzondere bijstand onvoldoende gebruiken. Onze vraag is: is dat waar? Wij willen op korte termijn inzicht in de besteding van de bijzondere bijstand en de mate waarin de gemeenten dat ook echt aan minima besteden. Mocht dat onvoldoende blijken te zijn, dan vinden wij dat maatregelen nodig zijn.


- Vanmorgen werden wij verrast door een onbekend rapport van de task force bijstand, waarvan wij de inhoud niet kennen. Ook daar zijn ten aanzien van de automatisering wat ons betreft dringende vragen. Graag opheldering.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie