Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

'Kaapse honingbijen grijpen de macht in Europees bijenvolk'

Datum nieuwsfeit: 13-04-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Wageningen Universiteit

Persbericht

13-04-00, nr. 032

Wageningse entomologen in Nature-publicatie:

Kaapse honingbijen grijpen de macht in Europees bijenvolk

Honingbijen afkomstig van de Kaap van Zuid-Afrika blijken in korte tijd een revolutie te kunnen ontketenen in andere bijenvolken in dit land. Broed van de Kaapse honingbij dat wordt ondergebracht in een ander bijenvolk, slaagt er op een of ander manier in de werksters aan te zetten de Kaapse larven extra te voeren. Hierdoor ontwikkelen deze larven zich tot koningin-achtige bijen. Door de aanwezigheid van grote hoeveelheden van deze pseudo-koninginnen raakt het complete bijenvolk in anarchie, waardoor het voortbestaan van het bijenvolk in gevaar komt. Dit blijkt uit onderzoek van entomologen van Wageningen Universiteit dat donderdag 13 april wordt gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Nature. De vondst biedt mogelijk een verklaring waarom de Kaapse honingbijen, die in het verleden gerekend werden tot de bedreigde diersoorten, zich nu noordwaarts verspreiden ten koste van de Afrikaanse honingbij. Het is voor het eerst dat bij bijen een vorm van parasitaire broedzorg is gevonden, waarbij werksters worden aangezet larven afkomstig uit een ander bijenras extra te voeden ten koste van het eigen verwanten.

Bijen staan bekend als sociale insecten, die een unieke vorm van samenleving kennen. Bij de meeste honingbijen bestaat een volk voornamelijk uit werksters die ontstaan uit onbevruchte (haploïde) eitjes van de koningin. Deze verwantschap met de koningin verklaart tevens waarom de werksters zo 'onbaatzuchtig' het nageslacht van de koningin verzorgen. Een nieuwe koningin ontstaat als een larve zeer speciaal voedsel krijgt toegediend door de werksters: de zogenaamde koninginnegelei. Bij de Kaapse honingbij (Apis mellifera capensis) is er sprake van een andere vorm van voortplanting: de werksters produceren maagdelijk (diploïde) eitjes, die zich - afhankelijk van het aangeboden voedsel - ontwikkelen tot werkster of koningin. Tot voor kort werd gedacht dat de Kaapse honingbij op de rand van uitsterven stond, maar sinds een aantal jaren maakt de bij een opmerkelijke opmars naar noordelijke delen van Zuid-Afrika, waarbij het bijenvolken van de Afrikaanse honingbij (Apis mellifera scutellata) koloniseert. De Wageningse entomologen ontdekte een mogelijk mechanisme achter deze machtsovername bij onderzoek aan de Kaapse honingbijen naar het optreden van varroa-mijten, wereldwijd een ernstige plaag bij bijen.

Voedselaanbod
Madeleine Beekman, Johan Calis en Willem Jan Boot ontdekten dat de larven van Kaapse Honingbijen die door werkster van Europese honingbijen worden verzorgd, veel sneller groeien dan de Europese larven. Tevens blijken de vrouwelijke nakomelingen een vreemd uiterlijk te hebben dat min of meer tussen die van werksters en koningin in ligt. Nadere analyses tonen aan dat de Kaapse larven bijna drie keer zoveel voedsel toegediend kregen door de werksters als de Europese larven. In vergelijking met Kaapse larven die opgroeien in een Kaaps bijenvolk is er zelfs sprake van een zesvoudig voedselaanbod. Het extra voedsel - en mogelijk ook de samenstelling van het voedsel - zorgt er voor dat de werksters zich als pseudo-koninginnen gaan gedragen. Voor de sociale structuur binnen een bijenvolk betekent dit het ontstaan van anarchie, waardoor het bijenvolk in korte tijd verloren kan gaan. Volgens Calis en Boot roept hun ontdekking enorm veel vragen op, die in vervolgonderzoek beantwoord moeten worden.

Noot voor redacties

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie