Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

'Toegankelijkheid websites voor visueel gehandicapten'

Datum nieuwsfeit: 25-04-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Toespraak minister Van Boxtel over toegankelijkheid van websites voor visueel gehandicapten, Bartiméus, Zeist
Een toespraak bij het onderwerp Goede elektronische toegankelijkheid

25 april 2000
Een nieuw millennium, een nieuw geluid... Als ik een begenadigd dichter als Gorter was, zou ik daar vast een prachtig gedicht over kunnen maken. Een gedicht over nieuwe kansen, nieuwe mogelijkheden, nieuwigheden en nieuwlichterij. We leven tenslotte in een fascinerende tijd. Het lijkt er alsof alles iedere dag weer anders kan, beter, eenvoudiger of juist ingewikkelder. Technologische ontwikkelingen nemen een hoge vlucht. Goede communicatie en interactie tussen mens en machine wordt steeds belangrijker.
Natuurlijk moeten we oppassen dat we van de nieuwe technologie, van ICT, geen Gouden Kalf maken. ICT op zichzelf lost geen sociale problemen op, maar de beschikbaarheid en het gebruik van ICT zijn wel belangrijke voorwaarden voor de economische en sociale ontwikkelingen in de maatschappij. Zo beschrijft Castells in zijn trilogie The information Age: economy, society and culture de ontwikkeling van de huidige samenleving naar een echte informatiemaatschappij.
Door de ICT-revolutie zullen we met zijn allen steeds vaker, steeds meer, deel gaan nemen aan steeds meer al dan niet virtuele netwerken. Deze netwerken zijn het hart en de bloedsomloop van de veelbesproken nieuwe economie.
In dit veranderingsproces mag één aspect niet onderbelicht blijven, namelijk de noodzakelijke investering in menselijk kapitaal. Deelneming aan en betrokkenheid bij de kennissamenleving eist dat alle burgers gelijke kansen hebben als het gaat om de toegang tot de elektronische snelweg. Daarvoor zijn er drie voorwaarden, namelijk: kennis, kennis en kennis! Kennis van ICT, toegang tot het Internet en daar de weg weten is bijna onontbeerlijk geworden voor iemand die volop wil meedraaien in de samenleving. Minister Hermans speelt daar op in met de ontwikkeling van een Kennisnet voor alle scholen, want we kunnen niet vroeg genoeg beginnen met zorgen dat niemand de surfplank mist. Daarin past ook mijn initiatief voor de Digitale Trapveldjes. Daar kunnen mensen terecht die niet automatisch via hun werk, opleiding of sociale netwerk in aanraking komen met de mogelijkheden van Internet. Ik denk dan bijvoorbeeld aan ouderen, werklozen, nieuwkomers, mensen in de achterstandswijken van de grote steden. De Digitale Trapveldjes moeten deze mensen, de inwoners van deze wijken de 'tools' te geven om zich te scholen in het gebruik van ICT, zodat ook zij betere kansen krijgen op de arbeidsmarkt en bijvoorbeeld kunnen solliciteren via Internet. Want er is op dit moment nog niet echt sprake van een digitale tweedeling, het draait nog niet om haves en have-nots, maar alleen om "can-dos". Maar we moeten wel zorgen dat het zo blijft, dat de "digital divide" geen kans krijgt!
Juist de inzet van ICT biedt mogelijkheden voor om- en bijscholing, voor democratische betrokkenheid en voor het raadplegen van een bijna onbeperkte hoeveelheid informatie, terwijl er ook oplossingen voorhanden zijn om het leven van bijvoorbeeld ouderen en van gehandicapten te veraangenamen, én, misschien nog belangrijker, om te zorgen dat ook zij volwaardig deel kunnen nemen aan de samenleving!
Door de vergrijzing van de samenleving groeit het aantal mensen met een visuele handicap.Het gaat nu om ongeveer 2% van de Nederlandse bevolking.
De Federatie Slechtzienden en Blindenbelang waarschuwde in januari van dit jaar in de landelijke pers dat, zonder speciale maatregelen, visueel gehandicapten de digibeten van de 21ste eeuw zijn. ICT heeft aan de visualisering van het maatschappelijk leven een forse impuls gegeven, waardoor mensen met een visuele functiebeperking in een achterstandspositie terecht dreigen te komen. Denk maar aan de magnetron, de mobiele telefoon, de pinautomaat en natuurlijk de computer. Veel educatieve software is niet geschikt voor slechtziende kinderen. Trouwens, vaak ook niet voor kinderen met een auditieve handicap. En dat terwijl deze kinderen net zo graag als andere leeftijdgenootjes met computerspelletjes spelen.
Door het verdwijnen van het tekstgerelateerde DOS -systeem ten gunste van het grafisch georiënteerde Windows is het werken op de PC voor visueel gehandicapten veel lastiger geworden. Voor Windows is hand-muis-coördinatie een vereiste. Speciale hard- en software, zoal braille-leesregels, spraaksynthesizers en lettervergroters zijn nodig om tekst en plaatjes te kunnen identificeren. Vooral de braille-leesregels zijn een kostbare aanschaf. De Stichting Maatschappij en Onderneming doet momenteel onderzoek naar de kosten van braille-leesregels op de internationale markt. Het onderzoek is nog niet afgerond, maar nu al blijkt dat de prijzen voor een 80-karakter braille-leesregel in bijvoorbeeld de Verenigde Staten en Canada tot 25% onder de Nederlandse prijzen liggen. Hier ligt wellicht een taak voor de belangenverenigingen om gezamenlijk in te kopen.
Vooropgesteld: ik onderken dat het met de visuele toegankelijkheid van websites in het algemeen slecht gesteld is. Overigens is mijn ambtsgenoot van VWS voor dit onderwerp eerstverantwoordelijk, omdat bij haar de coördinatie voor het gehandicaptenbeleid berust. Daarnaast spelen ook OCenW en SZW een belangrijke rol vanuit de optiek van het onderwijs en de arbeidsmarkt. Ik ga alleen over de websites van de overheden, van ministeries, provincies en gemeenten. Vooral de laatste categorie, de gemeenten, hebben het meeste direct contact met de burger, dus ook met de gehandicapte burger. En ze bieden - als het goed is - interessante informatie over de directe leefomgeving en dat spreekt de gemiddelde burger het meest aan.
Ik ben van mening dat de toegankelijkheid van websites voor blinden en slechtzienden van de overheid beter moet. Eind vorig jaar heeft BZK onderzoek laten doen naar de kwaliteit van overheidssites. Hierin is ook de toegankelijkheid voor visueel gehandicapten meegenomen. Uitkomst was dat 177 van de onderzochte
580 overheidssites (= 35 %) volledig of in ruime mate geschikt zijn voor slechtzienden. Bij 354 sites (= 66 %) is slechts de gewone tekst aan te passen, dat wil zeggen dat de plaatjes/tekst die voor de navigatie nodig zijn, niet aan te passen zijn en dus altijd in de normale grootte blijven. Bij 46 sites (8%) is helemaal niets aan te passen. Kortom: voor tweederde van de overheidswebsites geldt dat deze niet of nauwelijks toegankelijk is voor deze doelgroep. Dat vind ik niet echt acceptabel voor een overheid die streeft naar een zo breed mogelijk draagvlak voor de informatiesamenleving.
Een verzachtende omstandigheid is dat er natuurlijk geen sprake is van onwil, maar meestal van onwetendheid. Er wordt gewoon niet aan gedacht, we moeten de verantwoordelijken er op blijven wijzen. Bij de subsidieverlening van BZK aan overheden die bestuurlijke informatie op Internet willen zetten geldt de toegankelijkheid van de website voor minder validen als voorwaarde. In onze subsidieregeling voor structurele publicatie van bestuurlijke informatie op Internet staat (ik citeer) dat "de te publiceren informatie adequaat ontsloten (index, zoekstructuur) met gebruikmaking van de platformonafhankelijke standaarden, zoals die door het W3 Consortium worden aanbevolen, waaronder web accessibility richtlijnen in verband met toegankelijkheid en gebruik door minder validen".
Die internationale standaarden blijken in de praktijk vaak niet helder en technisch lastig toe te passen. Er zijn geen eindtermen vanuit het perspectief van de gebruiker geformuleerd. Bovendien zijn ze vaak onbekend bij webdesigners.
Ik ga daarom samen met VWS op korte termijn voor Nederland een praktisch overzicht laten maken van de internationale richtlijnen voor de bruikbaarheid van websites voor deze doelgroep. Met VWS en de Federatie Slechtzienden- en Blindenbelang is hier al overleg over geweest. Directe aanleiding was het projectprogramma "Toegang tot moderne ICT" van de Federatie Blinden- en Slechtziendenbelang. Dit programma is gericht op het oplossen van problemen die visueel gehandicapten ondervinden bij de toepassing van ICT. Maar, dat was nog voor uw boek was verschenen.
Uw boek is namelijk een prima eerste stap. Het bevat een heldere opsomming van de dos en donts voor de toegankelijkheid van websites voor mensen met visiebeperking. U stelt dat toegankelijkheid niet veel hoeft te kosten en dat het niet moeilijk is, als je er maat tijdig mee begint. Het is beter om een nieuwe site meteen geschikt te maken, dan een bestaande site te restaureren. Dat laatste kan wel, via uw stappenplan, maar het is arbeidsintensief en het resultaat is niet optimaal. Uw boek en CD-rom zijn gebaseerd op jarenlange ervaring hier op Bartiméus en op web-research, waarbij u in het boek zeer actuele voorbeelden van websites toont. Zo zag ik sites van de film American Beauty en van zangeres Britney Spears.
Samen met VWS bereid ik nu een drieslag voor.
Ten eerste laten we gebruikers uit de doelgroep zelf een representatieve steekproef doen naar de visuele toegankelijkheid van overheidswebsites. Dat moet al aangeven op welke punten de grootste problemen zitten.
Ten tweede wil ik een Nederlandstalig validatieprogramma laten ontwikkelen, geïnspireerd door het Engelstalig Bobbie, om bestaande overheidswebsites te laten toetsen. Dat programma geeft dan aan waar en hoe de site verbeterd kan worden: in feite een blindeneffectrapportage voor overheidssites. Over de praktische invulling hiervan is nader overleg nodig. Wat mij betreft worden visueel toegankelijke overheidswebsites gelauwerd met een icoontje, bijvoorbeeld een bril, op onze portalsite www.overheid.nl. Hier kan een stimulerende werking van uit gaan naar het grote aantal sites dat nog niet toegankelijk is. Goed voorbeeld doet tenslotte goed volgen.
Ten derde wil een instrument aanbieden voor nieuw te bouwen sites. In 2002 moeten alle overheden hun informatie op Internet aan de burger aanbieden. Ongeveer de helft doet dat nu al, maar er zijn dus nog honderden sites te gaan. Voor die groep moet een makkelijk hanteerbare handreiking op Internet beschikbaar zijn. Die gaan we nog dit jaar via www.overheid.nl gratis beschikbaar stellen. Ik wil graag samen met u bekijken in hoeverre uw boek en cd-rom geschikt zijn als uitgangspunt van dit instrument. De ontwerpers en bouwers van overheidswebsites weten dan precies op welke punten hun site rekening moet houden met visueel gehandicapten. De overheid kan dan het goede voorbeeld geven voor de algemene toegankelijkheid van de virtuele leefwereld. Een virtuele leefwereld die voor iedereen toegankelijk moet zijn!
Relevante links:
Toegankelijkheid (onderdeel van de Bartiméus site) Bartiméus
Overheid.nl

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie