Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Brief OSW met tussentijdse evaluatie GTAA-programma

Datum nieuwsfeit: 17-05-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Tweede Kamer der Staten Generaal

Brief min osw tussentijdse evaluatie GTAA-programma
Gemaakt: 18-5-2000 tijd: 16:16


2


19637 Vluchtelingenbeleid

Nr. 525 Brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 17 mei 2000

Onder verwijzing naar mijn brief van 3 maart 1999 (TK 1998-1999, 19637 nr. 418) bied ik U, mede namens de Staatssecretaris van Justitie, hierbij de 'Tussentijdse evaluatie van het pilotproject "Gefaciliteerde Terugkeer Afgewezen Asielzoekers" (GTAA)' aan1).

Mijn ambtsvoorganger heeft in november 1996 in het beleidsdocument Migratie en Ontwikkeling aangegeven financieel te willen deelnemen in de gefaciliteerde terugkeer van afgewezen asielzoekers (GTAA). Reeds in 1997 ging het GTAA-project als pilot-project van start in Ethiopië en Angola. Met de overheden van deze landen werden overeenkomsten (agreed minutes) met een looptijd van drie jaar afgesloten, op resp.
22 augustus 1997 in Addis Abeba en 25 september 1997 in Luanda. Afschriften hiervan werden U eerder aangeboden. Op basis van de agreed minutes kon het GTAA-project in Ethiopië en Angola van start gaan. In beide landen werden projectbureaus geopend om de komst van afgewezen asielzoekers uit Nederland te faciliteren. Geschat werd, op grond van de toentertijd bij de IND beschikbare ramingen, dat 700-900 Ethiopiërs en 300 Angolezen onder het programma zouden kunnen terugkeren. Behalve een korte opleiding in Nederland werd de afgewezen asielzoeker die van het programma gebruik wilde maken ook een zeer korte opvang in diens land van herkomst, negen maanden lang een financiële uitkering alsook hulp bij het weer opstarten van een duurzaam sociaal-economisch bestaan in respectievelijk Ethiopië en Angola, geboden. Daarnaast werd aan de gemeenschappen waarin de afgewezen asielzoekers terugkeerden de mogelijkheid geboden projectvoorstellen in te dienen op het terrein van infrastructuur, onderwijs of gezondheidszorg.
Uit het tussentijdse evaluatierapport blijkt dat in totaal 12 Ethiopische afgewezen asielzoekers met gebruikmaking van de faciliteiten aangeboden in het kader van het GTAA zijn teruggekeerd. Naar Angola keerde onder het GTAA niemand terug; daarbij moet echter worden aangetekend dat de uitvoering van het project in augustus 1998 werd opgeschort in verband met de toen verslechterende veiligheidssituatie in dat land in het licht van de weer oplaaiende burgeroorlog, naar aanleiding waarvan ook een uitstel-van-vertrek beleid werd ingesteld.

Ook wordt gewezen op het feit dat de gedwongen terugkeer van afgewezen asielzoekers niet van de grond kwam vanwege problemen rondom het verkrijgen van de noodzakelijke reisdocumenten van de Ethiopische overheid, en vanwege het feit dat de uitvoering van het stappenplan beëindiging voorzieningen problematisch was, met name daar waar men in de decentrale opvang verbleef, omdat dit onder de verantwoordelijkheid van de lokale overheden valt. Enkele gemeenten waren van mening dat de uitzetting van asielzoekers uit ROA-woningen niet humaan was.

Degenen die wel zijn teruggekeerd hebben, zo blijkt uit het rapport, overigens uitstekend hun draai weten te vinden in de Ethiopische samenleving. Kwalitatief, voor wat betreft de herintegratiekansen voor terugkeerders, is het GTAA-project dus wel geslaagd. Projecten voor de lokale gemeenschap werden overigens niet gerealiseerd. Terugkeerders waren vooral gericht op het weer opbouwen van hun leven ter plaatse, terwijl ook de lokale NGO's en autoriteiten geen voorstellen hebben ingediend.

Tenslotte noemt het rapport meerdere pluspunten. Met het GTAA-project is hoe dan ook ervaring opgedaan met de landsgewijze invulling van de geïntegreerde aanpak van het terugkeerbeleid. In Ethiopië verliep de bilaterale samenwerking voor zover het de herintegratie betreft van vrijwillig terugkerenden goed. Het projectbureau heeft aan het succes van de herintegratie een substantiële bijdrage kunnen leveren. In Nederland hebben overheidsdiensten en particuliere en internationale organisaties ervaring opgedaan in het samenwerken bij de uitvoering van complex en maatschappelijk gevoelig beleid. Het GTAA-project heeft de discussie over terugkeer verder aangewakkerd en belangstelling getrokken van andere landen en verschillende (internationale) organisaties.

In het tussentijdse evaluatie-rapport worden drie opties genoemd:(1) de onmiddellijke stopzetting van het GTAA-project; (2) de voortzetting van het GTAA-project in zijn huidige vorm tot de voorziene einddatum van respectievelijk 22 augustus en


25 september 2000 en (3) voortzetting tot genoemde data, maar dan met een aantal extra inspanningen die erop zijn gericht (a) het project nog eens in Nederland onder de doelgroep aan de man te brengen, (b) de kwestie van de reisdocumenten tot een oplossing te brengen en (3) na te gaan bij andere Europese landen of men belangstelling heeft een activiteit als de onderhavige samen uit te voeren (de zgn. multilateralisering).

In mijn eerder aangehaalde brief van 3 maart 1999 en die van 17 november 1999 (TK 1999-2000, 19637 nr. 435) heb ik Uw Kamer reeds aangegeven de inzet van OS-middelen voor terugkeer van afgewezen asielzoekers alleen te willen voortzetten in multilateraal kader. Dit betekent dat het GTAA in zijn huidige bilaterale opzet niet zal worden voortgezet na ommekomst van de huidige projectperiode. Met inachtneming van dat uitgangspunt en op basis van de belangrijkste bevindingen van het rapport, kom ik tot de conclusie dat de volgende aanpak mijn voorkeur heeft.


1. In samenwerking met de verschillende Nederlandse betrokkenen zal het GTAA-pakket aan de daarvoor in aanmerking komenden onder de aandacht gebracht blijven worden;


2. Het overleg dat Nederland steeds heeft gevoerd met de Ethiopische autoriteiten over de afgifte van reisdocumenten ingeval van gedwongen terugkeer zal, alhoewel tot dusverre geen concrete resultaten konden worden geboekt, worden voortgezet.


3. Afronden van de inventarisatie van de mogelijkheden om het GTAA in enigerlei vorm in een multilateraal kader onder te brengen. Weliswaar zijn al de nodige besprekingen gevoerd, maar deze hebben nog niet geleid tot een concreet perspectief op multilateralisering. Mocht zulks alsnog kunnen worden gerealiseerd, dan zal er vanzelfsprekend voor worden zorggedragen dat dit geschiedt binnen de kaders van het vernieuwde terugkeerbeleid zoals dat in de brief van Staatssecretaris van Justitie in zijn brief aan Uw kamer van 25 juni 1999 (TK
1998-1999, 26646,nr 1) is neergelegd en met Uw Kamer is besproken.
Ik neem mij voor Uw Kamer zo spoedig mogelijk over verdere ontwikkelingen te informeren.

De Minister voor Ontwikkelingssamenwerking

E.L. Herfkens


1) Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie
Tweede Kamer der Staten Generaal

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie