Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

VVD over gemeentelijke herindeling Limburg

Datum nieuwsfeit: 13-06-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
VVD

Gemeentelijke herindeling Limburg

Groep: Tweede-Kamerfractie Datum: 13 juni 2000

In de Tweede Kamer is een voorstel voor een gemeentelijke herindeling in de provincie Limburg besproken. De tekst van Eric Balemans.

Kort geleden kreeg ik van mijn ouders een exemplaar van het Limburgs Dagblad van woensdag 17 november 1937 waarin een hoofdredactioneel artikel was gewijd aan, wat toen heette, een nieuwe poging tot samenvoeging van een aantal Limburgse gemeenten.

De hoofdredacteur geeft een tweetal beschrijvingen die vandaag, bijna
63 jaar later, nog uiterst treffend de gevoelens weergeven die de VVD heeft bij de wetsvoorstellen over de gemeentelijke herindeling in Limburg anno 2000.

De eerste beschrijving betreft de menselijke gevoelens bij een herindeling.

Ik citeer: Er is volstrekt geen sprake van een doodvonnis over dorpen en parochies. En de heilige geboortegrond blijft ongerept. Er is alleen een wijziging in de administratieve indeeling, waaraan men zich, blijkens de voorbeelden in andere provincies, betrekkelijk spoedig went, wanneer zij eenmaal is tot stand gebracht, einde citaat.

Voorzitter, de ervaring van de laatste jaren leert dat dit ook nu nog geldt. En de beroemde Passiespelen van Tegelen zijn ook na de herindeling nog de beroemde Passiespelen van Tegelen.

Verderop in het artikel velt de hoofdredacteur in 1937 een vernietigend oordeel over de inhoud van de voorstellen van Gedeputeerde Staten van Limburg.

Ik citeer: Men herinnert zich allicht, dat het fraaie plan van Gedeputeerde Staten, product van ondoordachte bureaucratie, veel meer dan van redelijk inzicht, even schielijk verdween als het was verschenen en Zoo valt het te verklaren, dat hetgeen in het Noorden keer op keer gelukt, in het Zuiden slag op slag mislukt, einde citaat.

Voorzitter, diezelfde gevoelens bekropen mij toen ik voor het eerst de voorstellen van de Provincie onder ogen kreeg. En daarmee ga ik van
1937 naar 2000 en de wetsvoorstellen voor de gemeentelijke herindeling van Sittard en Geleen, Venlo en Tegelen en Horst, Broekhuizen en Grubbenvorst, die de Minister nu naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.
De VVD heeft een aantal uitgangspunten bij de toetsing van voorstellen tot gemeentelijke herindeling.
Zo spreekt het regeerakkoord over het in principe volgen van de voorstellen van de provincie en schetst de motie Remkes dat herindelingen uitkomst moeten bieden voor een periode van ongeveer 30 jaar.

De VVD heeft begrip voor de minister nu hij, conform het regeerakkoord, de voorstellen van de provincie ongewijzigd heeft doorgestuurd.

Minder begrip is er van VVD zijde voor hetgeen onder verantwoordelijkheid van de vorige gedeputeerde voor de Bestuurlijke Organisatie tot stand is gebracht.

De provincie heeft volgens de wet ARHI een belangrijke rol, zei het dat het laatste woord aan de wetgever is.
De provincie heeft gezien de voorliggende voorstellen een zeer groot deel van Limburg onbesproken gelaten.
Daarnaast ontbreekt op een belangrijk aantal punten de samenhang tussen de voorstellen onderling en wordt geen recht gedaan aan de rol van centrum-gemeenten.

Onder de verantwoordelijkheid van de portefeuillehouder Bestuurlijke Organisatie kwamen in de vorige statenperiode deze voorstellen tot stand, waarin een heldere toekomstvisie op Noord- en Zuid-Limburg ontbreekt evenals een integraal bestuurlijke samenhang binnen de gehele provincie Limburg.

Voorzitter, het vorige provinciebestuur heeft broddelwerk afgeleverd. En nu wordt van de Tweede Kamer gevraagd om van broddelwerk, een beetje minder broddelwerk te maken.

Indachtig de woorden in principe uit het Regeerakkoord acht de VVD een aantal wijzigingen op juist deze wetsvoorstellen noodzakelijk. Verder geldt voor Limburg in de ogen van de VVD niet dat met een verwijzing naar de motie Remkes kan worden volstaan om geen verdere stappen te hoeven ondernemen in de toekomst.

Gelukkig toont de huidige gedeputeerde Bestuurlijke Organisatie wel duidelijkheid, durf en daadkracht.
Vandaag zal ook de Tweede Kamer duidelijkheid moeten geven aan Limburg en voor Limburg.

Met betrekking tot de samenvoeging van Sittard en Geleen constateert de VVD dat het wetsvoorstel aan de krappe kant is. Voor de vorming van een krachtig economisch en bestuurlijk centrum in Zuid-West-Limburg is het van belang dat de regiefunctie in handen komt van één gemeente.

De Westelijke Mijnstreek, ook wel de smidse van Zuid-Limburg genoemd kent een zeer sterk industrieel karakter met bedrijven als DSM en NedCar en de daarmee verbonden noodzakelijke infrastructuur en havenfaciliteiten.
Om de economische slagader die deze industriële zone kent niet dood te laten bloeden is het van belang dat ook het bedrijventerrein Holtum-Noord en de Barge en Rail Terminal onder dezelfde regie voerende gemeente gaan vallen.
Dit heeft tot gevolg dat deze terreinen aan de gemeente Born dienen te worden onttrokken.
En daarmee rijst de vraag of Born in een dergelijke afgeslankte vorm als zelfstandige gemeente kan blijven voortbestaan. De VVD stond hier voor de keuze om Born hetzij in zijn geheel zelfstandig laten, dus inclusief het NedCar-terrein, dan wel de huidige gemeente Born samen te voegen met Sittard en Geleen. Vanuit economisch perspectief in de toekomst en gelet op de daarvoor benodigde bestuurskracht kiest de VVD fractie voor een samenvoeging van Born met Sittard en Geleen.

Een discussie over Nieuwstad vind ik nu nog wat prematuur gelet op de intenties van Susteren en Echt. Mochten hun plannen niet binnen afzienbare tijd duidelijkheid verschaffen dan ontstaat een nieuwe situatie.

Ten aanzien van de samenvoeging van Broekhuizen, Grubbenvorst en Horst en de samenvoeging van Venlo en Tegelen heeft de VVD fractie grote twijfels of met dit voorstel voldoende rekening is gehouden met de toekomstige ontwikkelingen in de regio Noord-Limburg en de centrale rol die een centrumgemeente als Venlo in een landelijk gebied daarbij moet spelen.

Ook de minister heeft blijkbaar die twijfel gelet op zijn opmerkingen dat in de toekomst een nieuwe herindeling noodzakelijk is waarbij ruimtelijke uitbreidingsmogelijkheden en functionele relaties van gemeenten met Venlo en Tegelen meegewogen worden.

Betekent dit dat ook de minister vindt dat het vorige provinciebestuur broddelwerk heeft afgeleverd?
En betekent dit dan niet dat het beter zou zijn om nu al voor een deel te realiseren wat een echte opmaat is tot een bestuurskrachtige centrumgemeente Venlo-Tegelen?

Mevrouw de Voorzitter,

Voor de regio Noord-Limburg is het van groot belang dat er binnen afzienbare tijd een krachtige centrumgemeente ontstaat die niet alleen als motor kan functioneren in de regio, maar ook in relatie tot Eindhoven, Nijmegen-Arnhem en het Duitse achterland. Dat wordt ook onderkend door de omringende gemeenten en de provincie. Aangezien we niet over de landsgrens heen kunnen herindelen zit Venlo aan de oostkant op slot.
De samenvoeging Venlo-Tegelen, daar lijkt inmiddels bijna iedereen van overtuigd, lost geen enkel knelpunt op.

Ook de Visitatiecommissie Grotestedenbeleid en de Stuurgroep Krachtige Gemeenten constateren dat voor de centrumstad Venlo in de regio Noord-Limburg een verdere versterking van het stedelijk gebied Venlo-Tegelen absoluut noodzakelijk is.

Wat dan wel?

Als gevolg van de prestaties van het vorige provinciebestuur is het niet mogelijk om geheel Noord-Limburg in de discussie over de ingediende wetsvoorstellen te betrekken.
Voor Venlo-Tegelen betekent dit dat voorlopig de oplossing alleen eventueel gevonden kan worden in Zuid-Oostelijke en/of Noord-Westelijke richting. Voor alle duidelijkheid respectievelijk Belfeld en Grubbenvorst.

Met betrekking tot Belfeld geeft de minister zelf reeds aan dat deze gemeente op termijn niet in staat is zich te ontwikkelen tot een krachtige gemeente.
Verder stelt de minister vast dat op grond van enerzijds het feit dat nu al een belangrijke grenscorrectie tussen Belfeld en Venlo-Tegelen plaatsvind en anderzijds het gegeven dat Belfeld een duidelijke sociaal-economische oriëntatie op Venlo kent de gedachte om geheel Belfeld samen te voegen met Venlo-Tegelen begrijpelijk is, maar ondanks de valide argumenten ongepast.

Voorzitter, kan de minister mij duidelijk maken wat hieraan ongepast is?
Waarom wordt ook dit doorgeschoven naar de toekomst? Is het niet veel daadkrachtiger om nu die knoop door te hakken?
De VVD fractie hecht aan duidelijkheid, durf en daadkracht. De centrumpositie van Venlo zal versterkt moeten worden wil zij zich in de toekomst verder kunnen ontwikkelen. Ondanks de bewegingen van Beesel en Swalmen in de richting van Belfeld ligt het dan voor de hand, mede gelet op de oriëntatie en de sociaal-economische positie van Belfeld om deze gemeente in zijn geheel samen te voegen met Venlo-Tegelen.

In de relatie tussen Grubbenvorst en Venlo speelt het gebied van de Veiling ZON en haar mogelijk uitbreidingsgebied een cruciale rol. Dat is ook de kern van het probleem van dit deel van de beide wetsvoorstellen.

De eerste vraag is overigens waarom de minister hier twee separate wetsvoorstellen van heeft gemaakt?
Zit hier, in het licht van de discussie over de veiling, een diepere politieke reden achter?

Ten aanzien van de veiling ZON stellen zij die de veiling wensen toe te delen aan de nieuwe gemeente Horst aan de Maas, dat het past binnen de agri-business terwijl door hen die voorstander zijn van toedeling aan Venlo-Tegelen gewezen wordt op de logistieke en infrastructurele verbondenheid met Venlo.

Een afweging tussen de individuele argumenten van de gemeenten Grubbenvorst en Horst en van de gemeenten Venlo en is voor de VVD fractie een worsteling geweest waarbij voor alle visies wat te zeggen viel.
Stad en platteland lijken tegenover elkaar te staan en dan wordt het moeilijk afwegen.
Toch zijn stad en platteland op elkaar aangewezen, zo zeer zelfs dat zij niet zonder elkaar kunnen binnen de regio Noord-Limburg. Vanuit het regio perspectief heeft de VVD andermaal bekeken welke oplossing op regio niveau de meest wenselijke zou zijn, ondanks alles wat ook hier tegen in te brengen valt.
Duidelijk is dat de regio gebaat is bij een krachtige centrumstad die niet alleen een initiërende rol in de regio speelt, maar ook daarbuiten.
Binnen dit kader past het om de economische, de industriële en infrastructurele activiteiten en ontwikkelingen onder de regie van één bestuurlijk centrum te brengen.
Daarom kiest de VVD ervoor om de veiling ZON en het te verwachten uitbreidingsgebied in de richting van de kern Grubbenvorst niet op te laten gaan in de nieuwe gemeente Horst aan de Maas maar toe te voegen aan de nieuwe gemeente Venlo-Tegelen.
Deze keus doet niets af aan het feit dat de veiling ook goed bestuurd zou kunnen worden vanuit Horst aan de Maas. Horst aan de Maas heeft ook zonder de veiling in de toekomst voldoende perspectief om een bestuurskrachtige gemeente te worden naast Venlo. In deze heeft de VVD fractie het belang van de regio Noord-Limburg dan ook laten prevaleren boven de belangen van individuele gemeenten.
Ook ten aanzien van de kern Grubbenvorst was er bij mijn fractie twijfel over de samenvoeging met Horst aan de Maas. De antwoorden van de Minister op onze vragen hebben die twijfel enigszins weggenomen.

Mevrouw de voorzitter,

Ik stelde aan het begin van mijn betoog dat naar de mening van de VVD fractie de vorige gedeputeerde Bestuurlijke Organisatie en het vorige provinciebestuur geen duidelijkheid, durf en daadkracht hebben getoond maar slechts broddelwerk hebben geleverd.
Ik heb geconcludeerd dat deze voorstellen ook na amendering niet de oplossingen bieden voor de komende 25 jaar. Vandaar dat een nieuwe herindelingsronde in Limburg binnen niet al te lange tijd niet ondenkbaar is.
De minister heeft zich in de nota naar aanleiding van het verslag in vergelijkbare termen uitgelaten.

Is de minister bereidt om de provincie de opdracht te verstrekken om in Noord-Limburg onder andere gemeenten als Maasbree, Beesel, Swalmen, Kessel, Meijel, Sevenum en Arcen en Velden opnieuw te beoordelen op hun bestuurskracht voor de komende 25 jaar in het licht van de Wet Arhi?
Hoe kijkt de minister aan tegen een vergelijkbaar onderzoek voor Midden- en Zuid-Limburg?

Mevrouw de voorzitter,

Wil er ook in de toekomst in Limburg sprake zijn van het mooie bronsgroen eikehout naast de ontwikkeling van een provincie waar het goed wonen en werken is dan kunnen deze wetsvoorstellen in geamendeerde vorm alvast een eerste aanzet zijn tot het optimaliseren van de regio waarin stad en platteland gezamenlijk optrekken.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie