Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Promotie Groningen: natuurlijke selectie fruitvlieg

Datum nieuwsfeit: 03-07-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen



Natuurlijke selectie bepaalt alcoholtolerantie van tropische fruitvlieg

Bij de meeste dier- en plantensoorten komen grote genetische verschillen voor tussen individuen. Lichaamsgewicht, ontwikkelingstijd, gedragskenmerken en het functioneren van bepaalde enzymen kennen een grote mate van 'genetische variatie'. Ook kan variatie voorkomen op chromosoom niveau. Hele stukken chromosoom kunnen omgedraaid zijn, een vorm van genetische variatie die inversie heet. Veel genetische kenmerken vertonen een karakteristiek geografisch verspreidingspatroon. Ze verschillen bijvoorbeeld per breedtegraad. Bioloog Albert Kamping onderzocht of het mogelijk is om vast te stellen of sommige van die geografische verschillen het gevolg zijn van genetische aanpassing aan de omgeving (natuurlijke selectie oftewel 'survival of the fittest'), of dat ze voornamelijk door toevalsprocessen en historische factoren worden veroorzaakt.

Kamping deed dit onderzoek bij de fruitvlieg (Drosophila melanogaster). Fruitvliegjes hebben hun oorsprong in Centraal Afrika en zijn verspreid over alle continenten. Ze leven van rottend fruit met een laag alcoholpercentage en komen veel in wijnkelders voor. Eén enzym waar Kamping naar keek is alcohol dehydrogenase (Adh). Dat enzym bepaalt hoe goed een fruitvliegje alcohol kan verdragen. Als dit enzym niet goed werkt, overleeft het vliegje een lage alcoholconcentratie niet. Ook keek hij naar het enzym Gpdh, dat de energievoorziening van de vliegspieren regelt. Als dit enzym niet goed werkt wordt het vliegvermogen minder. Van zowel Adh als Gpdh komen twee varianten voor: slow (S) en fast (F). Omdat het fruitvliegje een dubbel stel chromosomen heeft, zijn er drie genotypen voor elk van de genen: SS, SF en FF. Op het chromosoom waar deze genen gelokaliseerd zijn, kan ook een inversie voorkomen. De inversie is altijd geassocieerd met de S-variant van Adh en de F-variant van Gpdh, terwijl op een 'standaard' chromosoom alle mogelijke combinaties van varianten van beide genen voor kunnen komen. De frequentie van de inversie is vijftig procent in de tropen en in gematigde streken komt hij in minder dan vijf procent voor. Verondersteld wordt dat de temperatuur daarbij een belangrijke rol speelt.

Temperatuur en het alcoholpercentage van het voedsel zijn omgevingsfactoren die in een experiment goed zijn na te bootsen. Kamping kweekte vliegjes onder verschillende omstandigheden en analyseerde hoeveel er van een bepaald type voorkomen. Zo kon hij onderzoeken tot welke verdeling 'natuurlijke selectie' leidt onder verschillende, kunstmatige omstandigheden. Deze verdeling vergeleek Kamping met de verdeling die in de natuur voorkomt in tropische, mediterrane of gematigde klimaatstreken. Eenvoudig is dat overigens niet, want er zijn allerlei verstorende factoren waarmee hij rekening moest houden. Kamping stelde vast dat genetische variatie op de onderzochte systemen onderhevig is aan natuurlijke selectie. De selectieve verschillen tussen de genotypen waren sterk afhankelijk van de milieuomstandigheden. Ook vond hij een sterke wisselwerking tussen varianten van de onderzochte genen en de overlevingskansen van de vliegjes.

Kamping (Vries, 1949) studeerde aan de Rijks Hogere Landbouwschool Groningen. Hij verrichtte zijn promotieonderzoek bij de onderzoeksgroep Populatiegenetica van de RUG, binnen onderzoekschool Functionele Oecologie.

Datum en tijd

maandag 3 juli 2000, 16.00 uur

Promovendus

A. Kamping, tel. (050)363 21 25, e-mail (kampinga@biol.rug.nl) (werk)

Proefschrift

On the maintenance of allozyme and inversion polymorphisms in Drosophila melanogaster. Interactions between Adh, aGpdh and In(2L)t.

Promotor

prof.dr. W. van Delden

Faculteit

wiskunde en natuurwetenschappen

Plaats

Aula Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie