Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Willem-Alexander onthult pi-gedenksteen Pieterskerk Leiden

Datum nieuwsfeit: 05-07-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Rijksuniversiteit Groningen


21 jun 2000

Nummer 91 21 juni 2000

Historische vergissing weggewist

Prins Willem-Alexander onthult pi-gedenksteen in Leidse Pieterskerk


De Nederlandse wiskundige Ludolph van Ceulen (1540-1610) berekende als eerste de waarde van het getal pi tot 35 cijfers achter de komma nauwkeurig. Hij publiceerde deze uitkomst op een unieke wijze, namelijk op zijn grafsteen in de Pieterskerk in Leiden. Ergens tussen 1780 en 1864 is deze grafsteen verdwenen. Internationaal wordt dit gezien als een blamage voor ons land. Woensdag 5 juli 2000 doet het Wiskundig Genootschap een poging om deze historische vergissing enigszins recht te zetten. Tijdens een feestelijke bijeenkomst zal kroonprins Willem-Alexander die avond in de Pieterskerk een gedenksteen onthullen met een reconstructie van de oorspronkelijke tekst van de grafsteen.

Pi in de Pieterskerk
is een activiteit in het kader van het Wereld Wiskundig Jaar 2000, dat door de International Mathematical Union tijdens een bijeenkomst in 1992 in Rio de Janeiro werd uitgeroepen. De avond staat open voor iedereen met belangstelling voor wiskunde. Het Wiskundig Genootschap is de beroepsvereniging van Nederlandse wiskundigen. Het genootschap werd opgericht in 1778 en is het oudste nationale wiskundegenootschap ter wereld. Pythagoras, het bekende wiskundetijdschrift voor middelbare scholieren, verschijnt onder auspiciën van het genootschap.

Die Ludolphsche Zahl

Pi is de verhouding tussen de middellijn en de omtrek van een cirkel, een getal waar wiskundigen en filosofen uit het oude Egypte, China, Arabië en Griekenland zich al mee bezighielden. Uit de oudtestamentische bijbeltekst 1 Koningen 7:23 valt de (vrij onnauwkeurige) waarde van 3 af te leiden. De verhouding 22 gedeeld door 7, bijna gelijk aan de waarde 3,14 die nog steeds gebruikt wordt voor doorsnee berekeningen, was al aan Archimedes bekend. Tijdens de Renaissance wisten wiskundigen het getal met steeds grotere nauwkeurigheid te benaderen. Van Ceulen is uit dit gezelschap degene wiens naam het sterkst met pi is verbonden. In zijn geboorteland Duitsland wordt pi zelfs nog steeds wel aangeduid als 'die Ludolphsche Zahl'.

Een leven lang pi

Van Ceulen werd in 1600 op advies van Simon Stevin door prins Maurits benoemd tot hoogleraar in Leiden. Hij gaf daar les aan de genieschool, die Maurits in dat jaar aan de universiteit toevoegde om ingenieurs op te leiden die nodig waren voor de oorlog tegen Spanje. Van Ceulen wijdde zijn hele wetenschappelijke leven aan het berekenen van pi. In zijn boek Van den Circkel vermeldt hij in 1596 een waarde met twintig cijfers achter de komma. In latere geschriften worden nog meer decimalen gegeven, maar de 35 decimalen van pi waar hij uiteindelijk toe komt, stonden alleen op de grafsteen. Uiteraard is het niet bij 35 decimalen gebleven. In september 1999 zijn met computerberekeningen maar liefst 206.158.430.000 cijfers achter de komma bepaald.

Decimalen hakken

De gedenksteen die wordt onthuld, weegt ruim 600 kilo en is ontworpen en gemaakt door Cornelia Bakkum uit Schoorl. Zij graveerde de tekst op oude ambachtelijke wijze, een vak dat ze leerde in de werkplaats van de beroemde Engelse letterhakker en typograaf David Kindersley in Cambridge. De oorspronkelijke tekst op de grafsteen bevatte vier keer de eerste 35 decimalen van pi. Cornelia Bakkum hakte dus een groot aantal cijfers.


*

Programma

* 19.30 - 19.45 uur Ontvangst met koffie en thee
* 20.00 - 20.05 uur Opening door R.J. van Duinen, Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)
* 20.05 - 20.35 uur Peter Borwein (Burnaby, Canada): The amazing number pi

* 20.35 - 20.45 uur Orgelspel door Jozef Steenbrink
* 20.45 - 21.15 uur Henk Bos (Utrecht): De cirkel gedeeld, de omtrek becijferd en pi gebeiteld: Ludolph van Ceulen en de uitdaging van de wiskunde

* 21.15 - 21.30 uur Onthulling van de gedenksteen voor Ludolph van Ceulen door Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje
* 21.30 - 22.30 uur Receptie (champagne)

Noot voor de pers


* Meer informatie: dr. J. Top, Rijksuniversiteit Groningen, tel. (050) 363 39 86 of (050) 363 39 39, fax. (050) 363 38 00, e-mail (j.top@math.rug.nl) (werk). De homepage van de manifestatie Pi in de Pieterskerk vindt u op
www.math.rug.nl/~top/pi-dag/5juli.html
* Het avondprogramma is alleen toegankelijk met een toegangsbewijs. De gratis kaarten zijn aan te vragen bij het Wiskundig Genootschap, postbus 800, 9700 AV Groningen, e-mail: pi-(dag@math.rug.nl)

* Journalisten moeten zich voor accreditering wenden tot de Rijksvoorlichtingsdienst, afdeling Pers en Publiciteit, tel. (070) 356 4142, fax (070) 356 46 84

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie