Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

SAAS Architecten winnaars van prijsvraag BNA

Datum nieuwsfeit: 10-07-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Bond van Nederlandse Architecten

SAAS Architecten WINNAARS Prijsvraag TEP!



Het programma van eisen voor de door de BNA-kring Rijnmond uitgeschreven prijsvraag om een tijdelijke expositiepaviljoen voor Rotterdam Culturele Hoofdstad en de Dag van de Architectuur van 2001 te ontwerpen was lastig. Het voornaamste probleem voor de ontwerpers was dat het programma de soort expositie niet expliciet had gemaakt en het was dus ook niet duidelijk of de paviljoens met traditionele middelen of juist met nieuwe media ingericht gaan worden. Voor deze terughoudend is gekozen om de creativiteit van de ontwerpers niet te hinderen en bovendien om potentiële sponsors een grote vrijheid bij de inrichting van de paviljoens te kunnen bieden.

Daarnaast echter vroeg het programma om een gemakkelijk demonteerbaar en vervoerbaar paviljoen. Hoewel de plattegrond van het Schouwburgplein als onderlegger was aangeleverd kan het paviljoen namelijk in principe op wisselende plekken in Rotterdam neergezet worden.

Grofweg konden de inzendingen ingedeeld worden in een viertal verschillende expositietypen. Veruit het meest was gekozen voor de rechthoekige doos. Op zich is dit ook een logische keuze. In een dergelijk volume kunnen immers alle manieren van exposeren plaatsvinden. Zowel nieuwe media als panelen kunnen hierin ondergebracht worden en bovendien kunnen in de doos ook bescheiden tribunes geplaatst worden voor eventuele voorstellingen. Daarnaast biedt de doos voldoende mogelijkheden om zowel horizontaal als verticaal de ruimte spannend in te delen. Tenslotte biedt de doos de mogelijkheid om ook de buitenkant op verschillende manieren te gebruiken. Dit kan door de buitenhuid te beschouwen als nuttige oppervlakte en dus als expositieruimte te gebruiken. Maar de huid kan ook 'versculpturaliseerd' worden om zo de doos als object misschien interessanter te maken. Bij deze plastische huiden gaat overigens wel de relatie tussen de binnen- en buitenkant verloren.

Op de toegankelijke doos waren twee varianten bedacht: de doos op poten die van onderaf bekeken moest worden en de niet toegankelijke semi-transparante dozen waarop van binnenuit beelden op de huid geprojecteerd zouden worden.

Behalve met dozen had een aantal architecten ook geëxperimenteerd met expositiepanelen. Deze panelen konden in verschillende configuraties geplaatst worden en om ze demontabel te maken waren vernuftige en ver uitgewerkte systemen bedacht. Het probleem is om van dergelijke panelen ook aansprekende objecten te maken. Sommige ontwerpers waren hierbij duidelijk te ver gegaan. Zij hadden van de panelen en de ophangconstructie dusdanig sculpturale objecten gemaakt dat niet helemaal of zelfs helemaal niet duidelijk werd hoe zij gebruikt zouden kunnen of moeten worden. Het dilemma van de saaie panelen is in deze prijsvraag niet opgelost.

En tenslotte waren er twee nieuwe principes, maar daarover straks meer.

De opdracht aan de jury was om maximaal vijf winnaars aan te wijzen onder wie het geldbedrag verdeeld zou worden en waarvan de ontwerpen interessant genoeg zijn om gerealiseerd te worden. Dat was echter behoorlijk lastig omdat de inzendingen zoals gezegd behoorlijk gevarieerd waren (waardoor het gevaar bestond dat appels met peren vergeleken moesten worden) en bovendien van een hoog niveau. Hoe heeft de jury al deze inzendingen beoordeeld? De eerste grove schifting vond plaats op basis van een gestuurde intuïtie. Het beeld was hierbij belangrijk, maar tegelijkertijd zijn ook de andere uitgangspunten van de prijsvraag direct meegenomen. Alleen met het gestelde budget is in deze fase van de jurering flexibeler omgegaan. Het in het programma genoemde bedrag van 25.000 gulden was dermate laag dat slechts één of misschien twee projecten de eerste ronde overleefd zouden hebben.
Na de eerste ronde hadden 21 inzendingen één of meer stemmen. Na de argumentatie gehoord te hebben, werden de twaalf ontwerpen die twee of meer stemmen hadden gekregen aan een grondige analyse onderworpen. In deze fase waren alle genoemde expositietypen nog vertegenwoordigd. Dit waren (in willekeurige volgorde): Tepten, Onsite, de Kubus, 24 uur open, 4stars complements, E-3, Ding, Wateractief, Light Building, Loungin', XYZ=ZZZ en Semi-C.
Na deze tweede ronde bleven zes ontwerpen over die voor het geldbedrag en/of voor realisatie in aanmerking kwamen. De uiteindelijke volgorde van de projecten is bepaald volgens het 'may I have your votes please?'-principe. Ieder jury lid stelde hierbij z'n eigen top vijf op; de punten werden opgeteld en dit leverde uiteindelijk de winnaar op.

De beste vier inzendingen waren, volgens deze jury:

Op de vierde plaats is geëindigd: Tepten. Tepten is een ontwerp van een Belgische ontwerper, Roland Piffet.

Tepten is een interessante kruising tussen doos en paneel. Wat eerst doos leek kan uitgeklapt worden om vervolgens als paneel dienst te doen. Andersom geldt uiteraard hetzelfde. Wat overdag misschien functioneerde als paneel of zoals de ontwerpers zelf zeggen als labyrint, blijkt 's avonds een gesloten doos te zijn. De functionele mogelijkheden zijn hierdoor groot. De materialisatie is spannend en slim. Spannend omdat de vierde poot onder het volume ontbreekt en het dus lijkt alsof zij kan omvallen. Slim omdat de materialen neutraal zijn -aluminium aan de binnenzijde bekleed met hout- en omdat zowel panelen als LCD-schermen tegen de wanden gemonteerd kunnen worden.

De volgende twee ontwerpen kregen hetzelfde aantal punten van de jury en zijn derhalve op een gedeelde tweede plaats geëindigd:

Light Building is een ontwerp van Atelier Kempe Thill [André Kempe en Oliver Thill.]
Light Building is vooral mooi. Het heeft een bijna Peter Zumthor-achtige schoonheid. Het gebouw is gemaakt van op elkaar gestapelde kratjes waardoorheen schimmig licht naar binnen schijnt. Het gebruik van bierkratjes om een paviljoen te maken is niet nieuw, door echter onbedrukte kratjes te gebruiken wordt aan dit banale materiaal een onverwachte schoonheid gegeven. Het door de computer opgeroepen beeld vraagt echter wel om een zeer zorgvuldige uitwerking. Elk detail te veel kan het beeld aantasten. Het mag dan ook niet zo zijn dat bijvoorbeeld de stabiliteitkruizen voor de wanden gespannen worden. Realisatie van dit paviljoen heeft alleen zin als niet alleen de detaillering maar ook de expositie de sereniteit van het interieur waarborgt. Het volhangen van de wanden met verschillende panelen zou te zeer de kwaliteit van de ruimte en de doorschijnendheid van het materiaal aantasten.
Light Building deelt de 2e plaats met Onsite.

Onsite is een ontwerp van Studio Pijnenburg [René Pijnenburg en Myrka Wisniewsky].
Zijn Light Building en Tepten variaties op bekende expositiethema's, Onsite heeft de vraagstelling omgedraaid. Het is niet een echt gebouw, maar veel meer een vervoerbaar element. Onsite biedt dan ook geen of nauwelijks mogelijkheden om 'dingen' te exposeren, maar maakt van de stad het te bezichtigen object. In het kader van de Culturele hoofdstad is dit een fascinerend uitgangspunt. De ontwerpers hebben heel simpel op een hoogwerker een cabine gemonteerd. De bezoekers gaan naar binnen; het vizier is dan gesloten waarna de hoogwerker gaat rijden. Pas op de te bezichtigen plek aangekomen schuift het vizier open en krijgen de bezoekers de 'expositie' te zien. 's Avonds kunnen de gebruikers bovendien grote schijnwerpers bedienen om bepaalde delen van het gebouw of stadsdeel uit te lichten. De ontwerpers hebben in de cabine LCD-schermen opgehangen die de bezoekers moeten voorbereiden op de locatie die bezocht wordt. De jury is echter van mening dat dit ten koste van de spanning gaat. Behalve de gebouwen is de rit en het omhoog gaan een boeiend onderdeel van de expositie. 'Waar kom ik terecht?' Het is bijna kermis. Interessanter is het om ter plekke middels de schermen informatie over het project te geven.
De overtuigende winnaar tenslotte is Loungin'. Loungin' is een ontwerp van SAAS Architecten . Dit ontwerp kreeg in de laatste ronde het maximale aantal punten en de ontwerpers ontvangen dan ook het volledige geldbedrag.

Loungin' voegt naar de mening van de jury daadwerkelijk een nieuwe dimensie aan het exposeren toe. Boden de andere paviljoens de mogelijkheid om vrij statisch naar de expositie te kijken; Loungin' vraagt van de bezoekers een veel actievere rol. Als bezoeker sta, zit of lig je in open gewerkte cabines en kijk je niet alleen naar verschillende beelden, maar je wordt tegelijkertijd ook bekeken. Door in het object te gaan zitten ben je onderdeel van de expositie geworden.
Daarnaast is Loungin' als object enorm sterk. De ontwerpers hebben haar weliswaar op het Schouwburgplein geplaatst, maar de jury denkt dat zij overal in de stad neergezet kan worden. Het wordt dan een verzamelplaats; een nieuw soort hangplek. Je gaat er naar toe om mensen te ontmoeten. Wat er in het paviljoen te zien is, is bijna van ondergeschikt belang.
Het is eigenlijk zonde om van Loungin' een tijdelijk paviljoen te maken. De jury hoopt dan ook dat in ieder geval dit paviljoen gerealiseerd gaat worden omdat zij er van overtuigd is dat het Loungin' een interessante toevoeging aan het stadsmeubilair kan vormen.

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie