Nieuwsbank

Schrijft, screent en verspreidt persberichten voor journalistiek, search en social media. Hét startpunt om uw nieuws wereldkundig te maken. Ook voor follow-ups, pitches en korte videoproducties.

Rapport Justitie over eisen in jeugdzaken

Datum nieuwsfeit: 24-07-2000
Vindplaats van dit bericht
Bron: Razende Robot Reporter
Zoek soortgelijke berichten
Ministerie van Justitie

WODC-rapporten & EWB-rapporten

WODC

Publicatie

Eisen in jeugdzaken

Een inventarisatie van meningen over de 'requireerrichtlijn in kinderzaken

A.M.M. van Breugel, L. Boendermaker

Onderzoeksnotities 2000/7

Bestelwijze

Samenvatting

Het Openbaar Ministerie is verantwoordelijk voor de afhandeling van jeugdstrafzaken. Om zoveel mogelijk eenheid en gelijkheid in de afdoeningen te bewerkstelligen heeft het College van Procureurs-Generaal in 1997 de requireerrichtlijn in kinderzaken (misdrijven) vastgesteld. Inmiddels werken officieren en parketsecretarissen twee jaar met de richtlijn. Dit onderzoek geeft inzicht in de vraag in hoeverre de requireerrichtlijn in kinderzaken wordt toegepast door het Openbaar Ministerie. Daarnaast is geïnventariseerd wat de ervaringen met de richtlijn zijn. De richtlijn bestaat uit drie onderdelen. In deel A staan de uitgangspunten geformuleerd die gelden bij strafvordering in kinderzaken, waarvan het uitgangspunt 'taakstraf tenzij' een belangrijke is. In deel B van de richtlijn is onder de titel 'requireerbeleid' een schema opgenomen waar per delict staat aangegeven wat de reactie van het Openbaar Ministerie moet zijn. Tot slot is er in deel C een omrekentabel opgenomen. In deze tabel staan de weken jeugddetentie en hun equivalent aan uren onbetaalde arbeid.

De afdoening van kinderzaken in de verschillende arrondissementen is niet op dezelfde wijze georganiseerd. In sommige parketten bestaan specifieke jeugdofficieren en jeugdsecretarissen, terwijl andere parketten kiezen voor een regionale indeling. Het blijkt dat parketten die gekozen hebben voor een specialistische indeling de richtlijn beter kennen en toepassen dan degene die werken volgens een regionale indeling. Ook bestaan er verschillen tussen parketten voor wat betreft de mate waarin officieren hun werkzaamheden mandateren aan parketsecretarissen. Dit punt is van belang voor het verschil in het werken met de richtlijn door officieren en parketsecretarissen, hierover later in deze samenvatting meer.

Uit ander onderzoek blijkt dat factoren die van belang zijn voor het succes van richtlijnen zijn onder meer de mate van gedetailleerdheid, de aansluiting met de praktijk, de acceptatie door de gebruikers en de wijze van bekendmaking van de richtlijn aan de gebruikers.

Uit de voor dit onderzoek afgenomen interviews bij officieren van justitie en parketsecretarissen blijkt dat op hoofdlijnen de officieren en de parketsecretarissen de richtlijn in kinderzaken kennen, accepteren en toepassen. Bovendien onderschrijven alle respondenten het belangrijkste uitgangspunt van de richtlijn namelijk het principe van de 'taakstraf, tenzij'.
In de praktijk blijkt er een groot verschil te zijn in gebruik tussen officieren
en secretarissen. De secretarissen gebruiken de richtlijn instrumenteel en de officieren gebruiken de richtlijn 'slechts' als uitgangspunt voor hun eisen in kinderzaken, de laatsten wijken dan ook vaker af van de richtlijn. Het gevolg van het verschillend gebruik van de richtlijn is dat parketsecretarissen een hogere mate van detail wensen dan nu in de richtlijn is gegeven, de officieren daarentegen vinden de richtlijn over het algemeen goed, en wensen zeker geen nadere detaillering.

Over het algemeen willen de respondenten de richtlijn toepassen. Wel voelen zich, met name officieren, genoodzaakt van de richtlijn af te wijken. De redenen hiervoor zijn zowel van inhoudelijke en organisatorische aard.
In een aantal arrondissementen hebben officieren de ervaring dat rechters structureel lager vonnissen dan de eisen in de richtlijn aangeven. Dit leidt tot aanpassing, een verlaging, van de eisen door de officieren. Zij passen hun eisen aan aan de te verwachten op te leggen straf door de rechter. Officieren geven aan de richtlijn wel te willen volgen, maar het te verwachten gedrag van de rechter leidt tot het niet volgen van de richtlijn door de officier. Opvallend is hierbij dat het gedrag van de rechter kennelijk prevaleert boven het toepassen van de richtlijn.
Een andere reden om af te wijken van de richtlijn is als er een aanzienlijke tijd zit tussen het plegen van het delict en het op zitting komen van de verdachte. Officieren vinden de eisen in de richtlijn dan veelal te hoog, en in combinatie met pedagogische motieven gaat menig officier over tot een lagere eis dan in de richtlijn staat geformuleerd.
Verder blijkt dat veel respondenten een aantal eisen uit de richtlijn aan de hoge kant vindt. Zij pleiten daarom voor een verlaging en betere onderlinge verhouding tussen de te eisen uren van de volgende delicten:
1 diefstal met geweld;
2 mishandeling;
3 openlijk geweld plegen tegen zowel personen als zaken; 4 vandalisme;
5 winkeldiefstal, diefstal van fiets en/of brommer; 6 valse aangifte.
Naast deze inhoudelijke overwegingen blijken er in de praktijk ook meer 'organisatorische' aspecten een rol te spelen bij de afdoeningbeslissing van de leden van het Openbaar Ministerie, zoals het gebrek aan zittingscapaciteit van de rechtbank en het tekort aan detentiecapaciteit van de jeugdinrichtingen. Een deel van de respondenten ervaart gebrek aan zitting- en detentiecapaciteit. Dit leidt ertoe dat zij het uitgangspunt 'taakstraf, tenzij' niet volledig kunnen volgen.
Uit de interviews blijkt verder dat de persoonlijke omstandigheden van de verdachte bij de behandeling van zaken binnen het jeugdstrafrecht een grote rol spelen. Algemeen heerst de opvatting dat meer nog dan in het volwassenen strafrecht er bij de jongeren sprake dient te zijn van (pedagogisch) maatwerk. In de grote steden is een voorzichtige tendens waar te nemen dat de punitieve aspecten meer nadruk krijgen dan de pedagogische.

De vraag of de richtlijn tot meer eenheid in de strafeisen leidt is lastig te beantwoorden op basis van de afgenomen interviews. Zoals hiervoor al aangegeven blijkt het verschil in gebruik van de richtlijn door officieren van justitie en parketsecretarissen. De officieren gebruiken de richtlijn als leidraad; de secretarissen als een instrument. Anders gezegd, de laatsten gebruiken de richtlijn als een omzettingstabel. De eenheid en gelijkheid van strafeisen zullen hier in de veelal relatief eenvoudige en lichtere zaken dan ook groot zijn. De richtlijn laat afwijkingen toe, en zoals geschetst maken officieren hier dan ook veelvuldig gebruik van, zodat wellicht alleen de 'bandbreedte' van de verschillen in afdoening afneemt. Juist omdat veel verschillende functionarissen van het Openbaar Ministerie bij de afdoening van kinderzaken betrokken zijn is expliciet aandacht nodig voor de introductie van de richtlijn bij nieuwe functionarissen. Veelvuldige personeelswijzigingen bij officieren en in mindere mate bij secretarissen hebben zeker invloed op de kennis en het uiteindelijk gebruik van de richtlijn.

WODC- informatiedesk
tel. (070)-3706553, fax. (070)-3707948 email: (Wodcinfo@wodc.minjust.nl) redacteur WODC-site: Hans van Netburg email: cnetburg@best-dep.minjus.nl
Laatst gewijzigd: 24-07-2000

reageer via disqus

Nieuwsbank op Twitter

Gratis persberichten ontvangen?

Registreer nu

Profiteer van het gratis Nieuwsbank persberichtenfilter

advertentie